opinie

    • Lamyae Aharouay

De verruwing en verharding van Denk

Een avond nadat Selçuk Öztürk en Tunahan Kuzu uit de Partij van de Arbeid waren gezet of gestapt, dat is nog altijd niet duidelijk, zaten ze bij Pauw aan tafel. De boosheid is nog vers, de verontwaardiging groot. De twee hadden kritiek op partijgenoot en toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher. Er was hen gevraagd om vertrouwen uit te spreken in de partijkoers. Dat de vertrouwensvraag gesteld werd, alleen omdat ze kritiek hadden, dat stak.

In de vier jaar daarna zijn de twee moeiteloos van zelfbenoemd slachtoffer getransformeerd tot dader. Het begon met filmpjes die ze op sociale media plaatsten, waarin ze het stemgedrag van Kamerleden met een Marokkaanse of Turkse achtergrond uitlichtten. Etnisch profileren dus. Het meest recente dieptepunt is de aanval op Kamerleden met een Turkse achtergrond die voor een motie van de ChristenUnie stemden, waarin de Armeense genocide in 1915 wordt erkend. De hele Kamer stemde voor, behalve de drie mannen van Denk.

Turkije boos, de Nederlandse zaakgelastigde in Ankara op het matje geroepen bij het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken. En ook Turkse media, die tegenwoordig zo’n beetje allemaal regeringsgezind zijn nadat de Turkse president Erdogan journalisten met kritiek liet opsluiten (mind you, Turkije is het land met de meeste gedetineerde journalisten), maakten zich boos over het standpunt van de Tweede Kamer. En daar dook ineens ook een Nederlands Kamerlid op. Tunahan Kuzu, de man die zelf op zijn teentjes was getrapt omdat hij door zijn afwijkende mening uit een partij werd gezet, stond voor een Turkse camera te fulmineren over collega-Kamerleden die anders dan hij hadden gestemd. Niemand kan zich meer verschuilen, aldus de man die pleit voor verbinding, iedereen moet laten zien aan welke kant hij staat. De Turkse berichtgeving zorgde ervoor dat de Kamerleden niet alleen beledigingen, daar zijn we inmiddels allemaal wel aan gewend, maar ook bedreigingen aan hun adres krijgen.

Ben je van Turkse afkomst, dan dien je blijkbaar te voldoen aan het verwachtingspatroon dat Denk heeft van Turken. Doe je dat niet, dan ben je bij voorbaat een verrader. Het is in zekere zin alles waar Denk zich tegen verzet als een autochtoon dit mechanisme gebruikt bij een allochtoon. En dat, beste lezer, noemen we hypocrisie.

Lees ook het commentaar van NRC: Gif in debat over Armeense genocide zit bij fractie van Denk

Altijd goed om dan even te kijken naar de basisbeginselen van zo’n partij. Tijdens de lancering van Denk, inmiddels bijna drie jaar geleden, maakten de heren bekend wat volgens hen de noodzaak van hun partij is: het tegengaan van de verruwing, verrechtsing en verharding van de samenleving. Die drie woorden kwamen in die tijd zo’n beetje in elke zin voor.

In het archief van NPO Politiek zijn beelden te vinden van een brainstorm van Kuzu en Öztürk, uit de beginperiode van Denk. Kuzu legt uit dat „in de hedendaagse politiek sprake is van onbalans”, waarna Öztürk een weegschaal op tafel legt. Hij verplaatst een gewichtje van links naar rechts, om te illustreren hoe de verrechtsing, verharding en verruwing Nederland uit balans brengt. Hij pakt het gewichtje weer op en gooit het in de linkerbak van de weegschaal om het doel van zijn partij te tonen.

Inmiddels hoor je de mannen van de partij niet meer over die termen. Wellicht omdat ze het niet tegengaan, maar er deel van uitmaken. Je antidiscriminatieagenda wordt er niet geloofwaardiger op als je er zelf ook een handje van hebt om anderen te selecteren en ter verantwoording te roepen op basis van afkomst. De partij die in haar verkiezingsprogramma rept over de kracht van diversiteit, bedoelt daar dus niet een diversiteit aan meningen mee. Gemiste kans.

Overigens weigert het kabinet het standpunt van de Tweede Kamer over te nemen: dat blijft spreken over „de kwestie van de Armeense genocide”. Over gemiste kansen gesproken.

Lamyae Aharouay is freelance journalist en presenteert de podcast NRC Haagse Zaken.
    • Lamyae Aharouay