Deense bank verwikkeld in Russisch witwasschandaal

Fraude Danske Bank zou verdachte transacties hebben uitgevoerd voor een bedrijf dat deels in handen is van de neef van Poetin.

Toezichthouder onderzoekt of Danske bank informatie heeft achtergehouden. Foto Valda Kalnina/EPA

Danske Bank, de grootste bank van Denemarken, is in de problemen gebracht door een nieuw witwasschandaal, waarbij een neef van de Russische president Poetin betrokken zou zijn. De Deense krant Berlingske onthulde maandag dat een klokkenluider de top van de bank in Kopenhagen al in 2013 op de hoogte bracht van de misstanden. Toch stelde de bank pas vorig jaar een uitgebreid onderzoek in.

De verdachte transacties vonden plaats bij de Estse tak van Danske Bank. Daar werd in de zomer van 2013 bekend dat een rekeninghouder, het Brits-Russische bedrijf Lantana LLP, valse informatie had verstrekt aan het Britse handelsregister. Lantana stelde dat er geen activiteiten waren, terwijl in werkelijkheid dagelijks grote transacties plaatsvonden binnen het bedrijf. Zo zou een vooralsnog onbekend bedrag zijn witgewassen. Achter Lantana zouden drie medewerkers van de Russische bank Promsberbank schuilgaan. De bank is inmiddels failliet. Betrokken zijn Igor Poetin, de neef van de Russische president, en enkele personen rond de top van de Russische inlichtingendienst FSB.

Foto Linus Hook / Bloomberg

De financieel toezichthouder in Estland onderzoekt momenteel of Danske Bank informatie over het schandaal heeft achtergehouden. De Deense topman Thomas Borgen zei tegen Berlingske dat de betreffende portefeuille in Estland inmiddels is opgeheven.

Ingetrokken licenties

Intern onderzoek door Danske Bank in Estland wees op een netwerk van Lantana en nog twintig andere, vaak Britse ondernemingen met rekeningen bij de bank, die steeds grote bedragen naar elkaar schoven.

De 64-jarige, relatief onbekende Igor Poetin was de afgelopen jaren als directeur betrokken bij drie Russische banken waarvan de licenties inmiddels zijn ingetrokken. Ook vertegenwoordigde hij de belangen van zakenman Aleksandr Grigorjev, die in 2015 werd gearresteerd wegens het witwassen van miljarden.

De Estse tak van Danske Bank duikt vaker op in onthullingen over witwaspraktijken met Russisch geld. Zo onderzoekt Frankrijk of de bank heeft meegewerkt aan het doorsluizen van 15 miljoen euro uit de zogeheten ‘Magnitsky-affaire’, waarbij in totaal 230 miljoen dollar aan gestolen belastinggeld door Russische functionarissen buiten Rusland werd witgewassen. In de VS werd hierover onlangs een zaak geschikt. Ook in Nederland onderzoekt het openbaar ministerie of Magnitsky-geld is witgewassen.

Lees ook het onderzoeksartikel over de affaire: Russische witwaszaak leidt naar de Amsterdamse grachtengordel

De Danske bank was ook betrokken bij het witwassen van miljarden uit Azerbajdzjan. Een deel van dit geld kwam terecht in de zakken van Europese politici, in ruil voor steun aan het autoritaire bewind van president Aliyev.

Verder wordt Danske Bank Estland genoemd in het Russian Laundromat - een onderzoek van Europese media waaruit bleek dat vele Russische miljarden via internationale banken zijn witgewassen. In dit onderzoek werden ook de Nederlandse banken ING en Amsterdam Trade Bank genoemd, een dochter van de Russische Alfa Bank, die eigendom is van oligarchen Michaïl Fridman en German Khan.

    • Hanneke Chin-A-Fo
    • Eva Cukier