Recensie

Indringend gespeelde bewerking van Op de Beecks ‘Vele hemels’

Theater De roman Vele hemels boven de zevende van de Vlaamse schrijfster Griet Op de Beeck is in de toneelversie onverwacht theatraal.

Foto Raymond van Olphen

Het geheim dat de vader met zich meedraagt is „ondraaglijk”. Deze vader, Jos, heeft zijn plek op de achterzijde van het toneel. Daar verschanst hij zich achter een batterij drankflessen om vergetelheid te vinden. Wat zich op het podium afspeelt, lijkt zijn nachtmerrie. De roman Vele hemels boven de zevende (2013) van de Vlaamse schrijfster Griet Op de Beeck is geschreven als innerlijke monoloog van ouders, dochters, een kleinkind, minnaar. Op onverwachte wijze is de roman theatraler dan lezing doet vermoeden. Regisseur Ursul de Geer en bewerker Léon van der Sanden hebben de monologen door elkaar gesneden en tot dialogen gemaakt. Als hoofdpersoon Eva spreekt over al haar pogingen geluk te vinden, dan krijgt zij tegenspel van haar zuster Elsie, vader Jos of moeder Jeanne. Zo verweven hun tragische lotgevallen zich tot een psychologisch drama vol hartzeer, problemen en levensongeluk.

Hanne Arendzen als Eva is groots en ontroerend op de manier waarop ze met moedig klinkende stem de treurigste gebeurtenissen debiteert. Tussen haar en haar vader bestaat een diepe band die zich nauwelijks laat benoemen, en die daardoor voor onderhuidse spanning zorgt. Peter Bolhuis vertolkt de drankzuchtige Jos boosaardig en innemend tegelijk. Zijn cynisme komt voort uit een diepe pijn die langzaam zichtbaar wordt. Zuster Elsie (Anne Lamsvelt) en haar dochter Lou lijken aanvankelijk te ontsnappen aan alle noodlot die rust op deze familie, totdat als in een Griekse tragedie ook zij getroffen worden. Een zwart gordijn dat voor- en achtertoneel van elkaar scheidt symboliseert de verdrongen gebeurtenissen uit het verleden, waartegen de personages vergeefs strijden. Hun levens zijn extreem getroebleerd, en dat leidt ook tot overdaad op de speelvloer. Het is te danken aan het indringende spel van vooral vader en dochters dat Vele hemels boven de zevende als familiedrama op het toneel van emotionele betekenis is.