Opgevoed: Kun je kinderen ook in je eentje goed opvoeden?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

De kwestie

Moeder: „Kun je als alleenstaande ouder moeder en vader tegelijk zijn? Een vriendin die een kind van een donor heeft gekregen, noemt zich ‘mapa’: mama en papa tegelijk.

„Mijn dochters zijn 5 en 8. Ik ben drie jaar geleden gescheiden van hun vader na een moeilijke relatie. Omdat hij geen vaste woonruimte kon vinden, en omdat hij zijn leven weer op de rit moest krijgen, zorg ik alleen voor de kinderen. Hij is het type dat niet weet welke dag van de week het is. Zij logeren een nachtje in de veertien dagen bij hem, en dan stoeit-ie wel met ze, maar een ouderrol heeft hij niet. Ik denk wel eens: ‘ze zorgen meer voor hem dan hij voor hen’.

„Ik heb de serieuze rol: ik zorg voor de structuur, dat de tasjes gevuld zijn, de werkstukken af zijn. Dat er op tijd gegeten wordt en geslapen. Dat doe ik heel graag, maar soms is het moeilijk. Aan het eind van de dag, als we alle drie moe zijn, wil ik weleens naar ze uitvallen. Soms ben ik te toegeeflijk; ’s avonds mogen ze eigenlijk niet meer op de tablet, maar soms sta ik dat toch toe. Als je alle ballen in de lucht wilt houden, kun je niet op alle slakken zout leggen.

Lees ook: Twintig jaar co-ouderschap, hoe is dat eigenlijk voor de kinderen?

„Mijn moeder helpt gelukkig, en als ik twijfel, bel ik een vriendin.

„Kun je in je eentje je kinderen net zo goed opvoeden als met z’n tweeën? Of komen ze daardoor tekort? En kan ik nog iets anders doen dan ruggespraak organiseren en hulptroepen zoeken?”

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.

Volwassen mannen betrekken

Marga Akkerman: „De opvoeding waarin kinderen het best gedijen is een ‘autoritatieve’, dat ligt tussen een autoritaire en een permissieve opvoedstijl in. In een autoritaire opvoeding wordt er geen rekening gehouden met de gevoelens van het kind, in een permissieve worden er nauwelijks grenzen gesteld. De autoritatieve gaat uit van een liefdevolle betrokkenheid bij de gevoelens van kinderen. Er wordt rekening gehouden met wat kinderen willen, en de grenzen die worden gesteld worden uitgelegd. Dat geeft het kind het gevoel dat het meetelt.

„Zo’n opvoeding kunnen vaders of moeders ook alleen, daarvoor hoef je niet met z’n tweeën te zijn. Dat je in je eentje weleens verzaakt, lijkt me logisch, maar je kinderen zullen daarom niet minder van je houden.

„Het netwerk van moeder lijkt vooral uit vrouwen te bestaan, en ik zou aanraden daarin meer volwassen mannen te betrekken. Vaders van school, een opa, ooms, neven, etc. Misschien met andere gezinnen op vakantie gaan. En ook eens een vriend bellen als moeder even niet weet hoe ze iets moet aanpakken.”

Blijf gewoon moeder

Stijn Sieckelinck: „Een hybride identiteit van een ‘mapa’ lijkt misschien aantrekkelijk, maar gaat niet werken. Dat ‘alles in één’ beter is, gaat alleen op voor Zwitserse zakmessen. U kunt ook gewoon moeder blijven, want er is al een vader, en – hoe afwezig ook voor u – voor de kinderen voelt hij waarschijnlijk ook als een vader. Ook al maakt hij het u eerder moeilijker dan makkelijker, u heeft er goed aan gedaan de band tussen hem en de kinderen te ondersteunen.

„Dat u er grotendeels alleen voor staat, betekent niet dat uw kinderen slechter af zijn. Laat u niet meeslepen door beelden van wat ‘een perfecte opvoeding’ is, maar ga na wat voor ú het beste werkt: hoe ú dit het beste kunt volhouden, en wees daarbij niet te streng voor uzelf. Het is normaal om af en toe naar elkaar uit te vallen in een huishouden. Het kan al helpen opnieuw afspraken met uw dochters over tabletgebruik te maken. In ‘completere’ gezinnen hoeft het er niet altijd beter aan toe te gaan.”

    • Annemiek Leclaire