Rol Samsom bij nieuw klimaatakkoord

Klimaat- en energieakkoord

Oud-politici van verschillende partijen gaan de onderhandelingen leiden die moeten zorgen voor een nieuw klimaatakkoord.

Diederik Samsom ging ook als politicus vaak op bezoek in Groningen. Foto Kees van de Veen

Oud-politici als Ed Nijpels en Diederik Samsom krijgen een hoofdrol in de totstandkoming van een nieuw klimaat- en energieakkoord. Dat akkoord zou ertoe moeten leiden dat de CO2-uitstoot in 2030 met minimaal 49 procent daalt ten opzichte van 1990. Details van de besprekingen, waaraan bedrijven, overheden en milieuclubs gaan deelnemen, worden waarschijnlijk vrijdag door klimaatminister Wiebes (VVD) bekendgemaakt.

De onderhandelingen, die deze zomer afgerond moeten zijn, worden via verschillende ‘tafels’ gevoerd. Die tafels, zoals bijvoorbeeld transport en de elektriciteitssector, worden grotendeels door oud-politici van verschillende partijen geleid, ten behoeve van een breed draagvlak.

Voormalig milieuminister Nijpels (VVD) krijgt volgens goed ingevoerde bronnen een leidende rol aan de zogeheten coördinatietafel. Daar komen overkoepelende thema’s als financiering, innovatie en werkgelegenheid aan de orde. Nijpels ziet nu als voorzitter van de zogeheten borgingscommissie toe op de uitvoering van het Energieakkoord uit 2013.

Voormalig PvdA-leider Diederik Samsom gaat de tafel ‘bebouwde omgeving’ leiden. Daar wordt bepaald hoe Nederlandse huishoudens de komende jaren los kunnen komen van het aardgas. Via verwarming door warmtenetten of elektrische warmtepompen kan zo een bijdrage aan het terugdringen van de broeikasgassen worden geleverd. Door de aardbevingen in het Groningse gasgebied heeft dit dossier extra urgentie gekregen.

Kees Vendrik, voormalig Tweede Kamerlid voor GroenLinks, gaat naar verluidt de tafel voor de elektriciteitssector leiden. Deze branche is verantwoordelijk voor zo’n 30 procent van de uitstoot van CO2. Vendrik is nu hoofdeconoom bij Triodos en wilde woensdag, net als Nijpels en Samsom, geen commentaar geven.

Oud-wethouder en GVB-directeur Alexandra van Huffelen (D66) werd lange tijd genoemd om de transport-tafel te leiden, maar een woordvoerder weerspreekt donderdag dat zij die rol op zich zal nemen. Andere tafels binnen de onderhandelingen zijn landbouw en industrie. Donderdag komen de coördinerende oud-politici op verzoek van Wiebes bijeen. Een dag later geeft hij naar verwachting na afloop van de ministerraad openheid van zaken. Dan zal voor een deel al duidelijk worden welke partijen allemaal welkom zijn aan de tafels.

Volgens goed ingevoerde bronnen wil Wiebes alle grote vervuilende bedrijven betrekken bij de besprekingen. Daarbij gaat het onder meer om de twaalf bedrijven die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor driekwart van de industriële CO2-uitstoot.

Nog onduidelijk is welke rol de milieubeweging krijgt. De verwachting is dat partijen als Greenpeace, Natuur en Milieu en Milieudefensie niet allemaal aan alle tafels deelnemen.

Anders dan bij het Energieakkoord uit 2013 – dat tot stand kwam onder verantwoordelijkheid van de SER – zal de rol van de overheid nu groot zijn. Vier ministeries, Landbouw, Binnenlandse Zaken, Infrastructuur en Economische Zaken zijn bij de besprekingen betrokken. Eerder gaf Wiebes aan dat die betrokkenheid nodig is om de kosten te beheersen.

De zes tafels moeten vóór de zomer met akkoorden moeten komen die leiden tot een CO2-reductie van 49 of zelfs 55 procent, zoals in het regeerakkoord is genoemd. Die deadline is van belang omdat de eventuele kosten van het akkoord dan verwerkt kunnen worden in de begroting van 2019. Verder maakt het toekomstige klimaatakkoord deel uit van de Europese invulling van het Parijse akkoord uit 2015. Voor het eind van dit jaar moeten alle EU-lidstaten daarvoor een ‘Integraal Nationaal Energie- en Klimaatplan (INEK)’ indienen.