Recensie

Een beukende bezem als bassdrum

Asko|Schönberg stelde een programma samen rondom Frank Zappa. Diens muziek klonk in knappe ensemble-arrangementen, omringd door modern-klassieke inspiratiebronnen en twee wereldpremières.

Foto Ada Nieuwendijk ASKO | Schönberg met het programma Zappa’s Playlist

Als er één rockmuzikant zijn moderne klassiekers kende dan was het Frank Zappa. In zijn grillige collagemuziek wemelt het van de knipogen naar Stravinsky, Webern en – vooral – Varèse. Van laatstgenoemde tikte Zappa als dertienjarige een LP op de kop die hij, tot wanhoop van ma Zappa, op luid volume grijs draaide. Favoriet: het daverende slagwerkstuk Ionisation.

Voor de Donderdagavondserie van het Muziekgebouw stelde Asko|Schönberg een programma samen rondom ensemblebewerkingen van Zappa’s muziek en zijn inspiratiebronnen.

Neem Varèse’s zelden geprogrammeerde tapestuk Poème électronique, in een gedigitaliseerde versie van Kees Tazelaar waarin de ruimtelijke werking van de compositie fraai tot uiting komt. Stravinsky’s Drie stukken voor klarinet kregen een razendknappe interpretatie door David Kweksilber. Onder dirigent Etienne Siebens gaf Asko|Schönberg een mooie uitvoering van Weberns Konzert opus 24, met serene motief-estafettes in het langzame deel.

Raadselachtig gepuf

Ook op de rol: twee wereldpremières van componisten die op hun beurt inspiratie putten uit Zappa’s muziek.

Raphael Vanoli vernoemde zijn K. Kalinausko g. 3, Vilnius naar de Litouwse straat waar een levensgrote Zappa-büste staat. In het stuk versterkt Vanoli een gitaar, fagot, hoorn en trombone in extremo uit, opdat het kleinste zuchtje en klopje hoorbaar wordt. Het gevolg: raadselachtige mengsels van sis-, blaas- en pufgeluiden die golfsgewijs uitmondden in ratelende kleppen en kreunende bastonen. Intrigerend, al had de vorm dwingender gekund.

Ook in At Pappa’s Altar van Pete Harden haperde de grote lijn. Zijn idee om de openingsthema’s van zo’n dertig Zappa-nummers in omgekeerde volgorde aaneen te smeden, leverde een snaakse collage op van (onder veel meer) zigzaggende melodieën, funky grooves en bigband-verwijzingen. En toch, na het zoveelste stijl-tableau raakte de verrassing er een beetje af.

Beukende bezem

Van Zappa zelf klonken drie nummers in knappe arrangementen van Koen Kaptijn en David Kweksilber. Last but not least: een zinderende bewerking van G-spot Tornado met een beukende bezem (Fedor Teunisse) als bassdrum en een spetterende glockenspielsolo van Joey Marijs.