Ayse, van de onofficiële dierenambulance uit Dordrecht, helpt mee met het illegaal bijvoeren van de konikpaarden.

foto Bram Petraeus

‘Alle hekken weg en voeren’

Protest Oostvaardersplassen Vertrouwen in de natuurbeheerders is ver te zoeken bij de actievoerders die zondag naar de Oostvaardersplassen zijn gekomen.

De 16-jarige Ayse klimt over het hek van de Oostvaardersplassen. Haar moeder gooit er een hooibaal achteraan. Zodra de konikpaarden in het natuurgebied het voedsel zien, beginnen ze ervan te eten. Opgelucht klimt Ayse, die de kappersopleiding doet, weer terug. „Ze bijten en trappen niet, dus zo wild zijn ze ook weer niet”, zegt ze. Wat ze doet is verboden, daarom mag ze van haar moeder niet met haar achternaam in de krant.

Ayse en haar moeder zijn in hun vrije tijd vrijwilliger bij een dierenambulance in Dordrecht. Op Facebook zag Ayse foto’s van uitgemergelde en dode dieren in de Oostvaardersplassen. Ze was in shock. „Op tv zie je dit soort beelden uit Afrika, dan halen ze geld op voor zieke dieren. Maar die heb je dus ook in Nederland!”, zegt ze. „Laat ze me maar oppakken, wij doen iets goeds.”

In het kale gebied van 56 vierkante kilometer tussen Almere en Lelystad leven zo’n vierduizend grote grazers: edelherten, konikpaarden en heckrunderen. Ieder jaar sterft 30 procent. Met name in de winter is er weinig te eten. Beelden van dode dieren zijn voor honderden mensen reden zondag naar Flevoland te rijden.

Ayse, van de onofficiële dierenambulance uit Dordrecht, helpt mee met het illegaal bijvoeren van de konikpaarden.
foto Bram Petraeus
Een demonstrant van de onofficiële dierenambulance uit Dordrecht helpt mee met het illegaal bijvoeren van de konikpaarden.
foto Bram Petraeus
Ayse, van de onofficiële dierenambulance uit Dordrecht, helpt mee met het illegaal bijvoeren van de konikpaarden.

foto Bram Petraeus

Totale ineenstorting

„Voeren, voeren, voeren!”, klinkt het iets verderop. Honderden mensen, vooral veertigers en vijftigers, kijken naar een podium vol hooibalen. „Er dreigt een totale ineenstorting van populaties”, zegt een demonstrant. Onder druk van actievoerders besloot de provincie donderdag dat Staatsbosbeheer de dieren moet bijvoeren. Niet genoeg, vinden de actievoerders. „Zeven ton in twee dagen, dat is maar een halve kilo per dier!” Veel aanwezigen zeggen er slecht van te slapen.

Henk Bres, kandidaat-raadslid voor de PVV in Den Haag, neemt de megafoon over. Hij heeft „een hekel aan al die pleurislui, die bobo’s”. Hij is begaan met de dieren: „Als er een dode vogel uit de lucht tieft, dan raap ik ’m op”, zegt hij.

Dierenactivist Lenie ’t Hart is er ook. Ze roept op tot burgerlijke ongehoorzaamheid: „Alle hekken weg en voeren!” Het publiek wordt wild. „Maak een eind aan deze ellende.” Nee, zeggen mensen vanuit de organisatie: „We gaan niet kloten dan nemen ze ons niet serieus.” Een vrouw begint woest tegen haar in te roepen.

Demonstratie tegen dierenleed bij de Oostvaardersplassen.
foto Bram Petraeus
Demonstratie tegen dierenleed bij de Oostvaardersplassen.
foto Bram Petraeus
Henk Bres houdt een betoog tijdens de demonstratie tegen dierenleed bij de Oostvaardersplassen.
foto Bram Petraeus

Niet eerder was de woede zo groot, zegt Imke Boerma van Staatsbosbeheer. Namen en adressen van boswachters zijn op sociale media gedeeld. „We hebben twee keer aangifte gedaan wegens doodsbedreigingen.” Na het protest halen mensen dode herten uit het park en gooien die voor de deur van Staatsbosbeheer.

De organisatie is bezorgd over het bijvoeren. De hooibalen die mensen geven, komen van boeren en daar zitten te veel voedingsstoffen in. „We merken na een paar dagen al verhoogde activiteit, er breken vechtpartijtjes uit tussen de dieren.”

Als er een minuut stilte wordt gehouden voor de dode dieren, begint Joke Lagerweij, een leerkracht uit Ankeveen, te huilen. „Net als met Dodenherdenking voel ik het leed van de slachtoffers. Ik zeg niet dat dieren en mensen hetzelfde zijn maar zoogdieren voelen ook pijn.” Lagerweij eet wel gewoon vlees. „Maar ik let op dat ik géén kiloknallers koop, ook al heb ik weinig centen.” Maar „dit gebied is een mislukt experiment”, zegt ze. „De overheid moet dat gewoon toegeven.”

Demonstranten van de onofficiële dierenambulance uit Dordrecht leggen demonstratief doden herten die gevonden zijn voor een gebouw van Staatsbosbeheer.
foto Bram Petraeus
Demonstranten van de onofficiële dierenambulance uit Dordrecht leggen demonstratief doden herten die gevonden zijn voor een gebouw van Staatsbosbeheer.
foto Bram Petraeus
Demonstranten van de onofficiële dierenambulance uit Dordrecht leggen demonstratief doden herten die gevonden zijn voor een gebouw van Staatsbosbeheer.
foto Bram Petraeus

Wie zijn de actievoerders?

Carien Bouter (41) - Actuaris bij zorgverzekeraars, Utrecht

„Sinds vorige week zondag ben ik actief bezig met het dierenleed hier. Er is een artikel in de wet dat stelt dat je dieren in nood moet helpen. Ik heb de politie van Almere en de dierenambulance gebeld om zieke dieren te melden. Ze hebben drie keer de hoorn erop gegooid. We kunnen ook geen aangifte doen. Dit is een stukje Nederland waar de politie niet controleert wat er misgaat. Dat kan toch niet in een democratie? Dit gaat over corruptie en vriendjespolitiek. Inmiddels heb ik er alles over gelezen. Ik zie mijzelf als een expert. Staatsbosbeheer meent dat ook te zijn, maar ik weet dat ze over sommige dingen liegen. ”

Barry Stevens (40) - Ondernemer, Amsterdam

„Eerlijk gezegd was ik niet zo met dierenrechten bezig, ik ben helemaal geen activist. Ik heb zelf paarden die wedstrijd rijden maar wat hier gebeurt voelt echt slecht. Mijn instinct zegt dat dit niet goed is. Op Facebook begon ik het kort geleden te volgen, mijn vrienden deelden foto’s. De afgelopen vier dagen ben ik hier met mensen dieren gaan bijvoeren. Ik heb nog geen bekeuring gehad, een paar anderen wel. Ik zit nu met twaalf mensen in een WhatsApp-groep, een week geleden waren dat nog vreemden, in korte tijd hebben we veel meegemaakt. We zijn allemaal in contact gekomen via de Voergroep op Facebook. Ik heb een eigen bedrijf en ik ben geen uitkeringstrekker, dus het is niet dat ik niks beters te doen heb.”

Deborah van den Berg (40)- Administratief medewerker, Rotterdam

„Moet je hier ’ns kijken, ik heb zo veel foto’s in mijn telefoon van dode dieren. Dit is toch dierenmishandeling? Staatsbosbeheer zegt dat ze sinds donderdag de dieren aan het bijvoeren zijn. Maar ik ben op een paar plekken gaan kijken en daar zag ik helemaal niks. Toen wij naar het hek liepen, kwamen er meteen dieren onze kant op, volgens mij hebben ze nog niks gehad. Misschien liegen ze wel. Veel van die dieren zijn extreem verzwakt. Ik heb thuis vijf honden en een paard. Dieren raken mij meer dan mensen. Waarom moeten verzwakte dieren doodgaan? Ze kunnen toch naar de boer verderop?”

Carien Bouter
Foto Bram Petraeus
Barry Stevens
Foto Bram Petraeus
Deborah van den Berg

Foto Bram Petraeus
Carien Bouter (l), Barry Stevens en Deborah van den Berg (r).
Foto’s Bram Petraeus

Correctie (17 mei 2018): Het citaat van Joke Lagerweij over de kiloknallers is gecorrigeerd.