Is Trumps personeel een risico?

‘Security clearance’

Tientallen mensen hebben toegang tot de Amerikaanse president, hoewel ze nauwelijks zijn doorgelicht.

President Donald Trump verlaat het Witte Huis per helikopter. Foto Carlos Barria/Reuters

Jared Kushner is waarschijnlijk de belangrijkste adviseur van president Donald Trump. Hij zit bijna elke dag bij de geheime briefing door de inlichtingendiensten en mag altijd de Oval Office binnenlopen. Toch heeft schoonzoon Kushner niet de vereiste veiligheidspapieren.

Trumps dochter Ivanka, die de titel Adviseur van de President draagt, heeft evenmin een ‘security clearance’. Net als echtgenoot Kushner, heeft ze slechts een tijdelijke status, waarvoor ze amper doorgelicht werd.

Lees ook: Ivanka is meer waard dan tien ministers

Tot voor kort werkte secretaris Rob Porter met een vergelijkbare interim-status in het Witte Huis. Porter werd door twee ex-vrouwen beschuldigd van zware mishandeling. De vrouwen lieten bewijs zien aan de FBI. Toch kon Porter in het Witte Huis blijven werken zonder dat hij volledig doorgelicht werd. Hij werd pas deze maand ontslagen, toen de Amerikaanse pers over hem berichtte.

Het Witte Huis is lek, zegt advocaat Mark Zaid. Meer dan 130 medewerkers van president Donald Trump lopen rond door de gangen van het Witte Huis, terwijl ze niet de benodigde ‘security clearance’ hebben, een verklaring dat ze doorgelicht zijn door de FBI. Van deze groep hebben bijna vijftig medewerkers direct contact met de president.

„Het is onder eerdere presidenten incidenteel voorgekomen dat een medewerker een tijdelijke veiligheidsverklaring kreeg, bijvoorbeeld omdat het proces lang duurde”, zegt Mark Zaid. „Maar dit is ongekend. Deze regering zet mensen zonder enige controle op hoge posities neer. Ze zitten bij de geheime dagelijkse veiligheidsbriefing, adviseren de president, staan naast hem. En we moeten maar hopen dat deze mensen te vertrouwen zijn.”

‘Rotte appels’ buiten houden

Advocaat Mark Zaid is gespecialiseerd in ‘security clearances’. Hij begeleidt diplomaten en overheidsmedewerkers in Washington die doorgelicht worden. Het is een langdurig proces, zegt hij, dat bedoeld is om „de rotte appels” uit de buurt van geheime informatie te houden.

Deze regering gedraagt zich „ongebruikelijk laks”, zegt ook voormalig CIA-medewerker David Priess. Onder de presidenten Bush en Clinton verzorgde Priess de dagelijkse veiligheidsbriefings op het Witte Huis.

Elke ochtend ontvangt de president de President’s Daily Brief, een geheim document van de inlichtingendiensten dat alle actuele veiligheidsrisico’s in kaart brengt. John F. Kennedy begon met deze traditie in 1961.

Priess: „Een president mag zelf weten wie er bij deze briefing aanwezig is. In het verleden nodigde president George W. Bush een keer Vladimir Poetin uit. En Barack Obama deelde de inhoud van het document graag met tientallen medewerkers.”

Uniek aan Donald Trump, zegt Priess, is dat hij vrijwel iedere dag medewerkers bij de briefing laat zitten die niet zijn doorgelicht, zoals Kushner. „Dit is niet incidenteel meer, dit gebeurt nu elke dag.”

Niemand weet waarom Kushner, en tientallen andere Witte Huis-medewerkers, niet de juiste papieren hebben. Zaid: „Je hoort vaak van regeringsmedewerkers dat het Witte Huis vol zit met mensen die geen enkele ervaring in de bureaucratie van Washington hebben. Daarin verschilt de entourage van Trump van die van zijn voorgangers.”

Maar dat verklaart niet alles, zegt Zaid. „Dit presidentschap is al een jaar gevorderd. En nog steeds ontbreken de papieren. Veel medewerkers spelen een rol in lopende onderzoeken, zoals dat van [speciaal aanklager] Robert Mueller. Het financiële imperium van de familie van Kushner maakt deel uit van dat onderzoek.”

Stafchef John Kelly maakte vorige week bekend dat hij het proces om ‘security clearances’ te krijgen, beter gaat regelen. Kelly was door Trump aangesteld om orde in het chaotische Witte Huis te brengen, maar kreeg forse kritiek, ook intern, op de manier waarop hij achter Porter bleef staan.

„Dit moeten we beter doen”, schreef Kelly eerder deze maand aan zijn personeel. Kelly wil onder meer een einde maken aan de privileges die medewerkers met tijdelijke veiligheidspapieren krijgen. Zo zou Kushner niet langer bij de dagelijkse veiligheidsbriefing aanwezig mogen zijn. Trump zei vorige week dat hij dat besluit van Kelly zou respecteren. Maar daarmee ligt een conflict met zijn familie op de loer. Zaid: „Trump zegt dat hij alleen ‘de allerbesten’ naar het Witte Huis haalt. Het wordt tijd dat we die bewering met feiten kunnen controleren.”

    • Guus Valk