Schaatsen op natuurijs? Neem een priem en touw mee

Natuurijs

Half Nederland is bezig na te gaan waar je kunt schaatsen op natuurijs. „Bij ons in Lopik kun je klein eindje op een sloot rijden.”

Leden van de Doornse IJsclub borstelen de baan, in de hoop dat er deze dinsdag geschaatst kan worden. Foto Bram Petraeus

Er schuift een wolk voor de zon en sneeuwvlokjes waaien traag op het ijs. Niet alle delen van de Leersumsche Plassen zijn bevroren. „Ooooooh, dat valt tegen”, roept een man in wielrennerstenue als hij de oever van de meertjes in de Utrechtse Heuvelrug nadert. Het is Paul Steehouder (65) uit Amersfoort. „Hier moeten nog twee nachten vorst overheen”, zegt Steehouder, wijzend naar een wak. „Dat wak is morgen misschien dicht, maar dan zie je niet dat dat vandaag open heeft gelegen.” Gevaarlijk, derhalve. Hij is zelf ook eens onder het ijs verdwenen. „Dat was in 1997, in de Oostvaardersplassen.” Hij kon worden gered met een veiligheidstouw. Tip van Steehouder: „Neem een priem en een touw mee.”

De man heeft de volle aandacht van twee vrouwen uit de omgeving die poolshoogte zijn komen nemen. „Hier in Leersum kun je meestal als eerste schaatsen”, vertelt Anita Witten (68) uit Leersum. „Daar zijn we hier erg trots op. Er schaatsen hier héél veel mensen.” Zelf schaatst ze niet. „Daar waag ik me niet aan.” Haar vriendin Tessy Schenk (71) wel. Ze komt uit Eck en Wiel. „Als het even kan, ga ik schaatsen. Ik hou er van.” Anita Witten: „Dat vind ik zo stoer aan jou.” Tessy Schenk: „Nou stoer, het is nu eenmaal mijn sport.” Sip kijken ze naar het wak. Anita Witten: „Dat wordt niets.” Tessy Schenk: „Ook morgen niet.” Vrienden uit Den Haag zijn van plan morgen naar hier te komen. „Dat kan niet doorgaan.” Bij nader inzien zijn ook de bevroren delen niet ideaal. Anita Witten: „Het is bobbelig ijs. Stuntelig.” Tessy Schenk: „Dat komt door de wind.”

Het kraakt heel erg

Rients Huitema uit Burgum keek maandagmorgen of er al geschaatst kon worden in Ryptsjerk. Zondag had hij ook al gekeken met de conclusie dat het nog niet kon. Met kriebels in zijn buik en een goed gevoel kwam Huitema bij de polder aan. Na op verschillende plekken met zijn stok in het ijs geprikt te hebben leek het ijs toch nog te dun. De aanhoudende vorst in de ochtend zorgde alsnog voor verbetering waarop hij zijn schaatsen aantrok. Bijna iedere stap die hij zette stond hij met zijn voeten in het water. Al snel zag hij in dat het echt nog niet kon. Tijdens het uitwringen van zijn sokken vertelde Huitema trots het toch geprobeerd te hebben. Foto Bram Petraeus

Spierpijn

Half Nederland is maandag en dinsdag bezig na te gaan waar je kunt schaatsen op natuurijs. We maken een ronde door Brabant en Utrecht en treffen teleurgestelde liefhebbers aan. In de Brabantse bossen kun je nog niet terecht, constateert Piet Spoelstra (73) uit Breda. De gepensioneerde PTT-beambte staat bij een zandpad naast het Zwarte Ven in Strijbeek, tegen de Belgische grens, dik ingepakt op de fiets en met zijn schaatsen in een rugzak. „We zullen moeten wachten”, zegt Spoelstra. Hij is voormalig voetballer en enthousiast marathonschaatser. „Ik heb zowat alle alternatieve Elfstedentochten gereden. Ik ben net terug van de Weissensee.”

Dat zo veel Nederlanders wachten op schaatsbaar ijs, verbaast hem niet. „Kunstijsbanen zijn mooi, maar natuurijs is wat de mensen echt willen.” Zijn metgezel, René Vosselmans (65), is het met hem eens. „Je schaatst op kunstijsbanen om je conditie en techniek op peil te houden. Zodat je op natuurijs niet na één dag al moet afhaken vanwege de spierpijn.” Tip van de mannen: neem voldoende vaseline mee. En droge reservekleding.

Tekening Kamagurka

Ook in de Utrechtse polders zijn maandag nog geen schaatsers te bekennen. „Je kunt bij ons in Lopik wel een klein stukje op een sloot rijden, maar niet op grotere vlaktes”, zegt Corné Benschop (18). Vandaar dat hij naar natuurgebied Willeskop is gekomen. Met zijn armen hangend aan een brug proeft hij het ijs met zijn voeten. „Het kraakt heel erg.” Veel water is nog niet bevroren. We kijken naar de golfjes die pesterig wiegen in de wind.

Leden van de Doornse IJsclub borstelen de baan, in de hoop dat er deze dinsdag geschaatst kan worden.

Foto Bram Petraeus
De Doornse IJsclub.
Foto Bram Petraeus
Lees ook: Het gaat de komende dagen flink vriezen. Bij schaatsers leidt dat tot schaatskoorts. In de speciaalzaak Jan van der Hoorn is het druk, bij ijsclubs lopen de zenuwen op.

Contant geld

Misschien wordt het morgen beter, zegt Ronald de Ruijg, voormalig schaatscoach en fervent liefhebber. „Wat nu dicht is, daar kun je morgen op schaatsen.” Zijn metgezel Coroline de Ruiter vertelt dat je achter hun huis in Oudewater misschien al wel op een sloot kunt rijden. „Maar dat doen we niet. Straks doen kinderen dat met z’n allen ook en zakken ze erdoor.” Tips van het duo: doe een muts op, draag onderkleding, en denk aan contant geld, voor koek en zopie.

In Doorn hebben ze toch kunnen schaatsen, dit jaar. Op een ondergespoten skeelerbaan van de plaatselijke ijsclub. In ploegen van drie voorzien vrijwilligers de baan ’s nachts laagje voor laagje van ijs. Zodat in elk geval ’s ochtends bezoekers volop op het asfalt kunnen schaatsen. Afgelopen zondag waren er meer dan tweeduizend bezoekers. „Het was een fan-tas-tische dag”, vertelt voorzitter Auke Porte (70) van de ijsclub, gepensioneerd directeur van een gehandicapteninstelling. „De mensen genieten.”

Het Leersumse Veld is vaak de allereerste plek waar men in Nederland op natuurijs kan schaatsen. Voorbijgangers checken of het ijs schaatsbaar is. Op de foto: Anita Witten (met roze sjaal) Tessy Schenk en Paul Steehouder. Foto Bram Petraeus