Nu verlaat Blokker ook de Kalverstraat

Familiebedrijf

De winkel waar moeder Annie tot haar tachtigste werkte, en waar Jaap liftboy was, gaat dicht. Het tekent de verzakelijking bij Blokker.

De Amsterdamse Kalverstraat in de zomer van 1971. Foto Stadsarchief Amsterdam

Alle vertrouwde Blokker-merken liggen in de winkel. Strijkplanken en droogrekken van Leifheit. Pedaalemmers van Brabantia. Koffiezetapparaten van Philips. Maar er zwerven ook artikelen rond die in deze tijd van het jaar eigenlijk niet thuishoren in de huishoudwinkel. Kerstballen, met 80 procent korting. Een opblaaszwembad van 9,99 euro voor 6,99. Sommige schappen zijn helemaal leeg.

Het is opheffingsuitverkoop bij de Blokker in de Kalverstraat in Amsterdam. Alle producten, ook de Blokker-klassiekers, zijn fiks afgeprijsd. Een stel in de winkel bestudeert een airfryer van Tefal, 30 procent afgeprijsd tot 48,79 euro. Na een korte discussie besluit de vrouw dat je daar geen falafel in kunt bakken, en ze loopt weg. De man blijft nog even plakken bij de heteluchtfriteuses, maar gaat haar dan achterna. Twee meisjes bekijken het aanbod smartphonehoesjes. Een doorzichtige voor de iPhone 4 kost 30 cent, een nieuwer model het dubbele. De meisjes laten ze hangen.

Volgende week gaat deze Blokker dicht. Het lijkt misschien zomaar een sluiting, eentje in de reeks van de honderd Blokker-winkels die sinds vorig jaar door het hele land dichtgaan. Maar de winkel in de Kalverstraat is een bijzondere: het was altijd de trots van de familie. In de belangrijkste winkelstraat van Nederland móést een Blokker zitten, vond Jaap Blokker, die tot 2011 leiding gaf aan het moederbedrijf van de huishoudketen. In de jaren na zijn dood is de familie geleidelijk meer op afstand komen te staan. Nu heeft de Blokker-directie, waar geen familie in zit, besloten de Kalverstraat te verlaten.

Met het vertrek van Ab Blokker als commissaris verdween het laatste familielid uit de bedrijfstop. Lees: De laatste Blokker is stilletjes vertrokken

De winkel van moeder Annie

Het was een gewaagde investering, toen drie Blokker-broers, onder wie de vader van Jaap Blokker, in 1951 besloten een winkel te openen in de chique Kalverstraat. Het verouderde pand dat ze kochten moest ingrijpend worden opgeknapt, verderop in de straat zaten concurrenten die nét wat luxere spullen verkochten.

Maar de investering betaalde zich uit, de winkel werd een succes. „Het bezit van een zaak in de Kalverstraat was in die jaren van een bijna niet te onderschatten psychologisch belang”, beschrijft auteur Henk Povée in het jubileumboek dat Blokker uitgaf bij het honderdjarige bestaan in 1996. „De Blokkers wáren er ineens.”

En de Blokkers bleven. Voor Jaap Blokker, die in 1975 de leiding kreeg over het detailhandelsconcern, was de winkel bovendien van speciale emotionele waarde. Zijn moeder, Annie Blokker-Wiesell, werkte er decennialang. Aanvankelijk was Annie ‘cheffin’ van de Blokker-winkel aan de Ceintuurbaan, waar het gezin boven woonde. Na de opening van de Blokker in de Kalverstraat – het negende filiaal – werd ze daar verantwoordelijk voor de afdeling serviezen, glas en kristal, op de eerste verdieping.

Annie verliet haar geliefde standplaats toen haar man de leiding aan hun oudste zoon had overgedragen. Ze verhuisde met haar echtgenoot mee naar België. Na diens dood in 1979, keerde ze terug naar ‘haar’ filiaal in de Kalverstraat. Tot haar tachtigste heeft ze daar gestaan. Mevrouw A. Blokker senior, zoals ze werd genoemd, was een vraagbaak voor de klanten én de medewerkers. Als artikelen niet meer voorradig waren, belde ze rechtstreeks met de inkopers op het hoofdkantoor om navraag te doen.

Zelf begon Jaap Blokker zijn carrière als jonge jongen in de Kalverstraat. Hij en zijn broertje Albert, kortweg Ab, bedienden er tijdens schoolvakanties de lift.

Lees ook deze uitgebreide reconstructie over de machtsstrijd binnen het doorgaans gesloten familiebedrijf: Blokker, een familiedrama

Zakelijke beslissing

Nu verlaat Blokker de Kalverstraat dan toch. Het is „niet rendabel” voor Blokker om in deze winkelstraat te zitten, laat een woordvoerder vanaf de huishoudbeurs weten. „Bedrijfseconomische redenen” hebben de directie van de huishoudketen doen besluiten de winkel te sluiten.

Het is een zakelijke beslissing die past bij het Blokker van nu. Dat lijkt nog weinig op het familie-imperium dat Jaap Blokker naliet toen hij overleed in 2011. Na jaren van miljoenenverliezen kondigde moederbedrijf Blokker Holding vorig jaar aan het detailhandelsconcern te ontmantelen. Alle winkelketens die Jaap Blokker door de jaren heen had verzameld, zoals Xenos, Intertoys en Leen Bakker, zijn te koop gezet.

De familie houdt alleen Blokker, maar ook die winkelketen krimpt in. Op het hoogtepunt, rond het overlijden van Jaap Blokker, waren er meer dan zeshonderd Blokkers in Nederland. Afgelopen jaren gingen er al flink wat filialen dicht, vorig jaar kondigde het bedrijf aan nog eens honderd winkels te sluiten die „structureel verlieslatend” zijn. Het is de bedoeling dat er vierhonderd overblijven. Het gevolg is dat achthonderd werknemers hun baan verliezen, nadat in eerdere reorganisaties ook al eens zoveel banen verdwenen zijn.

Lees ook dit interview met Blokker-topman Casper Meijer. Bij het besluit om juist Blokker te houden, speelde emoties „geen grote rol”

Het vaste Blokker-personeel dat in de Kalverstraat werkte, staat inmiddels niet meer in die winkel, bevestigt de woordvoerder. Ze wil verder niet ingaan op het personeelsbeleid in de winkels die dichtgaan. Invallers runnen de opruimingsuitverkoop.

Emotionele waarde

Het pand in de Kalverstraat is nog altijd eigendom van de familie, maar dat betekent niet dat Blokker het goedkoop huurde. Het vastgoed en de winkels zijn strikt gescheiden. De investeringsmaatschappij die het vermogen van de familie beheert, hanteert marktconforme huren. Jaap Blokker deed dat in principe ook, maar wilde de huur nog weleens wat verlagen als een winkel het even moeilijk had, zeggen mensen die met hem gewerkt hebben. Die tijd is al lang voorbij.

Blokker is „een huurder zoals we vele huurders hebben”, zegt directeur Richard Dallinga van HB Capital, het investeringsvehikel van de familie. HB Capital verhuurt ook winkelpanden aan bijvoorbeeld Albert Heijn, Hema en C&A.

De Kalverstraat is een toplocatie. Uit recent onderzoek van vastgoedadviseur Cushman & Wakefield bleek dat de huur in de Kalverstraat gemiddeld 3.000 euro per vierkante meter bedraagt. Daarmee is het de duurste winkelstraat van Nederland. En dan ligt het Blokker-pand ín de Kalverstraat toevallig ook nog eens heel gunstig, zegt Dallinga. In een „flauwe bocht”, waardoor het uithangbord van verre goed zichtbaar is.

Een nieuwe huurder is er nog niet, zegt Dallinga. Eerst heeft het pand een stevige opknapbeurt nodig. Maar uiteindelijk wordt de begane grond sowieso weer een winkel. Op de eerste en tweede verdieping kunnen eventueel ook appartementen komen. „Dat bekijken we nog.”

Behalve een rendabele verhuurlocatie is het familiebezit in de Kalverstraat ook van „emotionele waarde”, zegt Dallinga. „Dat is ook reden om het pand te koesteren. Het is een belegging voor de lange termijn.” Het pand blijft dus hoe dan ook in de familie.

In april verschijnt het boek Blokker. Hoe het imperium de familie ontglipt van Teri van der Heijden en Barbara Rijlaarsdam bij Ambo|Anthos uitgevers.