Trump steunt opeens beperking van wapenbezit

Schietpartij VS

President Trump sprak zich uit voor strengere regulering wapenbezit, maar meent hij het ook? Hij is al vaker van mening veranderd.

Schutter met een semi-automatisch AR-15-geweer. Foto george frey/afp

De Amerikaanse president Donald Trump heeft onverwachts hoop gewekt dat hij zal opkomen voor beperkingen op het bezit van vuurwapens in de Verenigde Staten, naar aanleiding de schietpartij op een middelbare school in Florida, twee weken geleden. Dat bloedbad, waarbij zeventien mensen omkwamen, heeft geleid tot een nationale roep om op te treden tegen de epidemie van vuurwapengeweld.

Tot verrassing van vriend en vijand sprak Trump zich woensdag tijdens een ontmoeting met leden van het Congres uit voor wettelijke maatregelen om de verkoop van vuurwapens aan banden te leggen – ondanks fel verzet tegen stappen in die richting van de National Rifle Association (NRA), de belangengroep van wapenbezitters die een groot aantal Republikeinen en ook de president tot zijn bondgenoten rekent.

Trump overdonderde zijn partijgenoten met steun voor strengere checks van de achtergrond van mensen die een vuurwapen willen kopen, en verhoging van de leeftijd waarop iemand een wapen kan aanschaffen van 18 naar 21. Dergelijke stappen worden bepleit door leerlingen die het bloedbad in Florida hebben overleefd. Zij voeren actie tegen de onwil van het Congres om ook maar iets te doen aan strengere wapenwetten, ondanks een onophoudelijke reeks dodelijke schietpartijen in de VS.

De president suggereerde dat autoriteiten de bevoegdheid moeten krijgen om vuurwapens in beslag te nemen van individuen die een gevaar vormen, zonder dat ze daar eerst toestemming voor moeten vragen van een rechter. Dat is tegen het zere been van de vuurwapenlobby, die heilig gelooft in het ongebreidelde recht van Amerikanen om een wapen te bezitten. Dat recht is vastgelegd in het Tweede Amendement van de Amerikaanse grondwet.

Trump toonde zelfs openlijk belangstelling voor een algehele ban op semi-automatische oorlogswapens als de AR-15, waarmee de schutter het bloedbad in Florida aanrichtte. Herinvoering van zo’n verbod, dat tot 2004 van kracht was, wordt bepleit door prominente Democraten, maar is voor de meeste Republikeinen onbespreekbaar. Voorstanders van strengere wapenwetgeving wijzen erop dat het aantal dodelijke schietpartijen sterk is toegenomen sinds dat verbod is opgeheven.

Trump, die miljoenen dollars heeft aangenomen van de NRA en de leden heeft omschreven als „goede mensen”, leek opeens duidelijk te willen maken dat hij niet in de zak van de belangengroep zit. Hij verweet zijn partijgenoten dat ze „doodsbang” zijn voor de NRA – tot genoegen van de aanwezige Democraten, die dat verwijt voortdurend uiten.

Mijmering van het moment

Toch is er grote scepsis over dat de publiekelijke draai van Trump zal leiden tot een doorbraak in het slepende vuurwapendebat in de VS. De steun van de president voor enkele wettelijke beperkingen op de verkoop van oorlogswapens is wellicht weinig meer dan een mijmering van het moment, zonder dat het Witte Huis energie steekt in vervolgstappen.

Zo was het ook in januari, toen Trump bij een soortgelijk openbaar onderhoud onverwachts steun uitsprak voor een breed compromis rond immigratie, inclusief een oplossing voor de zogeheten ‘Dreamers’, honderdduizenden illegale immigranten die als kinderen naar de VS zijn gekomen en voor wie uitzetting dreigt. Nadat conservatieve adviseurs achter gesloten deuren op hem hadden ingepraat, blies Trump dat initiatief daags later op en ontstond de rel rond zijn uitspraak over immigranten uit „shithole countries”.

Tegenstanders van beperking op het bezit van vuurwapens lijken erop te rekenen dat Trump ook deze keer zal worden teruggefloten. De ultrarechtse nieuwssite Breitbart, normaal gesproken een medestander van de president, noemde Trump een „gun grabber” (wapengrijper).

De NRA meldde donderdagavond al dat Trump van mening was veranderd. Na een ontmoeting met de president en vicepresident Mike Pence schreef Chris Cox van de NRA op Twitter dat zij „het Tweede Amendement en eerlijk proces steunen en geen wapenbeheersing willen”:

Twitter avatar ChrisCoxNRA Chris Cox I had a great meeting tonight with @realDonaldTrump & @VP. We all want safe schools, mental health reform and to ke… https://t.co/tGMKzsuoyx

Trump steunt sinds de schietpartij het idee om leraren te bewapenen, een voorstel van de NRA. Leraren die bereid zijn een wapen te dragen om leerlingen te beschermen in geval van een schietpartij, zouden een financiële bonus moeten krijgen. Veel leraren verzetten zich fel tegen het idee, dat volgens hen zeker niet bij hun taakomschrijving hoort.

Luister ook naar The Presidential Podcast 48: Van Woede en Wapens:

Ondanks het besef dat er meestal niets gebeurt na een bloedbad behalve enkele weken van intensief debat, leeft sinds de schietpartij in Florida de hoop dat het deze keer anders loopt. Onder druk van campagnes op sociale media nemen bedrijven stelling: een aantal zakelijke partners van de NRA heeft zijn banden met de groep verbroken. En winkelketens als het warenhuis Walmart en Dick’s Sporting Goods, een zaak voor benodigdheden voor het buitenleven, stellen vrijwillige beperkingen in, zoals een verhoging van de leeftijd waarop klanten een vuurwapen kunnen kopen.

    • Frank Kuin