Boevenacrobatiek op de snelweg

Nieuw voor Nederland: rijdende ladingdiefstal. Agent P. zag het gebeuren. En dus stond verdachte Ion C. dinsdag voor de rechter.

Foto Lex van Lieshout/ANP

Het is pikdonker op de snelweg A15 als politieagent P. plots twee auto’s ziet opdoemen die met 60 kilometer per uur naast elkaar rijden. Zijn dienst zit er deze woensdagnacht in oktober 2017 op en hij is onderweg naar huis. Als P. de auto’s probeert in te halen, snijdt één ervan, een witte Ford Transit-bestelbus met Deens kenteken, hem af.

Even later komt P. er toch voorbij. Hij ziet dat voor de langzaam rijdende auto’s een vrachtwagen rijdt. De rechterdeur van de laadruimte staat open. Centimeters achter de truck rijdt een grijze Opel Omega. Er staat een man op de motorkap. De agent weet waar hij mee te maken heeft: rijdende ladingdiefstal. Hij roept versterking op en gaat zelf achter de Opel aan. Die scheurt weg, nadat de man op de motorkap naar binnen is geklommen. Uiteindelijk wordt alleen de Ford Transit gevonden. De politie arresteert de Roemeense bestuurder.

Dinsdag verscheen deze bestuurder, Ion C. (27), voor de rechtbank in Zwolle. Hij is de eerste verdachte ooit van een rijdende vrachtwagenoverval in Nederland die terechtstaat.

‘Tientallen gevallen’

Rijdende ladingdiefstallen vinden sinds 2015 plaats in Nederland. Tien jaar eerder dook het fenomeen voor het eerst op in Italië en Spanje. Hoe vaak rijdende dieven in Nederland precies toeslaan, is onduidelijk. De politie kent elf gevallen, brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) houdt het op enkele tientallen.

De criminelen hanteren telkens dezelfde werkwijze. In voertuigen met buitenlandse nummerplaten gaan ze op een vrachtwagen af. Een auto gaat voor de truck rijden om die te vertragen. Achter de vrachtauto houden twee voertuigen pottenkijkers op afstand. Dan positioneert een vierde auto met (zelfgemaakt) dakraam zich direct achter de vrachtwagen. Een inzittende klimt op de motorkap, breekt met een slijptol de laadruimte open en haalt de kostbare lading uit de truck. In luttele minuten is het voorbij.

Dit filmpje van RTL Nieuws laat de methode zien.

Politie en justitie spreken van de ‘Roemeense methode’. “Het zijn georganiseerde groepen die, voor zover bekend, uit Roemenië komen”, zegt politiewoordvoerder Ed Kraszewski. De dieven reizen naar Nederland om één of twee keer hun slag te slaan. “Daarna gaan ze naar andere landen.”

Het internationale karakter van de criminele operatie blijkt uit de plekken waar de dieven het vaakst toeslaan: snelwegen in het zuiden van het land, niet ver van de Belgische of de Duitse grens. “De omgeving van Eindhoven bijvoorbeeld, of de A67 bij Venlo”, zegt een woordvoerder van TLN. Ook vanaf de A15, waar agent P. de dieven tegenkwam, zit je zo in Duitsland.

Geraffineerd

Vrachtwagenchauffeurs merken volgens politie en TLN zelden iets van de diefstal. “Blijkbaar gebeurt het zo geraffineerd dat het niet opvalt”, zegt Kraszewski. Ook de chauffeur van de wagen die volgens het OM door C. en zijn kornuiten werd overvallen, had niets door. Achteraf realiseerde hij zich dat hij onderweg was opgehouden door een auto. Pas toen de truck aankwam op zijn bestemming, viel op dat het slot op de achterdeur kapot was. In de laadruimte bleken dozen te zijn opengemaakt en pallets te zijn doorzocht. Op de grond lagen iPads.

Dure consumentenelektronica zijn de meest gewilde buit. Hoe weten ze in welke vrachtauto’s ze die spullen kunnen vinden? Kraszewski: “Vermoedelijk zijn ze goed op de hoogte van de routes van dergelijke transporten. Hoe dat komt, weten we niet.”

Deze beelden van een warmtecamera tonen een rijdende ladingdiefstal in actie.

Ion C. was niet de eerste rijdende vrachtwagenrover die in Nederland werd opgepakt. In juli arresteerden agenten vijf Roemenen die in een vakantiewoning op de Veluwe zaten. Zij worden verdacht van een rijdende overval op een vrachtwagen met smartphones bij Horst in Limburg. In het vakantiehuisje van de mannen lagen iPhones met een totale waarde van 500.000 euro. Buiten stond de speciaal geprepareerde auto die was gebruikt bij de diefstal. De rechtszaak tegen het vijftal begint binnenkort.

Laatste vijf maanden geen meldingen

De politie vermoedt dat arrestaties zoals die van de vijf Roemenen en van Ion C. een afschrikwekkende werking hebben op rijdende dieven. De afgelopen vijf maanden zijn bij zowel de politie als bij TLN geen meldingen meer binnengekomen.

De overval waaraan C. volgens justitie meedeed, mislukte. Door het ingrijpen van agent P. moesten de dieven hun actie afbreken. Er werd niets gestolen. Justitie neemt de zaak niettemin zwaar op.

De officier van justitie sprak dinsdag van een “grote bedreiging van de rechtsorde”. “Dit is een ernstig feit, gepleegd op de openbare weg. Op spectaculaire, maar vooral gevaarlijke wijze. Dat dergelijke daders dat risico zelf willen nemen, is hun eigen keus. Maar ook andere weggebruikers worden hiermee in gevaar gebracht.” C. beriep zich de hele zitting op zijn zwijgrecht.

Strafeis: een jaar cel. Op 6 maart doet de rechtbank uitspraak.