‘Drugsgebruik leidt tot het nemen van verkeerde beslissingen.’ Echt waar?

Wetenschap Iedere week bespreekt de redactie wetenschap een opvallend persbericht. Vandaag over Utrechtse ratten die onverstandig kiezen als een diepe hersenkern geprikkeld wordt. Zegt dat echt iets over drugsgebruikers?

Rat smult van suikerklontjes Foto Istock

Het persbericht van de faculteit Diergeneeskunde in Utrecht is heel stellig; „Drugsgebruik leidt tot het nemen van verkeerde beslissingen.” Verderop meldt het: „De onderzoekers concluderen dat wanneer het leren van negatieve feedback wegvalt, mensen, en ook ratten, slechte beslissingen nemen die overkomen als overdreven optimistisch, wat heel vervelende gevolgen kan hebben.”

Het blijkt te gaan om een studie met ratten, deze week gepubliceerd in Nature Communications. De ratten werden in een testkooi gezet met twee gaten.

Sommige ratten kregen cocaïne of amfetamine. In een testkooi konden ze hun snuit in twee gaatjes steken waarvan er één ‘actief’ was. De keuze voor het actieve gaatje leverde de rat een suikerpilletje op. Zodra het dier vijf keer achter elkaar goed gekozen had, werd het andere gat actief, totdat de dieren opnieuw een serie van vijf keer ‘prijs’ hadden bereikt. Dat ging zo door tot 150 pogingen in totaal.

Wat bleek nu? Ratten op coke of speed deden er langer over te doen om te wisselen naar het ‘actieve’ gat. In aanvullende proeven bleek dat het verband hield met een hogere activiteit van dopamine in een diepe hersenkern. De onderzoekers concludeerden dat dieren met drugs minder goed leren van eerder gemaakte verkeerde keuzes.

Dan maken de onderzoekers ineens een heel grote sprong, gesteund door bevindingen van anderen in de literatuur. Dit fenomeen zou een verklaring kunnen zijn voor irrationeel gedrag van drugsgebruikers, voor ondoordachte uitspattingen van mensen met een bipolaire stoornis in hun manische periode. Het zou ook kunnen verklaren waarom parkinsonpatienten, die behandeld worden met dopaminestimulerende medicijnen, ineens gaan gokken, hyperseksueel worden of koopziek worden. Dat zou kunnen, maar het gaat hier om ratten en suikerpilletjes.

    • Sander Voormolen