‘Bikkelharde’ Duitser Selmayr vervangt Nederlandse EU-topambtenaar Italianer

De nieuwe hoogste ambtenaar bij de Europese Commissie wordt de Duitser Martin Selmayr. Hij vervangt Alexander Italianer, die zegt al langer van plan te zijn geweest om te vertrekken.

Martin Selmayr. Foto Patrick Seeger/EPA

De Duitser Martin Selmayr is woensdag benoemd tot hoogste ambtenaar bij de Europese Commissie. Hij vervangt de Nederlander Alexander Italianer, die op 1 maart vertrekt als secretaris-generaal.

Selmayr was tot nu toe de kabinetschef van Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en werd onlangs door nieuwssite Politico getypeerd als „meedogenloos” en „een gepantserde bulldozer”. Juncker maakte diens promotie tot hoogste EU-ambtenaar woensdag zelf bekend.

Het vertrek van Italianer komt als verrassing. De Nederlander laat over de telefoon weten dat hij met pensioen gaat. Eigenlijk wilde hij dat al eerder, maar toen Juncker hem in 2015 vroeg om secretaris-generaal te worden besloot hij hier uit „trouw aan de instelling” op in te gaan. Hij maakte toen wel met Juncker de geheime afspraak dat hij op 1 maart 2018 alsnog zou vertrekken. „Zelfs mijn kinderen wisten dit niet”, zegt Italianer.

Ook Juncker vertelde niemand over de afspraak, omdat dit volgens hem de effectiviteit van Italianer zou hebben ondermijnd. „Ik ben de enige binnen de Commissie die een geheim kan bewaren”, aldus de voorzitter. Hij noemde het vertrek van de bijna 62-jarige Italianer, die hij al 25 jaar kent, „een emotioneel moment”, maar respecteert diens keuze.

Selmayrs promotie is minder verrassend. Al langer gingen er geruchten dat de kabinetschef een vaste positie zou krijgen binnen het EU-apparaat. De termijn van de huidige Commissie loopt tot eind 2019 en in principe is het zo dat kabinetsleden samen met de eurocommissarissen die ze dienen hun koffers pakken.

Lees ook over Martin Selmayr: Dit is de man die Europa bestiert

Weer een Duitser

Volgens Juncker is Selmayr een logische opvolger van Italianer omdat hij als geen ander continuïteit kan bieden in de laatste 20 maanden die de Commissie nog te gaan heeft. „We voorkomen op deze manier een breuk.” Tegelijk roept de keuze voor Selmayr wel veel vragen op. De Duitser geldt als bikkelhard en volgens sommigen te invloedrijk en wordt vaak getypeerd als „de echte voorzitter” van de Commissie.

Bovendien gaat er nu opnieuw een topbaan naar een Duitser. Het Europese noodfonds ESM wordt ook door een Duitser geleid (Klaus Regling), evenals de Europese Investeringsbank EIB (Werner Hoyer) en enkele andere EU-instellingen. Mogelijk wordt de nieuwe voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), nu nog geleid door de Italiaan Mario Draghi, óók een Duitser.

Juncker reageerde woensdag gepikeerd op de kritiek. „Ik ben het een beetje zat dat we het altijd over nationaliteiten hebben”, zei hij. „Ik heb nog nooit om een paspoort gevraagd bij een benoeming. Ik heb in al die jaren nog nooit gemerkt dat Selmayr Duitse argumenten harder bepleit dan Cypriotische of Griekse.”

Ook Italianer ziet geen probleem. „Bij politieke benoemingen kunnen dit soort overwegingen een rol spelen, maar de functie van secretaris-generaal is geen politieke, maar ambtelijke positie.” Italianer noemt Selmayr „een heel goede opvolger” en „een fantastische, overtuigde pro-Europeaan”.

Lees ook: Europarlement en lidstaten op ramkoers over kiezen Commissievoorzitter
    • Stéphane Alonso