Brieven

Brieven 24/2/2018

Burgerparticipatie

Meer dan referenda

In een interview in NRC zeggen Wim Voermans en Geerten Waling dat ‘de lokale democratie het prima doet’ (Stervensnood? De lokale democratie doet ’t prima, 20/2). Terecht hebben zij grote bewondering voor gemeenteraadsleden. Dat hebben wij ook. Maar dat neemt niet weg dat het knap ingewikkeld is gebleken om voldoende kandidaten voor de komende raadsverkiezingen te vinden. Het neemt ook niet weg dat maar net iets meer van de helft van de kiezers bij gemeenteraadsverkiezingen opkomt.

Voermans en Waling tonen vervolgens hun misnoegen over burgerinitiatieven – die zij toeschrijven aan (bange) bestuurders die het gezag van de raad ondermijnen. Ten onrechte. Heel veel burgerinitiatieven zijn precies dat: initiatieven van burgers die zich met hart en ziel in hun vrije tijd inspannen voor hun gemeente. Door al deze mensen op een hoop te gooien, miskennen Waling en Voermans dat democratische initiatieven op brede steun kunnen rekenen binnen gemeenten.

Waling steekt de draak met de G1000 in Enschede, waar een resultaat uitkwam dat overeenstemde met het oordeel van de gemeenteraad. „Dat had dus ook in de raad besloten kunnen worden”, zegt Waling, en Voermans vervolgt: „zo laat je democratische energie weglekken.” Daar snappen wij helemaal niets van. De omgekeerde redenering snijdt meer hout: dat wat de raad wil, blijkt óók draagvlak buiten de raad te hebben, en staat dus des te steviger.

Voermans en Waling betonen zich ten slotte grote voorstanders van referenda – mooi voor burgers die alleen maar ja of nee willen zeggen.

Wij zijn daar helemaal niet tegen – mits goed georganiseerd. Maar waarom is déze ‘vernieuwing’ van de democratie opeens schitterend, terwijl de rest brandhout is? Laten wij blij zijn dat burgers die méér willen dan alleen maar ja of nee zeggen, bereid zijn zich met gemeentelijk beleid te bemoeien, en zo de mogelijkheid hebben om zich daarvoor intensief in te spannen.


hoogleraar Thorbeckeleerstoel
promovendus burgerparticipatie

Vliegreizen (1)

Vaker ver vliegen

Reizen per hogesnelheidstrein is veel minder slecht voor het klimaat dan per vliegtuig. Pieter Elbers van de KLM wil zijn vluchten naar Düsseldorf en Brussel ‘om milieuredenen’ graag schrappen (Beste argument snelle trein is het klimaat, 21/2). Dat zijn wel heel erg korte afstanden, want naar Parijs en verder, Keulen, Frankfurt en verder zijn de hogesnelheidstreinen ook een prima alternatief voor vliegen. De adder onder het gras is dat de KLM de hogesnelheidstrein als middel beschouwt om de krappe capaciteit op Schiphol te vergroten. De KLM zal de vrijkomende slots waarschijnlijk snel voor vluchten naar het Verre Oosten inzetten om massa’s toeristen op te halen. Dan wordt de CO2-uitstoot juist veel groter. Het helpt dus alleen maar voor het klimaat als KLM het milieu echt zou willen helpen door deze slots in te leveren.

Vliegreizen (2)

Vliegtuiglawaai

Laten we afspreken dat al diegenen die zich druk maken over de opening van Lelystad Airport, zelf nooit meer in het vliegtuig stappen. Wat je zelf niet wil, dat doe je immers ook een ander niet aan. Dan hoeft Lelystad misschien wel helemaal niet open en kan Schiphol binnen de afgesproken vliegbewegingen blijven.

Roken (1)

Hulp bij zelfdoding

Naar aanleiding van de aangifte van Bénédicte Ficq heeft het Openbaar Ministerie besloten de tabaksindustrie niet te vervolgen (OM: geen vervolging van tabaksindustrie, 22/2). Onder andere omdat het OM het niet haalbaar acht om poging tot moord of doodslag vast te stellen. Het gebruikt daarbij het argument dat „niemand mensen dwingt om te roken”. Ook mogen de tabaksfabrikanten van het OM doelbewust verslavende stoffen in de sigaretten stoppen, zolang zij zich maar houden aan wet en regels. De verslaving zelf is voor het OM niet de discussie, die erkent het. Evenmin staat de schade voor de gezondheid ter discussie, die staat met koeienletters op de pakjes.

Waar het voor het OM vooral om gaat is of mensen bij die potentieel dodelijke verslaving nog wel of geen wilsvrijheid hebben. Het OM stelt: de roker handelt zelf. Als dat het punt is dan kan mevrouw Ficq, nu zij naar het gerechtshof stapt, in haar aangifte een strafbaar feit toevoegen: hulp bij zelfdoding.

Roken (2)

Hoezo vrije wil?

Marianne Bloos van het Openbaar Ministerie gebruikt in haar argumentatie om niet tot vervolging van de tabaksindustrie over te gaan het argument: „Er bestaat zoiets als vrije wil. Niemand dwingt mensen om te roken en ze stoppen er ook vaak genoeg mee.” Het argument van ‘de vrije wil’ is zeer aanvechtbaar.

Als mensen ervoor kiezen om te roken en als gevolg daarvan de kans om veel sneller dood te gaan dan is dat kennelijk prima. Als ze ervoor kiezen om een eind aan een uitzichtloos leven te maken dan gaat het argument van ‘de vrije wil’ opeens niet op. Het wordt tijd om zwaar geschut in te zetten om het nu overbekende doodsgevaar door roken een halt toe te roepen.

Stiltecoupés

Luide conducteurs

Niet alleen Michiel Hegener is wanhopig door de verwarrende symboliek van de NS (Geen stilte in kwekcoupé met leuterlus, 20/2) inzake stiltecoupés, maar vele anderen die rustig in de trein willen werken zijn dat met hem.

In plaats van softe pictogrammen zou de bestaande vensterbrede band met Stilte/ Silence in alle treinstellen de stiltecoupés moeten aanduiden. Daar kan men dan andere reizigers op wijzen die ondanks dat gebod toch gaan bellen of kwekken.

Overigens, het ergst is het als in een van de kleine stiltecoupés, slechts gescheiden door een glazen wand van de naburige, twee conducteurs op luide toon met elkaar hun dienstrooster of de voetbaluitslagen gaan bespreken.