In beeld

David Goldblatt: 70 jaar Zuid-Afrikaanse geschiedenis in foto’s

Al zeventig jaar fotografeert David Goldblatt Zuid-Afrika. Het Centre Pompidou in Parijs eert hem t/m 13 mei met een grote tentoonstelling van zijn werk vanaf de jaren veertig tot nu.
Een familie maakt een doodskist voor de huishoudster van buren die dat niet kunnen betalen. Randfontein, 1962. „In mijn vaders kledingzaak in Randfontein bediende ik veel Afrikaners”, schrijft Goldblatt bij zijn foto’s in de serie ‘Some Afrikaners Photographed’. „Ze waren meestal serieuze, eerlijke, oprechte mensen met een zeldzaam grootmoedig karakter en directe humor. Ik vermoedde dat de meesten waarschijnlijk aanhangers van de Nasionale Party en zijn apartheidsbeleid waren. Het kostte me grote moeite om deze tegenstrijdigheden in mijn hoofd en mijn hart te begrijpen.”
David Goldblatt / Goodman Gallery Johannesburg and Cape Town
Boerenzoon met kindermeisje op de boerderij Heimweeberg bij Nietverdiend in het Marico Bushveld (Noord-Westprovincie Zuid-Afrika, 1964).
David Goldblatt / Goodman Gallery Johannesburg and Cape Town
„Dekking zoekend voor een bijtende gruisstorm terwijl de mijnschacht door een man met een slang met perslucht wordt 'schoongeblazen'. Voordat het boren naar gaten voor explosieven kan beginnen, moet op de bodem het gruis en de kiezels waarin onontplofte stukken van eerdere explosies verborgen kunnen liggen verwijderd worden. Voor de tuit van de slang wordt koper gebruikt om te voorkomen dat vonken een “ketsschot” kunnen veroorzaken." (Juni 1969, Welkom.) Goldblatt groeide op in het mijnstadje Randfontein, even ten westen van Johannesburg. Hij en andere witte kinderen speelden urenlang rondom de mijninstallaties. „Niemand hield ons tegen, dit was ons speelplein", vertelt hij. Als fotograaf ging hij vanaf de jaren zestig de (neergang van de) goudindustrie rond Johannesburg fotograferen. Daaruit kwam in 1973, samen met schrijfster Nadine Gordimer, het boek 'On the Mines' voort.
David Goldblatt
Winkelbediende, Orlando West, Soweto, Johannesburg, 1972. In de jaren zeventig fotografeerde Goldblatt lange tijd in het zwarte stadsdeel Soweto, ten zuidwesten van Johannesburg. Hij had het blad Optima van mijnbedrijf Anglo American voorgesteld dat Peter Magubane (later de huisfotograaf van Mandela) de serie zou maken. „Maar Peter zat in de gevangenis, toen vroegen ze mij."
David Goldblatt / Goodman Gallery Johannesburg and Cape Town
De 15-jarige Lawrence Matjee nadat hij was aangevallen en vastgezet door de veiligheidspolitie. Khotso House, De Villiers Street, Johannesburg. In 1985 kondigt de Zuid-Afrikaanse president P.W. Botha voor grote delen van het land de noodtoestand af. Het toenemende verzet tegen de apartheid wordt beantwoord met steeds meer geweld.
David Goldblatt / Goodman Gallery Johannesburg and Cape Town
Baby in zijn ledikant in een pension aan Soper Road, Hillbrow, Johannesburg. Maart 1973.
David Goldblatt / Goodman Gallery Johannesburg and Cape Town
Een bijeenkomst van de Voortrekkers in de wijk Whitfield, Boksburg. Juni 1980. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig fotografeerde Goldblatt lange tijd in de stad witte middenklassestad Boksburg, net ten oosten van Johannesburg. Terwijl het land in brand stond, ging hier het beschermde leven door.
David Goldblatt / Goodman Gallery Johannesburg and Cape Town
Leeu Gamka, West-Kaap, 30 augustus 2016. Een voetgangersbrug over het spoor Kaapstad-Johannesburg, gebouwd volgens de 'Reservation of Separate Amenities Act nr 49' van 1953. De bordjes die de twee raciale stromen scheidden zijn rond 1992 verwijderd, maar de brug, die een bevolking van zo'n 1.500 mensen bedient, blijft.
David Goldblatt / Goodman Gallery Johannesburg and Cape Town
Willie Besters sculptuur van Sarah Baartman, ingepakt in doeken door studenten van de Rhodes Must Fall-beweging. Hoofdbibliotheek, Universiteit van Kaapstad. 14 mei 2016. De universiteit, zegt Goldblatt, „onderschreef wat de studenten hadden gedaan door de eigen kunstcollectie te censureren”. Na het maken van deze foto ging Goldblatt langs bij Willie Bester, zoon van een zwarte vader en een 'kleurling'-moeder. Zijn beeld van de khoikhoi-vrouw die in de 19de eeuw in Europa tentoongesteld werd is voor hem een aanklacht van het racisme waar de studenten tegen zeiden te betogen.
David Goldblatt / Goodman Gallery Johannesburg and Cape Town
Ter nagedachtenis en uit protest tegen moorden op boeren, Rietvlei, op de N1 bij Polokwane, 19 juni 2004.
David Goldblatt / Marian Goodman Gallery, Paris