Nederlanders minder vaak slachtoffer van criminaliteit

De politie ziet wel een verschuiving naar ‘ondermijnende criminaliteit’ en cybercriminaliteit.

Politieagenten fouilleren een verdachte Foto: ANP XTRA / Koen van Weel

In het afgelopen jaar zijn minder Nederlanders slachtoffer geworden van criminaliteit. Vooral het aantal vermogensdelicten en geweld door vandalisme nemen sterk af. Wel is er een toename van online koop- en verkoopfraude. Dat blijkt uit de donderdag gepresenteerde Veiligheidsmonitor 2017 van het CBS. Cijfers van de nationale politie over 2017 geven hetzelfde beeld.

Uit de enquête die het CBS jaarlijks houdt onder bijna 150.000 mensen, blijkt dat in 2017 15 procent van de Nederlanders boven de vijftien jaar slachtoffer was van veel voorkomende gewelds- en vermogenscriminaliteit en vandalisme. In 2012 was dat nog 20 procent. Sinds 2005 is het aantal slachtoffers van criminaliteit afgenomen met 45 procent. Ook het aantal door de politie geregistreerde delicten is afgenomen, van 1,2 miljoen misdrijven in 2012 tot 0,8 miljoen afgelopen jaar.

De nationale politie constateert wel een verschuiving naar “onzichtbare” criminaliteit, zoals ondermijning van de rechtstaat. Volgens korpschef Erik Akerboom gaat het vooral om drugs- en hennephandel in het zuiden van het land en de smokkel van drugs in de havens.

Sterke daling aangifte via internet

Nederlanders hadden in het afgelopen jaar minder contact met de politie. Vorig jaar ging het om 22 procent van de bevolking. Een jaar eerder was dit 23 procent en vijf jaar geleden lag het percentage op 28. In totaal werd er afgelopen jaar meer dan 1,8 miljoen keer gebeld voor een spoedmelding via het nummer 112 en naar het landelijke nummer van de politie.

Een zorg van de nationale politie is dat sinds de invoering van het DigiD-systeem voor aangiftes in april vorig jaar het aantal online aangiftes met 40.000 is afgenomen. De politie en het ministerie van Justitie en Veiligheid onderzoeken of er sprake is van een “structurele trendbreuk” en welke maatregelen ze moeten nemen om de aangiftebereidheid te verhogen.

Cybercrime

In 2017 was 10 procent van de Nederlanders slachtoffer van een vermogensdelict, ruim 5 procent was slachtoffer van vandalisme en 2 procent van geweld.

In het afgelopen jaar was een op de negen Nederlanders slachtoffer van cybercrime. Dat is ongeveer even veel als een jaar eerder. Wat computercriminaliteit betreft maakten hackers de meeste slachtoffers (5 procent van de bevolking), gevolgd door koop- of verkoopfraudeurs (4 procent), internetpesters (3 procent) en identiteitsfraudeurs (minder dan een half procent). In totaal deden 8 procent van alle slachtoffers van cybercrime aangifte bij de politie.

Gevoel van onveiligheid

In het afgelopen jaar voelde ruim eenderde van de Nederlanders zich wel eens onveilig. Dat is ongeveer hetzelfde aantal als het jaar daarvoor. In 2012 lag dit percentage met 37 procent iets hoger. Vooral in gemeenten met een inwoneraantal boven de 70.000 inwoners ervaren mensen veel buurtoverlast. Dat geldt voor bijna de helft van de ondervraagden in deze grote steden.

Correctie (1 maart 2018): In een eerdere versie van dit stuk ging het over het ministerie van Veiligheid en Justitie. Dat was niet correct: het departement heet sinds eind vorig jaar Justitie en Veiligheid.