Stoere najaarsmode, als reactie op #MeToo

Mode De vrouwenmode voor najaar 2018 die in Milaan werd getoond, is stoer en breed.

De modeshow van Prada tijdens de modeweek van Milaan. Foto Prada

Even leek het erop dat de kuisheid en de grote vormen die de vrouwenmode al jaren domineren hun langste tijd hadden gehad. Een half jaar geleden, toen de vrouwencollecties voor dit voorjaar werden gepresenteerd, zag je opeens weer eens een voorzichtige blote buik, en lieten opvallend veel merken doorkijkmode zien. Maar de shows waren amper afgelopen of #Metoo barstte los, en dat heeft nu ook de modewereld bereikt: verschillende beroemde modefotografen zijn beschuldigd van seksueel overschrijdend bedrag, en voorlopig in de ban gedaan door Condé Nast, de moederuitgeverij van Vogue. De actrices die het fenomeen startten, zijn belangrijke uithangborden voor de mode-industrie.

Dat #Metoo invloed heeft op de mode is dan ook onvermijdelijk. Weinig mensen zullen nog durven te beweren dat een schaars geklede vrouw erom vraagt lastig te worden gevallen, maar sexy of schattige niemendalletjes stralen nu eenmaal weinig kracht uit. Geen heel grote verrassing dus dat de mode die afgelopen week tijdens de vrouwenmodeweek voor najaar 2018 voorbijkwam op de catwalks in Milaan, bedekt was en vaak groot: kleding voor vrouwen die hun lichaam voor zichzelf houden en/of ruimte durven in te nemen, zonder mannelijk te worden. Opmerkelijk vaak werd gerefereerd aan de breedgeschouderde mode van de jaren tachtig, toen vrouwen massaal de werkvloer bestormden. Een wat achterhaalde referentie, nu pas echt duidelijk wordt met wat voor seksisme ze daar dikwijls te maken kregen.

In de collectie van Fendi was niet alleen in jasjes en jassen, maar ook in lieflijke jurken, bontjassen en, jawel, een mantelpakje van bont (Fendi is van oorsprong een bonthuis) zichtbaar schoudervullingen aangebracht. Bij Max Mara lieten haar laat-me-met rust-jas en de stoere leren bretels die aan haar tailleband hingen, zien dat onze heldin in een vastbesloten en opstandige stemming is, aldus het bij carrièrevrouwen geliefde merk over de collectie vol grote jassen, lange rokken, colberts, leer en panterprints en ruiten. De modellen die het droegen, keken bozig de wereld in, al kan dat ook te maken hebben gehad met de schoenen met naaldhakken die ze droegen en waarover menigeen struikelde – wég sterke uitstraling.

Vergeten modehuis

Ook bij Krizia, waar ontwerper Antonio D’Anna zijn derde collectie toonde, liepen de modellen op ijzingwekkend hoge naaldhakken, en ook daar deed het de show weinig goed. Dat de collectie een jarentachtigstijl had – oversized jassen en tops, bandplooibroeken, metalen mouwophouders als sieraden gedragen – leek niet zozeer voort te komen uit een behoefte een powervrouw neer te zetten, alswel om de gloriedagen van het nu enigszins vergeten huis in herinnering te brengen. In het persbericht was zelfs een citaat opgenomen uit American Psycho, het boek van Bret Easton Ellis uit 1991, dat geldt als een van de ultieme boeken over de jaren tachtig, met een beschrijving van de outfits van twee jonge vrouwen, beide uiteraard van Krizia.

De najaarscollectie 2018 van Max Mara, Marni en Gucci.
Foto’s Max Mara, Marni, Gucci

Bij Marni had Francesco Rizzo de jaren tachtig niet nodig voor een sterk beeld. Fraaie, sterke, vaak glanzende jassen werden afgewisseld met elegante en toch stoere kuitlange jurken, samengesteld uit verschillende stoffen, met grove stiksels en onafgewerkte naden. Een van de weinige romantische shows was die van Jil Sander, waar nu het Britse echtpaar Lucie en Luke Meier vooral met witte, gewatteerde en gebloemde fluffy jassen kwam – een lieflijke bescherming om de toekomst zonder angst tegemoet in te zien.

Donker en zwart

De show van Prada stond in het teken van het moment waarop vrouwen zich op hun kwetsbaarst voelen: ’s nachts alleen op straat. De zaal met muurhoge ramen in de gloednieuwe toren van de Fondazione Prada, het eigen museum van het modehuis, was donker, de vloer glanzend zwart. De grenzen tussen binnen en het even donkere buiten, waar het merk grote neon-objecten had opgehangen, waren daardoor vervaagd. De modellen verbeeldden vrouwen die „zonder angst het geweld ingingen” (Miuccia Prada), daartoe gekleed in nylon jurken met een laagje tule erover, rubber laarzen, wollen strapless jurken over truien en trainingsbroeken en anoraks in fluorescerende tinten. Maar de show ging duidelijk om meer dan alleen een straatuniform. Terwijl het modehuis kampt met tegenvallende resultaten, hebben vroege ontwerpen als de beroemde zwarte nylon rugzak, waarmee het succes van Miuccia Prada begon, en de razend populaire maar aan het begin van het millennium opgeheven lijn Prada Sport, een cultstatus onder modieuze jongeren. Door het Prada Sport-logo en nylon op te nemen in de collectie, leek het huis te hengelen naar een nieuw, jong publiek.

De najaarscollectie 2018 van Fendi en Prada.
Foto’s Fendi, Prada

Van dat soort klanten heeft Gucci er genoeg; samen met het Franse Balenciaga is er geen merk dat een grotere hype is, ook onder jongeren. Geen #Metoo-mode bij Gucci, dat een heel eigen niche heeft gevonden: zeer bewerkelijke, romantische kleding en accessoires die in de show zo gestyled werden dat ze een nerdy, gendervrije, soms zelfs uitgesproken excentrieke uitstraling hadden, maar in het gewone leven vooral op zullen vallen door de logo’s en de vrolijke bling.

De modeshow van Gucci in Milaan.

Het decor van de show van zowel de vrouwen- als de mannencollectie – groene muren en vloeren en operatietafels – leek te voorspellen dat ontwerper Alessandro Michele een cleanere koers zou gaan varen, maar het tegendeel was het geval. Nooit was een collectie extremer dan deze, een heerlijke en bijna onbeschrijflijke mix van – onder meer – Amerikaanse Varsity-invloeden, middeleeuwse jurken, showgirljurken, Britse tweed, folkore en – meteen omstreden – Sikh-tulbanden. Sommige modellen hadden draakjes in hun handen, twee droegen een kopie van hun eigen hoofd onder de arm. Cyborg, was de titel van de collectie, en de filosofen Michel Foucault en Donna J. Haraway werden er in het persbericht bijgehaald om uit te leggen dat we allemaal de vormgever zijn van onze eigen identiteit. Mooie gedachte, al kun je afvragen hoeveel daarvan overblijft onder een van afstand herkenbare Gucci-buideltas of trui.

    • Milou van Rossum