Seks? Eerst even een contract tekenen

App Voor je seks hebt eerst een contract afsluiten over je wensen en grenzen – het kan straks via de Nederlandse app LegalFlings. „Jongeren zijn niet meer gewend om face to face gevoelige onderwerpen te bespreken.”

Illustratie Martien ter Veen

Je ontmoet iemand in een kroeg, op het werk, of op een datingsite. Je spreekt af, het klikt, van het een komt het ander. Maar voordat je met elkaar het bed induikt, pak je nog even je telefoon en opent een onlinecontract dat jullie beiden moeten ondertekenen.

In dat contract staat bijvoorbeeld dat ‘nee’ ook echt ‘nee’ betekent, en dat de toestemming tot seks op elk moment weer kan worden ingetrokken. Er staat in of de seks wel of niet veilig moet zijn, of BDSM wel of niet gewenst is en zo ja wat het stopwoord is. Op het stiekem delen van foto’s staat een boete van 10.000 euro.

Het klinkt misschien bizar, maar dit soort scènes kan zich in de nabije toekomst echt gaan afspelen. Eind deze maand komt de Nederlandse app LegalFling uit, een simpel programma waarmee met een paar keer klikken wederzijdse toestemming tot seks wordt vastgelegd. De ultieme veilige seks, of zo je wil: liefde in tijden van de MeToo-beweging. Het contract dat beide partijen ondertekenen is volgens LegalFling rechtsgeldig: mochten de voorwaarden overtreden worden, dan staat de gedupeerde met de ondertekende app in de hand – en eventueel een advocaat naast zich, voor de civiele rechter – een stuk sterker dan zonder, is het idee. Hoewel LegalFling nog niet gelanceerd is, hebben zich al meer dan 40.000 mensen aangemeld, zegt bedenker Rick Schmitz.

Schmitz (34) zegt dat LegalFling vooral een app wordt voor jonge mensen: zo tussen de 18 en de 25. Dat is de groep die op dit moment hoofdzakelijk bezig is met het zoeken naar een partner, en er niet voor terugschrikt daarbij de mobiele telefoon te gebruiken. Het idee is dat zij voordat ze seks hebben in de app aankruisen wat ze wel en niet willen, elkaar die lijst vervolgens sturen via WhatsApp en het contract dan ondertekenen. En nee, volgens Schmitz is dat helemaal niet raar of ongemakkelijk.

Lees ook: Penetratie is niet heilig en zeven andere seksweetjes

„Het lijkt misschien een beetje een moodkiller als je het voor het eerst hoort”, zegt hij, „maar als je ziet hoe de jongere generatie met liefde en seks omgaat, is dit helemaal niet gek.” Zijn zusje van zeventien doet eigenlijk alles online: kijken wie ze leuk vindt, flirten, afspraakjes maken. „Voor haar zou zo’n onlinecontract gewoon een extra stap zijn.”

Sterker nog, denkt Schmitz: zo’n app is juist een uitkomst voor die jongeren. „Zij zijn helemaal niet meer gewend om face to face allerlei gevoelige onderwerpen te bespreken.” Met LegalFling is volgens hem alles in een keer helder geregeld. Een paar jaar geleden vonden we Tinder ook nog raar, zegt hij, „en nu zit iedereen erop los te swipen”.

Vooral als het gaat om het ongewenst verspreiden van foto’s en video’s denkt Schmitz dat zijn app een uitkomst kan zijn: dankzij de geheimhoudingsplicht wat betreft beeld die in het contract is opgenomen, kan een gedupeerde bij de civiele rechter makkelijk de schadevergoeding van 10.000 euro afdwingen die standaard in het contract staat. Gefrustreerde exen zullen daardoor wel twee keer nadenken voordat ze uit boosheid naaktfoto’s of filmpjes van de ander verspreiden.

Maar hebben mensen dan echt een contract en een boete nodig om dat soort foto’s niet met anderen te delen? Is dat niet gewoon een kwestie van normaal gedrag? „Nou, ik denk dat Patricia Paay best graag een LegalFling-contract had afgesloten voordat dat filmpje van haar viral ging”, zegt Schmitz. „Of de dochter van oud-profvoetballer Luis Figo, van wie een seksfilmpje uitlekte. Heb je die filmpjes niet gezien? Ik wel hoor. Die krijg ik gewoon doorgestuurd in de appgroepen waar ik inzit. Mannen delen dat soort shit.”

Expliciete toestemming als wet

LegalFling is een reactie op de aangekondigde wet in Zweden, waarbij de partners voor ze aan seks beginnen allebei expliciet toestemming moeten geven. De Zweedse wet volgde op maanden van nieuws over seksuele intimidaties. In de filmwereld en andere beroepsgroepen, aanklachten tegen figuren als Hollywoodproducer Harvey Weinstein en acteur Kevin Spacey, de MeToo-discussie, en later de Time’s up-beweging – die geld inzamelt om vrouwen juridisch bij te kunnen staan als ze een man willen aanklagen wegens seksueel geweld.

Lees ook: Hoe praat je met pubers over #MeToo? Vijf tips van experts

LegalFling lijkt een oplossing te bieden voor althans een deel van de ongewenste intimiteiten waar veel vrouwen naar eigen zeggen mee worden geconfronteerd. Vandaar vermoedelijk ook de grote binnenlandse en buitenlandse media-aandacht voor de app toen die afgelopen januari werd aangekondigd.

Schmitz is fiscalist en oprichter van LegalThings, dat contracten via een app digitaliseert op het platform LiveContracts. Dat gaat via een blockchain-systeem: een vaste keten, ‘blokken’, van verschillende digitale data. „Wij maken contracten dynamisch.” Als je bijvoorbeeld salarisverhoging krijgt, teken je doorgaans geen nieuw contract, maar met Live Contracts kan je via een app je loon wel direct aanpassen in je arbeidsovereenkomst. In het geval van LegalFling zou je op die manier bijvoorbeeld de eis van veilige seks kunnen uitzetten zodra een kinderwens aan de orde is.

Is LegalFling een oplossing voor seksuele intimidatie? Schmitz wil liever buiten die hele MeToo-kwestie blijven, zegt hij – de app dient vooral als showcase voor zijn bedrijf LegalThings. „Deze app gaat echt niet voorkomen dat de baas de secretaresse in haar bil knijpt in de lift, ofzo.” Wat de app volgens hem wel doet: „Bewustzijn creëren. Vooral bij mannen.” En ja, als het zorgt voor wat minder slutshaming hier en daar, is dat mooi meegenomen.

Zou Schmitz deze app zelf gebruiken? Als hij vrijgezel was wel, zegt hij. „Ik zou het juist cool vinden om aan een vrouw te laten zien dat ik over dat soort dingen nadenk. Dat toont toch een soort van respect.” Hij vindt het een leuke, originele manier om het onderwerp seks ter sprake te brengen. „Ik zou het wel grappig vinden.”

En gaan zij de app ook echt gebruiken?

We vroegen drie mensen wat zij vinden van de app LegalFlings.

Nina (22) uit Utrecht: „Ik snap wel dat mensen die veel online daten, via Tinder bijvoorbeeld, zo’n contract prettig zouden vinden: je weet toch niet zo goed wat je aan de ander hebt, en zo kom je minder snel voor vervelende verrassingen te staan. Maar zelf kan ik me eigenlijk niet voorstellen dat ik, vlak voor een onenightstand, nog even zo’n app zou ondertekenen.

Dat hele internetdaten is sowieso niets voor mij: ik ontmoet liever gewoon iemand in de kroeg. Daarnaast vind ik het een heel gek idee om zo’n zakelijk contract af te sluiten over zoiets leuks als seks. Als ik bij een jongen überhaupt zo’n contract nodig zou hebben om me veilig te voelen, dat wordt het hoe dan ook niks, lijkt me. Wat betreft het delen van filmpjes en foto’s ben ik ook nooit bang geweest: volgens mij kan je gewoon goed aanvoelen of je iemand op dat gebied kan vertrouwen of niet.”

Marcel (25) uit Utrecht: „Ik snap dat er een oplossing wordt gezocht voor de ongewenste dingen die bij seks komen kijken, maar vraag me wel af of dit de juiste oplossing is. Het idee van aangeven wat je wel of niet wil vind ik enerzijds wel handig in combinatie met een app als Tinder – dat je meteen kan aangeven of je wel of niet openstaat voor BDSM, bijvoorbeeld – maar aan de andere kant haalt dat ook alle spanning weg. Bovendien vind ik het vervelend dat deze app uit lijkt te gaan van onderling wantrouwen en van situaties waarin mensen elkaar tot allerlei dingen gaan dwingen als ze zo’n contract niet hebben. Volgens mij gaat het in de praktijk helemaal niet zo.

Het lijkt me ook extreem ongemakkelijk als je het contract al hebt ondertekend maar er tijdens een date achterkomt dat je eigenlijk geen seks wil met diegene. Hoe breng je dat dan? Zeg je dan: sorry, ik wil het toch niet? Dat levert lijkt me nog veel meer ongemak op dan toestemming tot seks vragen zonder contract.”

Rik (23) uit Rotterdam: „Mijn grootste bezwaar tegen deze app is dat het iets wegheeft van toestemming: ook al staat in het contract dat de toestemming tot seks weer kan worden ingetrokken, zodra je hem hebt ondertekend kan je date toch gaan denken dat die ergens recht op heeft. Dat lijkt me ongemakkelijk.

Wat mij wél een goeie app lijkt is juist het tegenovergestelde: een app waarin je aangeeft dat je geen seks wil, maar alleen maar even iets wil drinken. Dat schept een hoop duidelijkheid, lijkt me. Dan hoef je niet meer door dat ongemakkelijke gesprek waarin je uitlegt dat je niet uit bent op seks maar gewoon op vriendschap.

Ik heb het idee dat jonge mensen al best bewust omgaan met seks, en elkaar meestal ook om toestemming vragen. Het is best standaard om op een date te vragen of de ander het oké zou vinden om met jou naar bed te gaan. En zo’n gesprek vind ik zelf al ongemakkelijk genoeg. Daar hoeft van mij niet nog zo’n app met een contract bij.”

De geïnterviewden wilden niet met hun achternaam in de krant, ze vinden het onderwerp te gevoelig. Bij de redactie zijn de achternamen bekend.
    • Doortje Smithuijsen