Rutte wil dat VK nauw verbonden blijft met EU

Rutte liet zich tijdens zijn bezoek aan Downing Street optimistischer uit dan ooit over de toekomstige relatie tussen Londen en Brussel, maar erkende dat het regelen van een nauwe relatie met het Verenigd Koninkrijk 'ingewikkeld' is.

Premier Rutte brengt een werkbezoek aan de Britse premier Theresa May in haar ambtswoning in Downing Street 10. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Premier Rutte wil dat het Verenigd Koninkrijk „zo nauw mogelijk verbonden blijft” met de Europese Unie. Dat zei Rutte na een werklunch met de Britse premier Theresa May op 10 Downing Street woensdag.

Rutte gelooft niet dat Frankrijk en Duitsland het Verenigd Koninkrijk willen straffen voor de Brexitstem of op afstand willen plaatsen als vorm van industriepolitiek. „Ook Duitsland en Frankrijk hebben belangrijke handelsbetrekkingen met het Verenigd Koninkrijk”, zei de premier. Gezien de dreiging van terreur en de instabiliteit in Europa is nauwe samenwerking in het gezamenlijk belang. Dit is niet „het moment om kinderachtig, maar om zakelijk” te zijn, aldus Rutte.

Theresa May wil na de Brexit, eind maart 2019, op maat gemaakte verdragen waarin de toekomst tussen de Britten en de EU wordt vastgelegd. Er moet een uitgebreid handelsverdrag, voor zowel goederen als diensten, douane-afspraken en een akkoord over defensie en veiligheid komen.

De Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier houdt al maanden voet bij stuk. Als de Britten in de toekomst geen vrij verkeer van personen noch de rechtsmacht van het EU-hof erkennen en uit de interne markt willen, dan zal de samenwerking in de toekomst beperkter worden. Het hoogst haalbare is dan een vrijhandelsverdrag zoals de EU heeft met Canada.

Rutte erkende in Londen eveneens dat het daadwerkelijke regelen van een nauwe relatie „ingewikkeld” is. Toch liet Rutte zich optimistischer dan ooit uit over het Britse uittreden. Uit het gesprek met May maakte hij op dat „het Britse denken scherper wordt”, al wilde hij geen voorbeelden geven.

Stoplicht op oranje

Britse onderhandelaars geven al langer signalen af dat het Verenigd Koninkrijk mogelijkheden ziet om de grootste obstakels te overbruggen. De rode stoplichten zouden eerder oranje zijn. Zo zouden de Britten bereid zijn compromissen te sluiten over de werking van het EU-hof en vrij verkeer van personen zodat de toekomstige relatie trekken krijgt van de nauwe banden tussen de EU en Zwitserland.

Het is vooralsnog de vraag hoeveel een eventuele handreiking van May waard is. 62 Conservatieve Lagerhuisleden zetten de premier dinsdagavond het mes op de keel. Ze eisten in een brief een harde Brexit. Ze willen dat de Britse regering al vanaf maart 2019 in staat is om met andere landen handelsverdragen te regelen. Onder de EU-voorwaarden voor een overgangsfase in de kleine twee jaar na Brexit zou deze mogelijkheid uitgesloten zijn. De brief maakt duidelijk dat de strijd over de koers van uittreden binnen de Tories van May nog niet beslecht is, ook al dringt de tijd.

De Britse Financial Times meldde woensdag dat levensmiddelenconcern Unilever de onenigheid niet langer afwacht. Het Britse-Nederlandse bedrijf zal waarschijnlijk het nieuwe hoofdkantoor niet in Londen maar in Nederland vestigen.

    • Melle Garschagen