Een licht radioactieve glazen kwal

Onder verzamelaars is het alleen al om de zeldzaamheid geliefd; uraniumglas. Overdag heeft het een niet zo opvallende gele of groene gloed, maar in het licht van een ultraviolette lamp gloeien de voorwerpen op.

Aan het glas is een zeer lage concentratie uranium (meestal 2 procent) toegevoegd. Meetbaar voor geigertellers, maar niet gevaarlijk voor de gezondheid. Foto's Stefan Wermuth/Reuters

Overdag kan het je ontgaan. De gele gloed in het glas waaraan uranium als kleurstof is toegevoegd. Je zou zelfs kunnen denken dat het glas een beetje viezig is. Ook ’s nachts zie je niet direct iets bijzonders. Maar in het licht van een ultraviolette lamp gloeien de voorwerpen op en verspreiden een zachtgroen of gelig licht. Een bonbonnière of lampenkampje kan daardoor ineens de contouren van een kwal in een donkere oceaan aannemen.

In het glas zit een zeer lage concentratie uranium, Meetbaar voor geigertellers, niet gevaarlijk voor de gezondheid. De foto’s tonen een deel van de collectie van twee Zwitserse verzamelaars. Naast glaswerk hebben ze asbakken, lampen en sieraden van andere materialen waaraan uranium is toegevoegd.

De meeste voorwerpen komen uit de periode tussen 1870 en 1940, toen het in de mode was. Ze geven daardoor ook een tijdsbeeld. Want wie gebruikt er nu nog een sifon? Of, over vijftig jaar, een asbak voor binnen?

Sleep het witte balkje heen en weer om het verschil te kunnen zien:

 
Het effect werd ontdekt in een zoektocht naar geschikte kleurstoffen voor glas. Nu wordt het vrijwel niet meer gemaakt. Alleen in Tsjechie en de VS.

 

 
De meeste voorwerpen komen uit de periode tussen 1870 en 1940 en geven ook een beeld van hun tijd. Want, wie gebruikt er nu nog een sifon?

 

 
Dit is een deel van de collectie van twee Zwitserse verzamelaars. Naast glas hebben ze ook objecten van ander materiaal waarin uranium is verwerkt, zoals sieraden en een asbak.

 

 
In Nederland is het glas nooit echt in de mode geraakt, hoewel architect Berlage er graag mee werkte.
    • Merel Thie