Column

Zangeressen van niveau

Dayna Kurtz en VanWyck. Twee zangeressen, hetzelfde genre (Americana), dezelfde generatie – en toch twee verschillende werelden. Ik zag ze toevallig in het bestek van één week en mocht me daarmee gelukkig prijzen.

Kurtz zong zaterdagavond in TivoliVredenburg in Utrecht, waar de cowboy wél maar de country kennelijk nog niet verboden is. Ze trad er op met haar vaste gitarist Robert Mache in de hoogst gelegen zaal, Hertz geheten, een compacte, halfronde zaal die goed bezet was. De akoestiek is er optimaal, zoals Kurtz glunderend na het eerste nummer vaststelde: „Dit hoort tot de zalen die zichzelf spelen.”

Ze maakte er met haar krachtige stem dankbaar gebruik van. Soms had het van mij iets minder hard gemogen, maar ze kan gelukkig ook nog altijd heel subtiel zingen. Ze bracht een aantal topnummers uit haar oude repertoire, aangevuld met nieuw materiaal. Een van die oudere prachtnummers was ‘Reconsider Me’ van Johnny Adams. Wie het wil horen: op YouTube staat een indrukwekkende opname van Kurtz uit het VPRO-programma Vrije Geluiden, drie jaar geleden.

Ik heb Kurtz vaker zien optreden. Ze is inmiddels een vijftiger die in haar geboorteland, de Verenigde Staten, geen groot commercieel succes is geworden; vandaar dat ze vaak in Nederland optreedt. Ze blijft goed zingen, maar het wordt wel moeilijker, bekende ze op het podium. „Je stem wordt lager bij het ouder worden, het kost me meer moeite hoog te zingen.” Ze zong vroeger vaker met een kopstem, wat aangrijpend mooi kan zijn.

Het publiek mocht afscheid van haar nemen met het gezamenlijk gezongen ‘You’ll Always Live Inside Of Me’, een kort, maar onvergankelijk liedje. VanWyk zou het ook geschreven kunnen hebben. Zij is een Nederlandse vrouw, 46 jaar, die de afgelopen weken uit de anonimiteit opdook met een verrassend sterke cd, An Average Woman, gevuld met intieme, zelf geschreven songs, die me vooral deden denken aan Leonard Cohen en Nick Drake.

Ik zag haar optreden met band en strijkers in de Melkweg. Het was een mooi concert dat niet onderdeed voor concerten van veel bekendere, buitenlandse collega’s, ja, Dayna Kurtz inbegrepen. VanWyck (de artiestennaam van Christine Oele) is als zangeres geen natuurtalent zoals Kurtz, maar ze compenseert veel met haar intensiteit. Bovendien is een aantal van haar songs van hoog, internationaal niveau, zoals ‘An Average Woman’, ‘Listen To Your Breathe’, ‘Bring It On Right’ en ‘By The Oak Tree’. En als je haar ‘Whole Again’ laat zingen in een Nederlandse talkshow op tv, wat ik alle talkshows kan aanraden, zijn de boekingen niet meer aan te slepen.

Ze begon enkele jaren geleden met een project, One song a week, waarbij ze elke week online een nieuw liedje liet horen; een aantal ervan heeft haar eerste cd gehaald. Ze gaan over grote thema’s – dood, liefde, vrijheid, vervreemding – maar omdat ze zo persoonlijk klinken, komen ze toch dichtbij.

Ze schrijft al vanaf haar vijftiende liedjes en zong in allerlei bandjes, maar ze heeft ook getwijfeld of ze door moest gaan. „Om dit te kunnen blijven doen heb ik natuurlijk een zekere ondergrens nodig van mensen die mijn muziek mooi vinden”, zei ze tegen Het Parool. Voor artiesten als zij, en Dayna Kurtz, zou die ondergrens er altijd moeten zijn.