De kardinaal ‘wist echt van niets’

Misbruikschandaal Australië

De latere kardinaal George Pell was cruciaal voor het verhullen van seksueel misbruik in Australië. Hij komt nu voor de rechter.

George Pell, Australiës hoogste katholieke geestelijke en de nummer drie van het Vaticaan, verlaat in juli de rechtbank van Melbourne. Foto Joe Castro/EPA

Ze hebben alle kleuren van de regenboog: groen, paars, geel, roze. Een zee van lintjes is vastgemaakt aan het hek van de St. Patrick’s kathedraal in Ballarat. Zo’n loud fence ziet er vrolijk uit, maar is bedoeld als steun voor de slachtoffers van seksueel geweld door priesters, een herinnering aan het leed dat door de Kerk werd aangericht.

Het rustige stadje Ballarat, ongeveer een uur ten westen van Melbourne, was tussen 1950 en 2010 een verzamelplaats voor pedofiele priesters. Tien procent van alle priesters in het bisdom werd beschuldigd van kindermisbruik. Op een gegeven moment maakten alle leraren én de schoolleiding van de St Alipius school zich er schuldig aan. „Er ging geen dag voorbij zonder dat iemand in de klas in zijn kruis werd getast”, vertelde Tony Wardley op de Australische radio. Zelf werd Wardley vanaf zijn zesde misbruikt – op drie verschillende scholen.

De Kerk dekte het misbruik toe. Deed niets met de klachten van ouders, of plaatste hoogstens pedofiele priesters over naar andere bisdommen. Een van de priesters die toen in het bisdom werkten, is George Pell. De kardinaal staat maandag terecht voor meerdere beschuldigingen van seksueel misbruik.

Wandelingetje

Van het kantoor van zijn advocaat is het op de kop af 120 meter naar de ingang van de rechtbank, een wandelingetje van niets. Toch zal kardinaal Pell er maandag veel tijd voor nodig hebben. Camerateams uit de hele wereld staan de priester op te wachten. George Pell was tot voor kort de nummer drie van het Vaticaan en is daarmee de hoogst geplaatste geestelijke die tot nu toe om misbruik voor de rechter verschijnt. Tot ver buiten Australië wordt het proces tegen de kardinaal nauwlettend gevolgd.

Lees ook: Kerk Australië betaalde 200 miljoen voor misbruik

Maandag is de eerste dag van de ‘committal hearing’, hoorzittingen die de laatste fase voor een juryproces vormen. Beide partijen leggen hun zaak voor aan een rechter en mogen elkaars getuigen ondervragen. De rechter zal vervolgens bepalen of er voldoende aanleiding is om een jury bij elkaar te roepen. Er zullen in Melbourne waarschijnlijk meer dan vijftig getuigen worden gehoord, vandaar dat vier weken is ingeruimd voor de hoorzittingen. De committal zal zich voor een groot deel achter gesloten deuren afspelen. Publiek en pers zijn niet welkom. Zelfs de getuigen zullen niet fysiek aanwezig zijn. In deelstaat Victoria is het bij seksuele misdrijven gebruikelijk om getuigenissen via een videoverbinding af te leggen, zodat slachtoffers de confrontatie met daders bespaard blijft.

Daarna duurt het nog een week voor de rechter met een besluit komt, maar geen van de partijen lijkt er aan te twijfelen dat het uiteindelijk komt tot een proces.

De rechtsgang wordt omgeven door geheimzinnigheid. Zo is nog niet duidelijk waar de kardinaal precies van wordt beschuldigd. Om te voorkomen dat toekomstige juryleden beïnvloed worden, oordeelde de rechter dat niets over de aanklacht mag worden gepubliceerd. Ook is het getuigen verboden om met de media te spreken. Organisaties die zich inzetten voor slachtoffers houden de lippen stijf opeen, zelfs als ze niet direct bij het proces betrokken zijn. Ze zijn doodsbang dat ze de advocaten van Pell aanleiding bieden om het proces te beïnvloeden.

Zwembad

Toch is al wel een en ander uitgelekt. Veel daarvan is afgeleid van het boek Cardinal: the rise and fall of George Pell van onderzoeksjournaliste Louise Milligan. Daarin beschrijft ze hoe Pell als jonge priester in Ballarat graag jongens meenam naar het zwembad. Daar gooide hij ze over zijn schouders in het water, terwijl hij ze ondertussen betastte.

Ook beschuldigt ze Pell ervan dat hij te weinig zou hebben gedaan om misbruik te voorkomen en overtreders aan te pakken. Pell werkte als consultor in Ballarat; adviseur van de bisschop. Dat was juist in de periode waarin zoveel pedofiele priesters in het bisdom actief waren. Sterker nog: hij deelde een huis met Australië’s beruchtste pedofiele priester, Gerald Ridsdale.

Lees ook: Tussen de cijfers over misbruik in de kerk klinkt de emotie door

Maar Pell ontkent dat hij tijdens de vergaderingen met de bisschop ooit iets hoorde over kindermisbruik. Ook van geruchten over zijn huisgenoot zou hij niets geweten hebben.

Het meest in het oog springt het verhaal dat Pell twee jongens dwong hem oraal te bevredigen. Dat zou zijn gebeurd toen Pell aartsbisschop van Melbourne was en hij net een compensatieregeling had opgezet voor slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk. Het duo had van de Kerk een studiebeurs gekregen. Als tegenprestatie zongen ze in het koor van de kathedraal. Daar zou Pell zich aan de jongens hebben vergrepen.

Pell heeft de beschuldigingen altijd met kracht ontkend. Afgelopen jaar werd hij vrijgesteld van zijn werkzaamheden in het Vaticaan om zich te kunnen verdedigen. Naar eigen zeggen kijkt hij uit naar de kans om zijn naam te zuiveren. Wanneer dat zal gaan gebeuren is niet duidelijk, maar het lijkt onwaarschijnlijk dat een juryproces nog dit jaar zal plaatsvinden.

    • Robert Portier