Imams kondigen onderzoek naar donorschap aan

Donorwet

Religieuze groepen, zoals moslims en joden, zijn verdeeld over de donorwet. Een aantal imams preekte al vóór donorschap.

Donorregistratieformulier van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

De nieuwe donorwet leidt bij verschillende religieuze organisaties in Nederland tot discussie. De Vereniging Imams Nederland (VIN) bracht zondag een verklaring uit waarin staat dat de koepelvereniging de nieuwe donorregels gaat onderzoeken. Na het aannemen van de wet die bepaalt dat mensen die geen bezwaar maken automatisch orgaandonor zijn, werd onder moslims in Nederland op grote schaal een whatsappbericht verspreid met de oproep zich te registreren als niet-donor. Een aantal imams hield de afgelopen weken preken waarin zij juist pleitten vóór orgaandonorschap.

De meeste islamgeleerden vinden orgaandonorschap onder bepaalde voorwaarden toegestaan, zij zien het als een daad van naastenliefde. Een kleinere groep geleerden is tegen; volgens hen wordt de integriteit van het lichaam ermee geschonden. Deze geleerden baseren zich onder andere op een uitspraak van profeet Mohammed, die gezegd zou hebben dat het niet is toegestaan om de botten van een overleden moslim te breken.

Twijfel over hersendood

De koepelvereniging voor imams VIN, die honderd leden telt, stelt haar oordeel over orgaandonatie voorlopig uit. De imams twijfelen nog of organen wel mogen worden verwijderd uit het lichaam wanneer iemand hersendood is. De vereniging zal het onderwerp de komende periode „zorgvuldig bestuderen” om een „correct standpunt” te formuleren.

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek ligt het aantal Marokkaanse- en Turkse Nederlanders dat zich als donor heeft geregistreerd aanmerkelijk lager dan onder autochtone Nederlanders. Uit onderzoek blijkt dat dit vooral te maken heeft met onwetendheid.

Ook debat bij andere religies

Uit een rondgang blijkt dat ook bij andere religieuze organisaties de donorwet tot debat leidt. De Protestantse Kerk Nederland (PKN) heeft geen officieel standpunt. Wel riep scriba René de Reuver gelovigen op het donorcodicil in te vullen. „Niemand leeft voor zichzelf, niemand sterft voor zichzelf’’, citeerde hij uit het Liedboek. Dominees nemen verschillende standpunten in. De protestantse partijen Christenunie en de SGP stemden in de Tweede en Eerste Kamer tegen de donorwet.

Ook religieuze joden zijn verdeeld. Het Nederlandse joodse opperrabinaat van de orthodoxe joden heeft in het verleden geadviseerd niet te doneren omdat dit in strijd zou zijn met de integriteit van het lichaam. De orthodoxe rabbijn Evers vindt het criterium wanneer iemand dood is een probleem, schreef hij op de site van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap. Hij vindt dat joden een rabbijn moeten raadplegen voor zij besluiten om donor te worden. Liberale joden staan vaak positiever tegenover verschillende varianten van orgaandonatie.

De katholieke kardinaal Wim Eijk heeft geen bezwaren tegen de nieuwe wet, hij ziet orgaandonatie als een „daad van naastenliefde”. Daarom moet iemand in vrijheid kunnen besluiten om zijn lichaam voor donatie ter beschikking te stellen.