GroenLinks presenteert alternatief voor inlichtingenwet

De reparatiewet, waarin het ‘sleepnet’ is geschrapt, moet er volgens de partij komen als kiezers ‘nee’ stemmen in het referendum over de nieuwe Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

Tweede Kamerlid van GroenLinks Kathalijne Buitenweg tijdens haar toespraak op de partijbijeenkomst in februari, over de gemeenteraadsverkiezingen. Foto Lex van Lieshout/ANP

Tweede Kamerlid Kathalijne Buitenweg van GroenLinks heeft zaterdag een alternatief voor de aftapwet gepresenteerd. Die zogenoemde reparatiewet zou moeten worden aangenomen als deze maand een meerderheid ‘nee’ stemt in het referendum over de nieuwe bevoegdheden van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

GroenLinks is tegenstander van de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv).

Geen sleepnet

Buitenweg wil dat het ‘sleepnet’ wordt geschrapt. “Het zoeken naar communicatie moet gerichter gebeuren. Met het sleepnet wordt alle informatie die binnen zo’n uitgegooid net valt, meegenomen. De inlichtingendiensten krijgen zo een enorme bevoegdheid, zonder dat daar grenzen aan worden gesteld”, zegt het Tweede Kamerlid zaterdag tegen NRC.

Volgens Buitenweg moeten bepaalde groepen worden beschermd tegen de dataverzameling, zoals journalisten en artsen. “Het zou niet goed zijn als in zo’n ongedefinieerde verzameling ook informatie zit over journalistieke bronnen, of uitspraken van mensenrechtenactivisten of bepaalde bedrijfsgeheimen of -informatie.”

In de Wiv die onderwerp is van het referendum, kan de verzamelde informatie ook worden gedeeld met buitenlandse geheime diensten. Buitenweg: “Dat gebeurt nog voordat die informatie goed wordt gelezen door onze eigen diensten. Met het sleepnet wordt dus één grote bak communicatie binnengehaald, die vervolgens wordt overdragen aan derden. Terwijl dan nog niet eens alles is uitgelezen. Het is een beetje naïef om te denken dat de buitenlandse veiligheidsdiensten in die bak heel netjes alleen op zoek gaan naar alleen de informatie die ze zeiden te zoeken.”

Garanties in wet vastleggen

Volgens Buitenweg worden met de aanpassingen de belangrijkste bezwaren tegen de nieuwe aftapwet aangepakt. Ze presenteert de reparatiewet voordat over de nieuwe wet gestemd kan worden in het referendum, “zodat kiezers het idee krijgen dat er een Plan B is. Misschien zijn zij tegen een sleepnet, maar willen ze toch dat de inlichtingendiensten worden gemoderniseerd. Ik vind het ook belangrijk dat de diensten zijn toegesneden op de moderne tijd. Maar er is een derde weg”.

In het regeerakkoord staat dat er van het “willekeurig en massaal verzamelen van gegevens van burgers in Nederland” door de diensten geen sprake mag zijn. “Maar zet die garanties en politieke toezeggingen ook echt in de wet”, zegt Buitenweg. “Dan is het duidelijk.”

Het referendum over de Wiv-wet is op 21 maart, tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen. Als de kiezers dan tegen de wet stemmen, hoopt GroenLinks in de Tweede Kamer op bijval van de PvdA, SP, PVV, Forum voor Democratie en D66 voor de reparatiewet. In die laatste partij, nu onderdeel van de coalitie, heerst verdeeldheid over de inlichtingenwet. Zaterdag komen leden van D66 bijeen tijdens een halfjaarlijks partijcongres.