Erdogan: rode baretten huilen niet

Oorlogspropaganda

Sinds Turkije de militaire operatie in de Koerdische enclave Afrin lanceerde, draait de propagandamachine op volle toeren.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan kust tijdens een manifestatie de zesjarige Amine Tiras. Foto AFP

Tijdens een toespraak zondag, waarin president Erdogan de Turken maant tot steun voor zijn oorlog in Syrië, ziet hij de zesjarige Amine Tiras in camouflage-uniform en met rode baret in het publiek. De tranen wellen op in haar ogen, ze bijt op haar onderlip en salueert de president.

„Hier zijn onze rode baretten”, zegt Erdogan en roept het meisje op het podium. Als hij haar op beide wangen zoent, begint ze te huilen. „Rode baretten huilen niet”, zegt Erdogan. Het publiek begint te joelen. „Chef, stuur ons naar Afrin.”

„Haar Turkse vlag zit in haar zak”, zegt Erdogan. „Als ze een martelaar wordt, als God het wil, dan wordt ze daarin gewikkeld. Ze is overal klaar voor, of niet?” Hij geeft haar nog een zoen en dan wordt ze het podium af gedirigeerd.

Turken zijn wel wat gewend qua patriottisme en militarisme. Maar dat Erdogan kinderen gebruikte om zijn oorlog te verkopen, leidde hier en daar toch tot kritiek. „Dit is een grove schande”, reageerde iemand op Twitter. „Ze is nog maar een kind. Je wenst haar niet dood, en je zegt daarover niet ‘als God het wil’.”

Sinds Turkije vorige maand de operatie in de Koerdische enclave Afrin lanceerde, draait de propagandamachine op volle toeren. Erdogan houdt dagelijks toespraken. In heel het land hangen posters waarop de heldendaden van de militairen en martelaren worden bezongen.

Lees ook: Stratego spelen in het noorden van Syrië

De oorlog wordt breed gesteund in Turkije. Het is voor Erdogan een middel om zijn populariteit te vergroten in aanloop naar de parlements- en presidentsverkiezingen van 2019. Hij kan zich presenteren als doortastende opperbevelhebber, die voorkomt dat het onbetrouwbare Westen de eenheid van Turkije bedreigt.

Maar dan moet de operatie wel slagen. Turkije zegt dat het doel is om de Syrisch-Koerdische militie YPG, die nauw gelieerd is aan de Turks-Koerdische guerrillabeweging, te verdrijven uit Afrin. Maar analisten betwijfelen dat Turkije in staat is om de stad Afrin, waar honderdduizenden mensen wonen, te veroveren.

De eerste fase van de operatie werd deze week afgerond: Turkse troepen voltooiden de verovering van een bufferzone in Afrin langs de Turkse grens. Dit gebeurde in weerwil van een resolutie van de VN-Veiligheidsraad, die afgelopen weekend opriep tot een „wapenstilstand voor dertig dagen in heel Syrië”. Maar volgens de Turken geldt de resolutie alleen voor Oost-Ghouta en andere rebellenbolwerken die worden belegerd door het regime. De Franse president Macron belde maandag met Erdogan in een poging hem op andere gedachten te brengen. Zonder resultaat.

Als helden onthaald

Ook de komst van regeringsmilities naar Afrin brengt de Turkse operatie vooralsnog niet in gevaar. Op uitnodiging van de YPG stuurde het regime vorige week troepen om de „bevolking te beschermen tegen de Turkse agressie”. Ze werden als helden onthaald in Afrin. Maar de gevreesde confrontatie tussen het regime en Turkije is tot nu toe uitgebleven. Intussen bereidt het Turkse leger zich voor op de volgende fase: de verovering van stadjes als Rajo en het bergachtige midden van Afrin. Dit kan een taaie strijd worden, want de YPG heeft een uitgebreid netwerk van tunnels aangelegd. Daarom stuurde Turkije deze week eenheden van de militaire politie naar Afrin. Zij slaagden er eerder in de PKK te verdrijven uit Turkse steden in het zuidoosten – weliswaar met grof geweld.

Frankrijk en andere westerse landen vrezen voor een nieuwe humanitaire crisis in Syrië als de strijd de stad Afrin bereikt. Sinds het begin van de operatie zijn volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zeker 112 burgers, onder wie 23 kinderen, gedood bij bombardementen en beschietingen door Turkse troepen. De Turkse regering houdt echter vol dat er tot nu toe geen enkele burger in Afrin om het leven is gekomen.

Lees ook: Het Turkse leger valt Afrin aan. Dreigt daarna een confrontatie met de VS?

De verwachting is dat de strijd nog maanden gaat duren. „Het wordt een hete zomer voor de terreurorganisatie en haar aanhangers”, belooft Erdogan in vrijwel iedere toespraak.

    • Toon Beemsterboer