Wat komt er na de smartphone?

Vier trends in telecom Nu de smartphonemarkt voor het eerst krimpt, zoekt de telecomindustrie naar nieuwe inkomsten. Wat komt er na de telefoon?

De Nokia 8810 4G is de vernieuwde versie van een toestel uit 1996, met 4G maar zonder aanraakscherm. Marc Hijink

De ‘wow’-factor, daarnaar is iedere telefoonfabrikant op zoek. Soms is er niet eens zoveel voor nodig. Neem de simpele retro-gsm uit 1996 (Nokia’s uitschuifbare 8810). Die trekt in zijn nieuwe, banaangele jasje net zoveel aandacht als het topmodel onder de Android-telefoons: de Galaxy S9, die Samsung deze week op het Mobile World Congress in Barcelona introduceerde.

MWC is de grootste telecombeurs ter wereld waar de netwerkers komen om te netwerken: 1.100 bedrijven, zoals fabrikanten van telefoons en netwerkapparatuur, de grote providers, chipfabrikanten en internetbedrijven als Google en Facebook. In vogelvlucht langs de laatste trends.

1 De smartphonemarkt krimpt

De nadruk op de beurs ligt dit jaar niet op telefoons, die jarenlang de beurs domineerden. Onderzoeksbureau Gartner meldt dat de verkopen in het laatste kwartaal van 2017 voor het eerst daalden: met 5,6 procent ten opzichte van 2016. Mensen doen langer met hun toestel en nieuwe toestellen bieden weinig nieuws.

Zelfs voor Samsung, marktleider in mobiele telefonie, is het moeilijk om nog te verbazen, beaamt Gerben van Walt Meijer van Samsung Nederland. “Er was wat kritiek dat de S9 veel op de S8 lijkt. Maar dat is een design-keuze, van binnen is het toestel verbeterd.”
Omdat telefoons langer mee gaan, worstelt Samsung met de Consumentenbond over hoe lang je als gebruiker recht hebt op software-updates – noodzakelijk voor een veilige telefoon. Samsung vindt twee jaar na de introductiedatum voldoende, met de intentie het toestel daarna ‘zo lang mogelijk’ te ondersteunen.

De prijs van dure (winstgevende) toestellen wordt intussen gedomineerd door Apple en Samsung, andere fabrikanten schroeven hun innovatietempo terug om verliezen te beperken. In Nederland zorgen strengere regels voor telefoonsubsidies wel voor meer interesse in goedkope toestellen. Daar klampt LG zich aan vast, net als prijsvechters Wiko en Alcatel.

Foto Andreu Dalmau/EPA

2 Het 5G-netwerk wordt concreet

Wat komt er dan na de smartphone? Meer smartphones, want “no way dat ze zullen verdwijnen”, zegt Vodafone-baas Vittorio Colao. De telecomindustrie zoekt wel naar nieuwe inkomsten en denkt die te halen uit de nog te bouwen 5G-netwerken. De doelgroep is in eerste instantie het bedrijfsleven, dat voor geavanceerde industriële toepassingen een netwerk nodig heeft van hoge kwaliteit. Ook de opkomst van de zelfrijdende auto hangt af van de beschikbaarheid van een netwerk dat razendsnel kan communiceren.

5G was lang een belofte, maar wordt concreet sinds in december 2017 de technologische afspraken ‘bevroren’ zijn in een 5G-standaard. Dat betekent dat netwerkleveranciers daadwerkelijk apparatuur gaan maken en verkopen. Op MWC worden de eerste deals al gesloten.

De technologie is grotendeels klaar en de vier netwerkleveranciers (Nokia, Ericsson, Huawei en ZTE) zijn klaar om te leveren. Huawei kondigde aan al 45 5G-deals gesloten te hebben met verschillende mobiele netwerken, ook Ericsson maakte een lijst nieuwe kopers bekend. 5G zal niet meteen een landelijk dekkend netwerk worden, maar eerst op beperkte locaties werken. Ook kunnen providers met 5G op de drukste plekken in hun netwerk het dataverkeer beter regelen, zegt Ericsson.

Foto Emilio Morenatti/AP

3 De Europese Unie loopt achter

De invoering van 5G hangt af van de beschikbaarheid van spectrum, de radiofrequenties die nodig zijn om hogere bandbreedte en reactiesnelheden te garanderen. De GSMA, brancheorganisatie van de telecomindustrie die MWC organiseert, hamert er op dat de Europese Unie nog te weinig vaart maakt met het beschikbaar stellen van de benodigde frequenties. Dat is een gebruikelijke klacht uit deze sector. 5G heeft echter, meer dan vorige upgrades van netwerktechnologie, de potentie om de economie een impuls te geven via toepassingen in de medische sector, logistiek en ‘slimme’ steden. Als EU-lidstaten een slaatje proberen te slaan uit frequentieveilingen voor 5G, belemmert dat providers te investeren in nieuwe technologie. We lopen nu al achter op Azië, is de teneur.

4 Nederland loopt nóg verder achter

In Nederland komt de 5G-ontwikkeling nóg trager op gang. Er wordt eind 2019 een frequentieveiling gehouden, maar daarbij ontbreekt de belangrijkste frequentie, 3.5 GHz, die wereldwijd wordt gebruikt voor 5G-techniek. Deze frequentieband wordt nog in het noorden van Nederland gebruikt door inlichtingendiensten, om satellietcommunicatie af te luisteren. Rond 2021 zal het afluisterstation in het Friese Burum sowieso last hebben van de Duitse netwerken die 3,5 GHz gaan gebruiken voor 5G. Een verhuizing is de enige optie, vinden de providers. Hun lobby wordt gesteund door netwerkleveranciers: zonder die frequentieband komt de volgende mobiele revolutie er niet.

Correctie (28 februari 2018): in het inzetje van dit artikel stond eerder dat de Catalaanse leider Puigdemont dit jaar aanwezig was in Barcelona. Dat is onjuist, en hierboven verwijderd. Puigdemont was in 2017 aanwezig.