Italiaans verkiezingsbal aan de Zuidas

Geneesmiddelenagentschap

Europarlementariërs kwamen kijken of ons land zijn beloftes over het EMA wel kan nakomen. Italië, dat de race verloor, heeft „grote twijfels”.

De delegatie europarlementariërs in het Sparkgebouw, het tijdelijke onderkomen van het EMA. Foto BAS CZERWINSKI/ANP

Who is this guy?” Minister van Volksgezondheid en vice-premier Hugo de Jonge (CDA) heeft zojuist vol enthousiasme verteld dat Nederland klaar is voor de verhuizing van het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) van Londen naar Amsterdam. Maar de vijftien Italiaanse journalisten in het zaaltje aan de Zuidas zijn duidelijk niet voor hem gekomen. Ze willen horen hoe hun landgenoot en Europarlementariër Giovanni La Via erover denkt. En die heeft „nog steeds grote twijfels”.

De persconferentie in het World Trade Center vormde donderdag het sluitstuk van wat in jargon een fact finding mission heet. Op initiatief van La Via kwamen twaalf Europarlementariërs – onder wie drie Italianen – kijken of Nederland de beloftes wel kan waarmaken die het heeft gedaan om het EMA naar Amsterdam te halen. Even kijken bij het modderveldje waar straks het nieuwe EMA-pand moet verrijzen, gesprekjes met de architect en de vice-premier, een lunch met de Amsterdamse wethouder en een bezoek aan het kantoorgebouw waar de EMA-medewerkers zullen werken tot de nieuwbouw klaar is.

Waarom al die moeite? De EU-lidstaten hebben in november toch al besloten dat Amsterdam de prestigieuze internationale instelling met 900 werknemers na de Brexit mag huisvesten? Klopt, maar het Europees Parlement moet die keuze medio maart nog goedkeuren. Normaal gesproken is dat een formaliteit, ware het niet dat sommige Europarlementariërs zich gepasseerd voelen door het besluit van de lidstaten én dat de Italianen er alles aan doen om het weer spannend te maken.

Ze voelen zich in het pak genaaid door Europa, een sentiment dat Italiaanse politici naar hartelust oppoken nu het land zich opmaakt voor de parlementsverkiezingen op 4 maart. „We kunnen er heel schimmig over doen, maar die verkiezingen spelen natuurlijk een rol”, zei Gerben-Jan Gerbrandy, Europarlementariër voor D66 en lid van de delegatie die Amsterdam bezocht.

Enige teleurstelling in Italië is begrijpelijk. Milaan streed mee om het EMA, dat medicijnen goedkeurt voor de Europese markt en toeziet op de veiligheid ervan. De Noord-Italiaanse stad vergaarde evenveel steun voor zijn voorstel als Amsterdam. Lootjes trekken dan maar, besloten de lidstaten. Milaan verloor.

„Ik begrijp de frustratie daarover”, zei De Jonge donderdag, om zich vervolgens een grapje te permitteren. „Misschien was het eerlijker geweest om strafschoppen te nemen, maar wat dat betreft hebben wij niet zo'n goed track record tegen Italië.”

Extra kosten

Frustratie werd verzet toen eind januari bleek dat het EMA in eerste instantie tijdelijk wordt gehuisvest in een kantoorpand bij Sloterdijk. Dat was niet de afspraak. Maximaal „twee tramhaltes” zou de afstand zijn tussen nieuwbouw en het tijdelijk onderkomen, had EMA-lobbyist Wouter Bos beloofd. EMA-directeur Guido Rasi – ook een Italiaan – noemde de oplossing „werkbaar”, maar zeker niet ideaal. Waren de zaken hier bewust verkeerd voorgesteld door Nederland?

Zeker niet, zo drukte Nederland de Europarlementariërs donderdag op het hart. Want het was het EMA zélf dat een voorkeur had voor het pand bij Sloterdijk. De meerkosten neemt Nederland bovendien voor zijn rekening, benadrukte De Jonge.

La Via ging er niet op in. De Italiaan, sinds kort lid van de partij van Silvio Berlusconi, sprak nu zijn twijfel uit over de nieuwbouw. Want Nederland garandeert wel dat die in november 2019 klaar is, maar wat als dat niet lukt? „Dan komt de continuïteit van de EMA-activiteiten in gevaar”, concludeerde La Via ernstig. „En dit soort grote bouwprojecten is nooit zonder risico.”

Of De Jonge bang is dat Amsterdam het EMA alsnog kwijtraakt?: „Niet echt”, zegt hij.

    • Joris Kooiman