FvD kiest deze keer niet voor de tegenaanval

Forum voor Democratie Na onthullingen over zijn partij geeft Thierry Baudet meestal de media de schuld. Dat was dit weekend anders. De nummer twee in Amsterdam, Yernaz Ramautarsing, trok zich terug.

Yernaz Ramautarsing (links) samen met partijleider Thierry Baudet van Forum voor Democratie in het Amsterdamse debatcentrum De Balie, vorige maand. Foto Bas Czerwinski/ANP

Met het terugtrekken van Yernaz Ramautarsing als kandidaat-gemeenteraadslid, na twee kritische publicaties in De Telegraaf en de Volkskrant, heeft Forum voor Democratie voor een beduidend andere opstelling gekozen dan tot nu toe. Die twee artikelen onthulden vrijdag nieuwe laatdunkende uitlatingen van de nummer 2 op de kandidatenlijst in Amsterdam, dit keer over onder meer homoseksuelen en immigranten.

Normaal gesproken kiest de partij van Thierry Baudet bij onwelgevallige publiciteit voor de harde tegenaanval. Zo deed de partijleider het interview vorige maand met drie kritische kaderleden in NRC af als stemmingmakerij. De „mainstream media” en „het partijkartel” van gevestigde politieke partijen willen Forum voor Democratie volgens hem nu eenmaal voortdurend onderuit halen. Kritische opmerkingen van politieke tegenstanders bij een debat noemt Baudet al snel „demonisering”. Inhoudelijk gaat hij meestal niet in op de kritiek. Als Baudet wordt geconfronteerd met omstreden uitspraken die volgens tegenstanders neigen naar racisme, zegt hij doorgaans verkeerd begrepen te zijn of fout geciteerd.

Een dag nadat minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) begin februari in een toespraak had gewaarschuwd dat Forum voor Democratie „de kernwaarden van Nederland bedreigt”, deed Baudet aangifte wegens smaad en laster – gevolgd door een persconferentie.

Slachtofferrol

Met het kiezen van een slachtofferrol bij slecht nieuws vermoedt Forum voor Democratie kiezers te kunnen aantrekken die meegaan in de gedachte dat „de gevestigde orde” nieuwkomers in de politiek structureel tegenwerkt.

Dit keer reageerde de partij totaal anders. Zonder in te gaan op de uitlatingen van Ramautarsing, die de Volkskrant uit politieke chatgroepen had weten te halen, besloot het jonge partijlid zich terug te trekken. In een korte verklaring zegt Ramautarsing dat hij de partij niet „verder wil belasten met de maatschappelijke commotie over mijn uitlatingen”.

Baudet noch zijn persvoorlichter wilde dit weekend reageren op vragen. Alleen de Amsterdamse lijsttrekker, Annabel Nanninga, liet zondag op Twitter weten dat ze Ramautarsings besluit „moedig en waardig” vindt. En: „Nodeloos te zeggen dat ook ik en de andere kandidaten van FVD het volstrekt oneens zijn met die citaten.”

‘Potentiële tijdbom’

Het lijkt erop dat de partij ook echt af wilde van Ramautarsing – het is niet voor het eerst dat de dertigjarige Amsterdammer in opspraak is geraakt. Robert de Haze Winkelman, begin februari geroyeerd als kritisch partijlid maar eind 2016 nog hoofd van de selectiecommissie bij het werven van kandiaat-Kamerleden, waarschuwde de partijtop al in januari 2017 voor Ramautarsing. „Een potentiële tijdbom” met „enorme tunnelvisie” zonder „enige nuance”, schreef hij het partijbestuur.

Het verwijt dat Forum voor Democratie racistische ideeën in het politieke debat heeft gefietst, komt door al wat oudere uitspraken van Ramautarsing, in een interview met tv-programma Brandpunt in juni 2016. Daarin stelde hij dat wetenschappelijk bewezen zou zijn dat er „verschil is in IQ tussen volkeren”. „Ik had ook graag gezien dat het anders was, dat zwarte mensen hyperintelligent waren, dat Surinamers het hoogste gemiddelde IQ van de wereld hadden. Maar het is niet zo.” Ramautarsing is zelf van Surinaams-hindoestaanse komaf.

Daarmee geconfronteerd door voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema weigerde Thierry Baudet hiervan afstand te nemen. „Het is een wetenschappelijke discussie”, reageerde hij in een debat eind januari in Amsterdam. Andere politieke partijen in Amsterdam, waaronder D66, verklaarden daarna niet met de partij van Baudet in een toekomstig stadsbestuur te willen zitten.

Omstreden uitlatingen

In de publicaties van vrijdag kwamen er nieuwe omstreden uitspraken van Ramautarsing bij, die hij recentelijk heeft gedaan in chatgroepen van vertegenwoordigers van jongerenafdelingen van verschillende politieke partijen. Zo stelde hij onder meer dat „blanke immigranten doorgaans voor minder problematiek zorgen” en zij dus „de staat minder kosten”. En dat homorechten de samenleving „dommer” hebben gemaakt.

In zijn verklaring op de site van Forum voor Democratie zegt Ramautarsing zijn uitspraken te hebben gedaan als „advocaat van de duivel” in „een vrije en vrijblijvende uitwisseling van ideeën”, die nu onverhoopt zijn uitgelekt. Hij zegt niet – „althans zeker niet geheel” – achter alle door hem geventileerde opvattingen te staan. De opmerking over homo-rechten noemt hij met name. „Dat is al helemáál geen standpunt van FvD!” – een zin die de indruk wekt gedicteerd te zijn door de partij.

Toch heeft het partijbestuur niet op eigen titel afstand genomen van de uitspraken van Ramautarsing. Het kan zijn dat men hem niet verder wil straffen of afvallen. Er is ook reden om hem binnenboord te houden. Het centraal stembureau van de gemeente Amsterdam heeft de kieslijst immers al vastgesteld, dus Ramautarsing kán zich niet eens eigenstandig terugtrekken van de lijst. Hij is straks op 21 maart nog gewoon verkiesbaar – en zal volgens recente peilingen als nummer 2 ook gemakkelijk tot raadslid verkozen worden. Forum voor Democratie zal niet willen dat hij zijn zetel dan toch vasthoudt, in plaats van die aan te bieden aan de volgende kandidaat op de lijst. Op de eigen website van de Amsterdamse tak van FvD is Yernaz Ramautarsing overigens al uitgegumd.