Met Arie Speksnijder op de wagen in zijn laatste nacht als politieman

Theater John Buijsman speelt een doorgewinterde politieman die in nachtelijk Rotterdam terugkijkt op de stad en op zijn leven – en die op de valreep nog een laatste missie heeft.

John Buijsman speelde eerder onder meer in de succesvolle musical De Marathon en in de tv-serie Loenatik. Op deze foto is hij de politieman Arie Speksnijder. Foto Beer Buijsman

Los Angeles had Columbo, San Francisco Dirty Harry en München Derrick. Hun evenknie in Rotterdam is Arie Speksnijder. De rechercheur stapt aan het eind van zijn lange dienstverband ineens uit de anonimiteit om anderen een blik in zijn privébestaan en werk te vergunnen. Speksnijder is 65, zijn pensioen staat voor de deur, maar voor het zover is heeft hij nog een flinke rekening te vereffenen met een man die zojuist uit de gevangenis is vrijgelaten en nu woont op de 33ste verdieping van het Montevideo-gebouw op de Kop van Zuid.

Aangestuurd door de 112-meldkamer doorkruist Speksnijder op zijn allerlaatste nacht als politieman een stad die hij amper meer kent. De vertrouwde geuren van de Van Nelle-fabriek, van petroleum, teer en henneptouw zijn eruit verdwenen. De gebouwen zijn inmiddels in handen van Koreaanse beleggers en aanverwante vastgoedveelvraten. De seksclubs die hij ooit in zijn oude Ford Fiesta afreed, bestaan niet meer of er werken shemales die zijn eigen zoon hadden kunnen zijn.

Ook in de ziel van Speksnijder zelf heeft Rotterdam wonden geslagen. Zijn tienerdochter is in 2001 tijdens een gabberfeest in de Energiehal bezweken aan een roze pilletje met daarop de afbeelding van een vrolijk konijntje. Speksnijder zint sindsdien op wraak op haar „vermoordenaar”, maar kan zich zo’n daad niet veroorloven zo lang zijn vrouw nog op sterven ligt en door hem wordt verzorgd. Mooi wel dat hij, nu ze thuis op haar dood wacht, weer gewoon binnen mag roken. Nou ja, dat is te zeggen: hij is toch serieus van plan om morgen definitief met de sigaretten te stoppen.

Arie Speksnijder is een toneelpersonage met een extra man in zijn Ford Fiesta. Naast hem op de imaginaire voorbank zit acteur John Buijsman, die zich regelmatig omdraait om ons, de andere inzittenden, over deze Rotterdamse rechercheur te vertellen. Vaak genoeg ook kruipt hij in de huid van Speksnijder zelf wanneer die in eigen persoon zijn hart wil luchten. Ondertussen horen we de boordradio maar kraken. Steekpartijtje op het Deliplein. Ruit ingegooid op de Parklaan. Een zieke feestvierder op de Witte de Withstraat.

De voorstelling heet De bizarre nacht van Arie Speksnijder. Theaterbezoekers leren de politieman erin kennen als een geboren twijfelaar, een goedzak en een vent die de tragiek aan zijn kont heeft hangen. Letterlijk bijna: in de achterbak van zijn auto vervoert hij de spullen van zijn dochter waarvan hij maar geen afscheid kan nemen. Tegelijkertijd is De bizarre nacht ook een hernieuwde ontmoeting met het alter ego van John Buijsman, die per slot van rekening een van de aartsvaders is van dit mannelijke oertype.

Buijsman (De Marathon, Loenatik, Gamma-commercials en ettelijke solostukken) kan zich dan ook wel in zekere mate vereenzelvigen met de besognes van Arie Speksnijder. „Mijn Rotterdam ruikt ook niet meer naar de stad zoals ik die in mijn jeugd heb ervaren. Ik ben in Zuidwijk ook opgegroeid met de lucht van ome Henk Hak, die daar met zijn wagentje met petroleum en benzine de huizen kwam verwarmen. Anders dan Arie heb ik geen moeite met de grote veranderingen waar we nu midden in zitten, maar ik kan me heel goed voorstellen dat dat voor veel oudere Rotterdammers wel geldt.”

Over oudere Rotterdammers gesproken: evenals Arie Speksnijder is Buijsman er vanaf maart zelf ‘officieel’ een, want dan wordt ook hij 65. „Speksnijder en ik zitten in hetzelfde schuitje. Alleen, hij betrapt zich er in het stuk op dat hij al een beetje jaloers is op generatiegenoten die hem in het graf voorgaan, terwijl ik me onmogelijk bij de feiten kan neerleggen. 65, dat klopt toch helemaal niet! Ik heb er vorige week lang om moeten huilen. Ouder worden is verschrikkelijk. Ik ben eigenlijk nog maar 14, 15 jaar oud of op zijn hoogst 28. Het gaat me veel te snel. Aan de andere kant: ik ben in De Marathon maar liefst 133 keer doodgegaan, dus ik zal me ook in dit aspect van Speksnijders gevoelswereld wel kunnen inleven.”

De bizarre nacht van Arie Speksnijder door John Buijsman. Regie: Marcel Visbeen, tekst: Peer Wittenbols, dramaturgie: Martine Manten, muziek: Dusty Ciggaar, composities Michel Banabila en Keimpe de Jong.
Te zien in LP2, Wilhelminakade 326, Rotterdam in maart en april. Kaarten en meer informatie: luxortheater.nl