Fraude met incasso’s eenvoudig door gat in systeem banken

Banken

Fraude met automatische incasso’s is eenvoudig en „veelvoorkomend” volgens ING omdat men transacties pas achteraf controleert.

Er zit een gat in het systeem dat ING en Rabobank hanteren voor automatische incasso’s. Omdat zakelijke incasso’s pas achteraf worden gecontroleerd, is het mogelijk om tonnen te laten overboeken van rekeningen die überhaupt niet bestaan. Dat blijkt uit onderzoek van NRC.

Voor een overboeking controleren banken alleen of een IBAN-rekeningnummer bestaat uit een theoretisch geldige combinatie. Het incassobedrag wordt daarna voorgeschoten van een tussenrekening. In januari gaf ING voor de rechtbank toe dat misbruik van dit gat een „veel voorkomende” fraudevorm is. „Mensen misbruiken dit systeem.”

Jaarlijks wordt er in Nederland voor 250 miljard euro overgeboekt via automatische incasso’s. Het is onbekend voor hoeveel schade het misbruik zorgt. ING en Rabobank weigeren commentaar.

De European Payments Council – waar de twee banken deel van uitmaken – meldt dat de wijze waarop ING en Rabobank te werk gaan niet in lijn is met de incassovoorschriften van de Single European Payments Area (SEPA) en geen gangbare praktijk in Europa. „De bank moet controleren of er voldoende geld op de rekening staat”, stelt een woordvoerder. Ze benadrukt dat „veel” andere Europese banken het geld wél direct van de rekening afschrijven.

Lees ook: Tonnen wegsluizen via het incassogat van ING

Omdat de Nederlandse banken pas achteraf controleren, zijn er ook gedupeerde incasso-ontvangers. NRC kwam op het spoor van een ontwikkelingsorganisatie uit Overijssel die 682.000 euro kreeg overgemaakt van een vermeende filantroop. Zijn ING-rekening bleek niet te bestaan en het geld werd daarna teruggeboekt. Door Rabobank is onlangs het faillissement van de organisatie aangevraagd omdat ze een deel van het geld al had uitgegeven aan hulptenten.

De Fraudehelpdesk roept de Nederlandse banken op om hun systemen beter in te richten en het proces rond incasso’s „aan te scherpen”. „Zeker in het licht van de situatie elders in Europa waar de truc met automatische overschrijvingen kennelijk niet werkt.”

Het is niet voor het eerst dat er gaten in het incassosysteem naar buiten komen. Ondernemer Fons Schirris schreef in 2002 een boek waarin hij aantoonde hoe makkelijk het is om te incasseren van rekeningen van partijen die geen incassomachtiging hebben afgegeven. Door een failliet bedrijf liet hij 739.345 euro probleemloos afschrijven van 93 rekeningen.

Het nieuwe incassolek noemt Schirris „ontluisterend”. „Als je gaat pinnen en je onvoldoende saldo hebt, krijg je niks mee. Maar als je tonnen incasseert, gaat het blijkbaar zonder te kijken.” De incassokenner wijst erop dat banken de kosten van dergelijke fraudes doorberekenen aan de klant.

    • Camil Driessen