Criminaliteit daalt, ondermijning stijgt

CBS Sinds 2005 is het aantal geregistreerde misdrijven met 45 procent gedaald. Wel is er een verschuiving naar ‘onzichtbare’ criminaliteit.

Sterke daling vermogensdelicten

De criminaliteit in Nederland blijft dalen. Vorig jaar was in totaal 15 procent van de Nederlanders boven de 15 jaar slachtoffer van veel voorkomende misdrijven, zoals geweld, diefstal en vandalisme. In 2012 was dat nog 20 procent.

Op lange termijn is de criminaliteit sterk gedaald. Sinds 2005 is het jaarlijkse aantal slachtoffers van criminaliteit afgenomen met 45 procent.

Dat staat in de Veiligheidsmonitor 2017 die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag heeft gepresenteerd. Het CBS ondervroeg bijna 150.000 Nederlanders over criminaliteit, het contact met de politie en hun veiligheidsbeleving.

In lijn met de dalende criminaliteit voelen Nederlanders zich gemiddeld ook iets veiliger. Vorig jaar heeft 34 procent van de bevolking zich weleens onveilig gevoeld. Vijf jaar geleden lag dit met 37 procent nog iets hoger.

Opvallend is dat bewoners van de vier grote steden relatief positief oordelen over het functioneren van de politie in de buurt.

In totaal was vorig jaar 10 procent van de bevolking slachtoffer van vermogensdelicten, ruim 5 procent van vandalisme en 2 procent was slachtoffer van geweld. Verder was 11 procent slachtoffer van cybercrime. Vooral hacken en koop- of verkoopfraude kwamen veel voor.

Cijfers van de nationale politie over 2017 laten ook een daling van de criminaliteit zien. Het aantal door de politie geregistreerde delicten nam af van 1,2 miljoen in 2012 tot 0,8 miljoen afgelopen jaar.

Ondermijning

Het CBS heeft geen onderzoek gedaan naar oorzaken van de sterke daling van de criminaliteit. De politie constateert wel dat de afgelopen jaren een verschuiving te zien is geweest naar zogenoemde onzichtbare criminaliteit, zoals ondermijning van de rechtsstaat. Van deze criminaliteit doen mensen niet of nauwelijks aangifte. Het gaat hierbij vooral om de productie en handel in drugs, zei korpschef Erik Akerboom tijdens de presentatie. „Denk aan de georganiseerde criminaliteit in de hennepteelt in het zuiden van het land en de cocaïnesmokkel in havens.”

De politiechef wijst de „framing” van Nederland als narcostaat van de hand, zoals de Nationale Politiebond recentelijk suggereerde. Wel gaf Akerboom toe dat er een groot probleem is met drugsgerelateerd geweld. „Er is geen systematische infiltratie in alle lagen van de samenleving, maar Nederland is wel een belangrijk doorvoer- en productieland van drugs. Wat ons zorgen baart, zijn jonge mannen die voor relatief lage bedragen liquidaties plegen.”

Een andere zorg van de nationale politie is de sterke daling van het aantal online aangiftes. Sinds de invoering van DigiD in april vorig jaar nam dit aantal met 40.000 af. Dit online identificatiebewijs is nodig voor een aangifte via internet. De politie en het ministerie van Justitie en Veiligheid gaan onderzoeken welke maatregelen ze moeten nemen om de aangiftebereidheid te verhogen.