Spoor doodgeschoten journalist leidt naar Italiaanse maffia

M/V in het nieuws Door de moord op journalist Jan Kuciak en zijn verloofde dreigen figuren uit de Slowaakse politieke elite in opspraak te komen.

Foto AP

De 27-jarige Slowaakse onderzoeksjournalist Jan Kuciak is wellicht doodgeschoten omwille van zijn werk, zegt de Slowaakse politie. Maar door wie? Het nieuwste spoor over de moord op Kuciak en zijn verloofde Marina Kusnirova afgelopen weekend, leidt naar de Italiaanse maffia. Maar ook figuren uit de Slowaakse politieke elite dreigen in opspraak te komen door de zaak. De Slowaakse minister van Cultuur Marek Madaric trad woensdag af in verband met de moord. Hij kon het „niet verdragen” dat een journalist tijdens zijn ambtsperiode is vermoord.

Kuciak, journalist voor website Aktuality.sk, werkte met internationale collega’s aan een verhaal over de vermeende Slowaakse connecties van de ’ndrangheta, een maffiaorganisatie met wortels in de Zuid-Italiaanse regio Calabrië. De ’ndrangheta laat zich onder meer in met drugssmokkel, wapenhandel en fraude met Europese aanbestedingen.

Volgens zijn werkgever onderzocht Kuciak al sinds 2015 de Slowaakse activiteiten van een netwerk van Italiaanse zakenlui in het oosten van het land. Dat onderzoek is niet afgerond, maar Aktuality.sk en de OCCRP, de internationale organisatie voor onderzoeksjournalistiek waarmee Kuciak samenwerkte, besloten zijn onafgewerkte verhaal toch al te publiceren. Dit, verklaarde de OCCRP, „om de ware toedracht te verhelderen en het gevaar voor de reporters die eraan werkten, tot een minimum te beperken.”

Voormalig toplessmodel

Kuciaks onderzoek richtte zich vooral op een Italiaanse ondernemer die eerder werd genoemd als medeplichtige in drugs- en moordzaken rond leden van de ’ndrangheta. Kuciak en zijn collega’s onderzochten vermeende malversaties in vastgoed- en energietransacties waarbij de Italiaan betrokken was. De man bleek een ex-zakenpartner van Maria Troskova, voormalig toplessmodel en deelneemster aan Miss Universe, en nu assistente van premier Robert Fico. Ook deden ze onderzoek naar de connecties tussen de Italiaan en Viliam Jasan, secretaris van een adviesorgaan van de regering met inzage in geheime informatie. Jasan was parlementslid voor Fico’s sociaal-democratische partij Smer-SD.

Het nieuws dreigt Fico’s regering in een crisis te storten. Sinds hij voor het eerst aan de macht kwam in 2006, waren er geregeld corruptieschandalen. In 2017 ontstonden straatprotesten nadat minister van Binnenlandse Zaken Robert Kalinak in opspraak was gekomen door banden met een projectontwikkelaar die werd verdacht van fraude bij de koop en verkoop van luxeflats. Ook over die zaak schreef Kuciak. Het leverde hem bedreigingen op van een van de betrokken vastgoedondernemers.

De premier hekelde deze week in een persconferentie alle speculatie over de rol van Jasan of Troskova in de zaak. „U verbindt onschuldige mensen met dubbele moord.” Ook beloofde Fico, met Kalinak aan zijn zijde, een beloning van een miljoen euro voor bruikbare aanwijzingen over de zaak. De beloning lag bij de persconferentie uitgestald in stapels baar geld op een tafeltje naast de premier.

Correctie (28 februari 2018): De website waarvoor Jan Kuciak werkte, werd in een eerdere versie van dit stuk eenmaal Aktualitaty.sk genoemd. Juist is: Aktuality.sk. Dit is hierboven aangepast.

    • Roeland Termote