Foto Cedric Buchet

Model Ashley Graham: ‘Plus-size? Ik heb het liever over my size’

Supermodel Ashley Graham heeft maat 44 en noemt zich ‘body-activist’: „We zijn het zat dat iedereen ons vertelt dat we te dun, te dik, te lang of te kort zijn.”

Het is er allemaal. De covers, de advertentiecampagnes, miljoenen (6,1) volgers op Instagram, kledinglijnen, tv-optredens (onder meer als jurylid van America’s Next Top Model), zelfs een autobiografie (A New Model, 2017). Maar de Amerikaanse Ashley Graham (30) is niet zomaar een supermodel. Want Graham is niet dun. Verre van zelfs: ze heeft een flink achterwerk, een weelderige boezem en forse bovenbenen. Ze draagt maat 14, een Nederlandse 44. Tegenwoordig een heel gangbare maat, maar nog steeds lang niet altijd geaccepteerd, zeker niet in de mode. Tot ongenoegen van Graham, die zich behalve model ook ‘body activist’ noemt. „Deze generatie vrouwen is het zat om door de maatschappij, de mode-industrie en Hollywood te worden verteld dat ze te dun, te dik, te vet, te flubberig, te lang of te kort zijn”, zegt ze in haar boek. „Ik wil laten zien dat elk lichaam anders is, en elk lichaam mooi.”

Body-activisme is voor haar bijvoorbeeld: een TED Talk geven waarin ze vertelt over hoe bevrijd ze zich voelde toen ze besefte dat ze „nooit in de smalle mal zou passen waar de maatschappij mij in wilde hebben” en haar afkeer van het woord plus-size – „Ik heb het liever over my size”.

De TED Talk van Ashley Graham.

Body-activisme is ook: geen geheim maken van het feit dat ze putjes in haar bovenbenen heeft. Ze zijn te zien op haar Instagram-account, waar je volop ongeshopte bikinifoto’s aantreft.

„Ik kreeg al cellulitis toen ik 10 of 11 jaar was”, zegt Graham. „Mijn moeder heeft het maar een beetje. Ik dacht dat het ’t lelijkste was wat er was. Ik weet zeker dat als er destijds een mooie, inspirerende vrouw was geweest die over cellulitis had gepraat, ik er vroeger geen probleem mee had gehad. Toen ik met mijn boektournee begon, had ik niet verwacht dat zoveel vrouwen naar me toe zouden komen en gingen huilen. Eén keer kwam ik terug met een enorme make-upvlek op mijn schouder van een vrouw die maar blééf snikken: ‘Ik wou dat ik vroeger iemand had gehad als jij, dan had ik een heel andere relatie met mijn lichaam gehad’.” 

Op een zomerse, warme ochtend in de herfst van 2017 zit Ashley Graham in een legging, sportslippers en diep uitgesneden top op het terras van haar hotel in Milaan. Haar onopgemaakte, beeldschone gezicht gaat deels verborgen achter een zwarte zonnebril.

‘Mijn agent zei: Jij bent mijn geldmeisje’

Ze heeft maar een paar uur geslapen. De avond ervoor was de presentatie van de jeanslijn die ze heeft ontwikkeld met grotematenmerk Marina Rinaldi, onderdeel van de Max Mara-groep. Skin – bekend geworden als de zangeres van Skunk Anansie – zong en modellen showden de collectie terwijl Graham, niet in jeans maar in een speciaal voor haar gemaakte zwarte jurk met dijhoge splitten, vanaf een balkon in het theatertje toekeek. Bodyguards stonden paraat om haar te beschermen tegen opdringerige fans. Daarna was er het feest ter gelegenheid van de benoeming van de nieuwe hoofdredacteur van de Italiaanse Vogue. ‘Black tie and naked’ was de dresscode van het feest. Graham vertaalde dat naar een badpak met panterprint met daarover een lange transparante jas. „Mijn oogmake-up was amazing”, zegt ze nu tegen haar agent Mina White, die naast haar druk bezig is op haar laptop. „Pauwgroen en helemaal tot aan mijn wenkbrauwen.”

Jouw lichaam is in elk interview weer een onderwerp – ook nu. Heb je daar nooit genoeg van?

„Nee, want ik praat graag over mijn lichaam. Ik vind het wel vermoeiend dat veel mensen mijn boodschap nog steeds niet begrijpen. Maar als je een industrie wil veranderen die zo lang star en eenzijdig is geweest, dan moet je doorgaan. Niet alleen voor de volgende generatie curvy modellen, ik wil dat alle vrouwen zich goed voelen in hun vel.” 

Voor mannen lijkt dat minder bepalend voor hun levensgeluk.

„Ik denk dat mannen meer om hun lichaam geven dan vrouwen vermoeden. Maar ze worden niet ingedeeld naar hun maten: mijn dikke vriendin Ashley, mijn dunne vriendin Rachel.”

Jij was altijd de dikke vriendin?

„Ja. Het was nooit zo van: heb medelijden met me, want ik ben de dikke, vette vriendin. Maar het beïnvloedt je wel. Niemand maakt kleren voor je, je ziet jezelf niet terug in de media. Dat doet pijn.”

Van een voormalig Britse minister van Volksgezondheid kreeg je het verwijt dat je obesitas zou promoten.

Diepe zucht. „Oh, die oude vrouw. Op Instagram schreef iemand ook eens: ‘Stop met vet cool te maken, je maakt nog eens iemand dood’. Maar ik krijg kritiek van beide kanten van het spectrum. Ik heb ook eens een foto gepost waar mensen op reageerden met: ‘Je bent te mager’ – ze dachten dat ik was afgevallen. Ik ben eraan gewend, omdat ik al zo lang model ben. Over lichamen van modellen wordt altijd gepraat, ook als ze er zelf bij zijn.”

Graham was 12 toen ze in een winkelcentrum in Nebraska werd aangesproken door een medewerker van een modellenbureau. Ze had toen al de lengte en het figuur van een stevige, volwassen vrouw. Maar met lezen liep ze vijf jaar achter op leeftijdgenoten; ze was dyslectisch en had ADD. Dat haar vader als bijnaam ‘Duh’ voor haar had bedacht – een verwijzing naar haar vermeende gebrek aan intelligentie – maakte het er niet beter op. „Ik kan er nu om lachen. Maar wat je tegen kinderen zegt, of het nou positief is of negatief, blijft aan ze plakken.”

Foto Cedric Buchet

Anders dan haar ouders vroeger en haar zusjes blonk ze ook niet uit in sport: „Ik kon niet tegen mijn verlies en smeekte mijn ouders steeds om me eraf te halen.”

Dus dat het modellenwerk zich aandiende was „leuk”, zegt ze. „Niet een van mijn vriendinnen was model, het was van mij. Mensen begonnen me te vertellen dat ik mooi was en het goed deed, dus ik dacht: dit is een coole business.”

Droeg je op foto’s toen kleding voor tieners of voor volwassen vrouwen?

„Voor volwassenen. Ik had een rond en kinderlijk gezicht, maar een volwassen uitstraling. Voor mijn allereerste opdracht moest ik een doorzichtige beha aan! Mijn moeder en ik waren opgetogen dat ik de opdracht had gekregen. Ik kreeg 300 dollar per uur en mijn haar en make-up werden gedaan. Voordat we uit de auto stapten, zei mijn moeder: ‘Laten we bidden en God bedanken’ – ik kom uit een heel gelovig gezin. En toen kwamen ze aan met die beha. Mijn moeder bleef er rustig onder. Ze eiste dat mijn tepels weg zouden worden geretoucheerd en een maand later stond mijn foto in de lokale krant.”

Tot haar zeventiende reisde Ashley tussen Nebraska en New York. Nadat ze klaar was met high school, verhuisde ze naar New York. „Mijn ouders zeiden: als je het binnen een jaar niet maakt, moet je naar de universiteit. Ik deed alles om daar niet terecht te komen: I knew I would suck at it. De eerste jaren in New York waren een donkere periode. Ik woonde samen met een ander plus-size model, zes jaar ouder en een partygirl. Ik nam de ene slechte beslissing na de andere: ik gaf al mijn geld uit, nam drugs, at slecht. Ken je de uitdrukking freshman 15? Dat zijn de 15 pond [6,8 kilo] die je vaak aankomt in het eerste jaar dat je op kamers woont. Ik heb het altijd over mijn freshman 30. Ik ging naar de sportschool, maar at hamburgers, Chinees, net waar ik zin in had – ik ben een hartig meisje. En dan weer op dieet om ervan af te komen. Dat lukte nooit. Het was niet zo dat ik mezelf lelijk vond, maar ik voelde me ongezond en had het gevoel dat ik mijn beroep geen recht deed.”

Haar liefdesleven was ook geen succes, iets wat ze zelf verklaart door het gebrek aan waardering van haar vader. Graham is de oudste van drie dochters. Het gezin verhuisde vaak; ze woonden onder meer in Atlanta (Georgia), New Hampshire en Arkansas, voor ze in Nebraska neerstreken. Haar vader, die werkte in database-marketing, plaagde haar niet alleen, hij leek altijd boos: het huis was niet schoon genoeg, er stond geen eten klaar, de dochters waren te luidruchtig. Hij schreeuwde tegen zijn kinderen en sloeg ze met houten lepels en af en toe met een riem, hoewel nooit echt hard. Haar moeder, die inmiddels gescheiden is van haar vader, deelde ook wel eens een tik uit, maar „ze was er voor me”.

„Alle mannelijke aandacht was goede aandacht”, zegt Graham in haar boek. Zelfs de volwassen man die haar – ze was pas 14 – in het vliegtuig een origami-hart gaf dat gemaakt was van een twintigdollarbiljet „vond ik niet eens een beetje een engerd”. Al belde ze nooit het nummer dat hij op het briefje had geschreven.

Na een tweede date, die doorgaans uitmondde in seks, hoorde ze meestal niets meer van de mannen met wie ze afsprak. De ene man die wel bleef, zat haar op een gegeven moment achterna met een keukenmes. Ze bleef nog een jaar, tot hij een fles drank tegen de muur gooide.

Graham: „Ik was misschien net 20, en ik dacht: is dit mijn leven? Ik belde mijn moeder, maar ze zei: ‘Je komt niet terug. Je hebt een geweldige kans gekregen. Jouw lichaam gaat iemands leven veranderen, hang in there’.” 

Had u haar echt alles verteld?

„Oh god, nee. Dan was ze naar me toe gekomen en had ze me onder haar arm mee naar Nebraska genomen. Maar door wat ze tegen me zei, begonnen er wel dingen te veranderen: ‘Je moet op een andere manier over jezelf gaan spreken’. Dus ik begon tegen mezelf te praten in de spiegel: ‘Ik heb lef, ik ben briljant, ik ben mooi, ik hou van jou’. In de Bijbel hebben ze het er ook altijd over dat woorden macht hebben.”

Ashley Graham met haar man Justin Ervin op het gala van Time Magazine, april 2017. Foto Justin Lane/EPA

Ze begon ook weer regelmatig de kerk te bezoeken. Ze ging niet alleen naar diensten, maar deed er ook vrijwilligerswerk. Zo ontmoette ze haar echtgenoot, de documentairemaker en cameraman Justin Ervin, met wie ze zevenenhalf jaar geleden trouwde. Het was porno-zondag: ex-pornosterren kwamen kerkgangers vertellen hoe de kerk hen had geholpen hun leven weer op de rit te krijgen. „Ik stond met een bakje snoep in de lift van de kerk om de bezoekers te verwelkomen: ‘Welkom op porno-zondag!’” Harde lach. „Justin was met een vriend gekomen. Die vriend stapte boven meteen uit, maar Justin bleef maar in de lift. Ik kwam net uit de relatie met die keukenmesman en had het helemaal gehad met mannen. Hij moest heel hard werken om mijn aandacht te krijgen. We zijn anderhalf jaar later getrouwd en tot die tijd hebben we geen seks gehad. Ik had me voorgenomen: de volgende krijgt helemaal niks. Hij was daar oké mee.”

De eerste jaren als plus-size model had Graham vooral lucratieve opdrachten voor postorder-catalogi. Ze wilde dolgraag ook poseren voor modetijdschriften, maar haar modellenbureau spande zich daar niet voor in. „Mijn toenmalige agent zei steeds: ‘Jij bent mijn geldmeisje en daar moet je tevreden mee zijn’.”

Steeds het mikpunt van kritiek

Ondanks dat ze zo veel werd geboekt, was haar lichaam steeds het mikpunt van kritiek. Het bureau drong erop aan dat ze afviel („blijf van de Snickers af”) en toen een keer een broek moest worden opengeknipt omdat ze er niet in paste, grapte de stylist dat als ze zou vallen, ze allebei dood zouden gaan: Graham door de schaar, zijzelf door het gewicht van Graham.

Opmerkelijk genoeg kwam de ommekeer toen ze op haar zwaarst was en maat 48 droeg: een lingeriecommercial voor het Amerikaanse grotematenmerk Lane Bryant; Graham loopt in lingerie in een kamer, krijgt een berichtje (‘Meet Dan for lunch’) en trekt alleen een trenchcoat over haar kanten ondergoed aan voor ze de deur uitgaat. Door twee tv-zenders werd-ie geweigerd omdat het te sexy zou zijn, terwijl veel gewaagdere spotjes met dunne modellen zonder protest werden uitgezonden.

Graham: „Ik zat opeens in zo’n beetje elke talkshow en realiseerde me: hier kan ik iets groters van maken. Zo kwam ik op het idee een eigen lingerielijn te beginnen. Mijn bureau zei: ‘Laat ons dat maar regelen’, maar er gebeurde helemaal niks. Toen ben ik met het Canadese merk Addition Elle gaan praten en was het zo gebeurd.” Ze trekt haar top omhoog om haar beha te laten zien, een zwart, transparant en sexy exemplaar, zonder kant.

Foto Team Peter Stigter
Links: Ashley Graham op de catwalk voor Michael Kors. Rechts: Graham in een outfit uit haar jeanslijn voor Marina Rinaldi.
Foto rechts Team Peter Stigter

Ondanks haar bekendheid stopte haar modellenbureau, Ford, in 2013 met het vertegenwoordigen van dikkere modellen. Graham stapte over naar IMG, dat haar wel volop in tijdschriften en bij grote modemerken kreeg. Ze liep twee keer mee in de show van Michael Kors en stond op de cover van het jaarlijkse badpaknummer van Sports Illustrated. Een jaar geleden stond ze als eerste plus-sizemodel op de cover van de Amerikaanse Vogue, samen met andere stermodellen als Gigi Hadid en Imaan Hammam („Dat was huge, zo’n eer!”); de coltrui en het korte broekje dat ze droeg, waren door Prada speciaal voor haar gemaakt. Even daarvoor had ze solo de cover van de Britse Vogue gehaald, inclusief een shoot binnenin.

Een aantal modehuizen weigerden kleding uit te lenen voor die shoot, schreef de toenmalige hoofdredacteur in dat nummer.

„Ik had daar geen idee van toen de foto’s werden gemaakt. Alles wat klaar hing paste me, Coach had speciaal voor mij stukken van leer gemaakt. Ik denk dat het probleem was dat veel merken mijn maat gewoon niet hadden liggen. Je kunt daar beledigd over zijn, maar je kunt ook zeggen: hoe kunnen we ervoor zorgen dat er volgende keer wel iets voor mij is? Ik probeer relaties op te bouwen. Een heleboel ontwerpers hebben prachtige dingen voor mij gemaakt. Je moet alleen op tijd met ze in contact komen. Vorig jaar droeg ik op het Met-gala [jaarlijks benefietgala van het Metropolitan Museum in New York] een couture-outfit die H&M speciaal voor me had gemaakt, en die later is geveild. De rok had een sleep , was van boven strak en sloot met korsethaken. Ik heb de hele avond bijna niets gedronken omdat ik geen idee had hoe ik naar de wc had gemoeten.”

Waarom is er zo weinig designerkleding in grote maten?

„Prabal Gurung [Amerikaanse ontwerper, een favoriet van Michelle Obama] bood zijn ontwerpen een tijdlang wel in grote maten aan. Maar inkopers geloofden niet dat vrouwen met grote maten designerwinkels in zouden komen. Dus nu maakt hij alleen nog grote maten op verzoek en heeft hij een collectie voor Lane Bryant.”

Je hoort weleens dat dikkere vrouwen geen dure kleding kopen omdat ze denken dat ze gaan afvallen.

„Ik niet, maar veel vrouwen hebben dat tegen me gezegd. Daarom is er voornamelijk fast fashion in grote maten. Marina Rinaldi is het enige high-browmerk voor curvy vrouwen. Ze hebben nul competitie. Ik denk dat ze een jongere vibe wilden en me daarom hebben gevraagd een denimcollectie met ze te doen.”

Is er voor plus-size modellen een vaste maat, zoals die er ook voor dunne modellen is?

„Ja, 14 [een Nederlandse 44], hoewel sommige merken 12 of 16 doen.”

Is het voor jou moeilijk om op gewicht te blijven?

„Mijn heupen zijn al jaren hetzelfde: 46 inch [117 cm]. Dit is wie ik ben. Mijn taille is 32 inch.”

Mina White, vanachter haar laptop: „Dat is heel smal. Normale modellen hebben 24 of 25. Ashley is een typische zandloper.”

Hoe is je relatie met eten nu?

„Eten is mijn hele leven al iets waarmee ik mezelf beloon of troost. Er zijn tijden dat ik het onder controle heb. Dan eet ik gezond en schoon, met af en toe een hamburger en frites. En dan ga ik op vakantie en eet ik wat ik wil. Een volle maag blijft iets fijns hebben. Soms spreek ik mezelf toe: ‘Moet je niet gewoon een paar schoenen kopen?’ Ik wil er niet elke dag mee bezig zijn, me steeds afvragen of ik genoeg groente heb gegeten en niet te veel koolhydraten. Maar ik moet wel.”

Lees ook het interview met Ronald van der Kemp: ‘Kanye West belde of ik zijn vrouw wilde kleden’