Column

Proces Holleeder: een docusoap zonder beelden

Zap De zittingen in het proces tegen Holleeder mogen niet worden gefilmd. Dus moeten we het doen met het verslag van de mensen die er wel bij waren: „een familiedrama van epische proporties”.

Foto Bas Czerwinski/ANP Auto's komen aan bij de extra beveiligde rechtbank de Bunker voor het vervolg van de strafzaak tegen Holleeder

Er is vast al een programmamaker weggedroomd bij de gedachte. Hoeveel duizenden, hoeveel miljoenen kijkers zou een live-uitzending van het proces tegen Willem Holleeder trekken? De Olympische Spelen zouden van de kijkcijferkaart zijn geveegd, zeker nu de Nederlanders in de tweede week slechts tot een handvol restmedailles komen.

Maar ja, de zittingen in het proces mogen niet gefilmd worden. Dus hebben we een docusoap zonder beelden. Ik wéét wel dat Willem Holleeder maandag onrustig op zijn stoel heeft bewogen en op een gegeven moment zijn trui heeft uitgetrokken, maar ik heb het niet gezien. Wie weet trouwens wat voor afschuwelijke gecodeerde opdracht hij met het uittrekken van die trui naar een handlanger heeft gestuurd? Hóe heeft hij die trui uitgetrokken? Eerst het hoofd en dan de armen? Raadsels, raadsels.

Ik graas ’s avonds de actualiteitenprogramma’s af, als een tv-detective op zoek naar de details die worden gedeeld door de mensen die erbij zijn geweest. Bij RTL Boulevard (dat het inmiddels over ‘Circus Holleeder’ heeft), bij RTL Late Night, bij Jinek („een familiedrama van epische proporties”) en bij De Wereld Draait Door.

Peter R. de Vries is, denk ik, een hologram. Hij deed in twee dagen drie programma’s. En hij mag de rechtbank niet eens in, omdat hij nog moet getuigen.

Deze week getuigt Sonja Holleeder, de zus van Willem en de weduwe van diens voormalige ‘bloedgabber’ Cor van Hout, die volgens haar door Holleeder is vermoord.

De eerste vraag in alle rubrieken luidt daarbij elke dag: „WAS HET EMOTIONEEL?” Het antwoord op die vraag is bevestigend, maar daarna lopen de lezingen snel uiteen. „Ze gilt uit onmacht” meldde de redactie van RTL Boulevard. „Vuile hond” zou ze geroepen hebben.

John van den Heuvel had iets anders gezien, namelijk een ‘echte Jordanese vrouw’ die als getuige overeind bleef ondanks de felle aanvallen van de advocaat van de verdachte. Akkoord, op een bepaald moment hoorde je „volop de emotie in haar keel”. Fraai gevonden. Misschien zegt John van den Heuvel dat ook bij echtelijke ruzies: „Schat, ik hoor de emotie in je keel.”

In De Wereld Draait Door probeerde Holleeder-biograaf Auke Kok de situatie van Sonja te vatten in een metafoor die, nu ja, leest u maar even mee: „Ze was iemand die totaal klem zat tussen wat ze had verklaard en de feiten die als de spijlen van een hek om haar heen stonden.”

Het onderliggende dispuut ging over de verhoudingen in de familie Holleeder. Was Sonja jarenlang aardig tegen haar broer omdat alles goed was of omdat ze doodsbang voor hem was? Dat lijkt me een valse tegenstelling: angst en liefde zijn vaak moeilijk uit elkaar te houden, zowel voor de gever als de ontvanger.

Terug naar de tv: nadat de gevoelens waren afgehandeld, kwam de poen aan de orde. Want daarin zijn de Holleeders gewone Nederlanders: onder het gekijf in de familie schuilt een doodgewone ruzie om geld. Die hangt samen met een deal die Sonja Holleeder in de jaren negentig met het Openbaar Ministerie gesloten zou hebben.

Jinek had dinsdag een buschauffeur in de uitzending om over zijn vak te praten. Het was bijna uitlokking, want deze Fred had ooit bij het OM gewerkt en daar diverse deals gesloten. Fred liet zich echter niet tot onthullingen verleiden. Wat niet erg is. We hebben nog maanden Holleeder voor de boeg – tijd genoeg om ook hier onze verbeelding op los te laten.