Recensie

Violiste Philippens laat muziek en taal versmelten

Concert met verhalenverteller Rosanne Philippens trad in Amsterdam op met vijf musici en een verhalenverteller in een zaal met luie stoelen en Perzische tapijten op de vloer. In Laren kreeg de muziek alle vrijheid.

Rosanne Philippens Foto Marco Borggreve

De Duitse dichter Heinrich Heine vond dat muziek verder gaat waar het woord ophoudt. Maar soms is het net andersom, bewees violiste Rosanne Philippens in Amsterdam, samen met een vijftal muzikale vrienden en de Iraans-Nederlandse verteller Sahand Sahebdivani. Noten wroeten woorden los in mensen, ze verbinden zich met herinneringen aan belangrijke gebeurtenissen. En soms versmelten muziek en taal dan zoals water en lucht op een winterlandschap van Hendrick Avercamp: aan de horizon onderscheidt het één zich niet meer van de ander. En misschien is dwalen zonder einder ook wel het wezen van de kunst.

Zwerven deden de hoofdpersonen in de verhalen die Sahebdivani optekende bij de luisteraars van Bach, Richard Strauss, Chopin, Piazzolla en Kreisler. Hun belevenissen ontsprongen aan de muziek, die vervolgens op hun woorden voortborduurde.

Na de pauze vervolgden de musici de weg met hun eigen verhalen. Ze bevonden zich niet op het podium maar in de zaal, tussen het publiek, in huiskamersfeer met Perzische tapijten en luie stoelen, voor wie even niet speelde. Op die manier vervaagde ook een tweede horizon, de waterscheiding tussen musicus en luisteraar.

Lees ook een interview met Rosanne Philippens: Persoonlijke verhalen bij de muziek uit het publiek

De avond daarop in Laren kregen Heines woorden een nieuwe dimensie, gedurende het concert van Rosanne Philippens, met het Peter Beets Trio en haar zus Julia, de koningin van de jazzviool. Met Chopin, Saint-Saëns, Delibes, Bartók en Bach als inspiratiebron begon dit vijftal aan een andere reis: ze vervolgden de muzikale weg vanaf het punt waar deze componisten stopten. „Jazz is”, verwoordde Beets het, „een zoektocht naar het moment dat nooit echt komt, omdat het volgende zich alweer aandient.”

Het onherhaalbare heden vormde hier het brandpunt: de muziek werd geboren op het toneel en stierf er ook, als een mooie eendagsvlinder. Het Beets Trio en de zussen Philippens lieten horen hoeveel klassiek en jazz – maar ook verleden en heden – elkaar te vertellen hebben als beide in dialoog gaan.