Advies: overheid moet kind meer steun bieden bij scheiding

Kinderen zijn vaak de dupe van een echtscheiding. Bied hun ‘steunfiguren’ en geef les in levensvaardigheden, adviseert oud-minister Rouvoet.

Foto Bas Czerwinski/ANP

Een scheidingsloket in elke gemeente, vergoeding van relatietherapie en strafbaarstelling van voortdurende frustratie van de omgangsregeling door een ouder. Dat zijn enkele aanbevelingen uit het actieprogramma Scheiden… en de kinderen dan?. Het is opgesteld door André Rouvoet, oud-minister voor Jeugd en Gezin (ChristenUnie), in opdracht van de ministeries van Justitie en Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De maatregelen moeten voorkomen dat kinderen schade ondervinden van een scheiding.

Jaarlijks maken zo’n 70.000 thuiswonende kinderen de scheiding van hun ouders mee. Zo’n 16.000 van hen hebben ernstige last van de gevolgen. Van de kinderen met gescheiden ouders heeft 15 procent geen contact meer met één van hen – meestal de vader.

Lees ook: Gemeenten willen jonge ouders helpen

Deze cijfers hebben gezorgd voor een kentering in het maatschappelijke debat over echtscheidingen, schrijft Rouvoet, tegenwoordig voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland. Het onderwerp wordt steeds minder louter als privéaangelegenheid gezien. De achtergrond van zijn rapport, schrijft hij, „is dus niet dat we ons als samenleving meer willen bemoeien met de relaties tussen volwassen mensen, maar dat we ons meer gelegen willen laten liggen aan de gevolgen, in het bijzonder voor kinderen, als die relaties stuklopen”.

Lees ook: Een cursus relatie plus baby voor beginners

Ruzie over alimentatie

Rouvoet onderscheidt verschillende fasen rond een echtscheiding: er ontstaan relatieproblemen (vaak als gevolg van het ouderschap), stellen gaan uit elkaar en dan naar de rechter. Daarna volgen niet zelden conflicten over de alimentatie of de opvoeding. Rond al die fasen kunnen overheid en instellingen meer doen om conflicten te sussen en kinderen te helpen, constateert Rouvoet.

Zo moet er betere voorlichting komen over ouderschap, relatieproblemen en scheidingen. Ouders zouden gestimuleerd moeten worden een ouderschapsbelofte af te leggen, waarin staat dat het kind recht heeft op zorg en contact met beide ouders. Bij een scheiding zouden kinderen een ‘steunfiguur’ moeten krijgen. En bij geëscaleerde scheidingen zou ‘parallel ouderschap’ moeten worden gestimuleerd, waarbij ouders gedurende een periode geen enkel contact hebben met elkaar.

Lees ook: Een oudere buddy als een luisterend oor

Kinderen en jongeren moeten daarnaast worden voorbereid op het aangaan van een duurzame relatie, stelt Rouvoet. Dat moet „natuurlijk eerst en vooral in gezinnen gebeuren”, maar hij ziet ook een rol voor scholen. Om te voorkomen dat die worden overvraagd door nóg een thema verplicht te stellen, zou gekeken moeten worden naar samenhang tussen onderwerpen als relatievorming, pesten, obesitas en seksuele vorming. Samen kunnen die het vak ‘levensvaardigheden’ vormen.

Het kabinet heeft in het Regeerakkoord 5 miljoen euro vrijgemaakt voor het onderwerp scheidingen. Volgens Rouvoet kan hiermee „een begin worden gemaakt” met het uitvoeren van de acties uit zijn rapport.

Lees ook: Echtscheiden? Nee, bel de hulplijn
    • Mirjam Remie