Nederlandse media dagen EU voor rechter na beschuldigingen desinformatie

GeenStijl, The Post Online en De Gelderlander werden door EU-orgaan ‘East Stratcom’ aangeduid als ‘kanalen voor desinformatie’. Een rectificatie bleef uit. Nu stappen deze media naar de rechter.

Beeld Koen van Weel/ANP

Nederlandse media dagen de Europese Unie voor de rechter omdat ze weigert aantijgingen te rectificeren over verspreiding van ‘pro-Russische desinformatie’. De media die de EU aanklagen zijn GeenStijl, The Post Online (TPO) en uitgeverij De Persgroep namens regionale krant De Gelderlander.

In 2015 richtte de EU de ‘East Stratcom Task Force’ op om „Ruslands aanhoudende desinformatiecampagnes” te bestrijden. East Stratcom beschuldigde GeenStijl van het verspreiden van pro-Russische desinformatie, onder meer omdat het geschreven zou hebben dat Oekraïne een „fascistisch land” is. In werkelijkheid schreef de site dat Oekraïne een „(latente) fascistische politieke onderstroom” kent.

Lees ook Veel blunders in de strijd tegen nepnieuws, over onzorgvuldig werk bij de Europese factcheckers

TPO parafraseerde een spreker tijdens een debat die zei dat Oekraïne ‘een oligarchstaat is zonder onafhankelijke media’, wat volgens East Stratcom eveneens verspreiding van desinformatie inhield. Beide media werden bovendien ‘kanalen voor desinformatie’ genoemd. Na protest stelde East Stratcom dat GeenStijl en TPO door vertaalfouten als verspreiders van desinformatie waren aangemerkt. Ze werden uit de database op de website ‘euvsdisinfo.eu’ verwijderd, maar een rectificatie bleef uit.

Lees ook: Ook Nederlandse media werden misleid door Russische trollen

Russisch staatsbedrijf

De Gelderlander liet de fabrikant van de Boek-raket aan het woord waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten. Dit Russische staatsbedrijf verwierp de conclusies van het Joint Investigation Team dat de MH17 vanaf grondgebied was neergeschoten dat door pro-Russische opstandelingen werd gecontroleerd. Het toestel zou zijn geraakt vanaf terrein onder controle van Oekraïne. Ook al waren dit de woorden van het Russische staatsbedrijf en niet van De Gelderlander, toch werd de krant aanvankelijk als ‘kanaal voor desinformatie’ aangeduid en later als ‘kanaal waar de desinformatie verscheen’.

Volgens de advocaat van de Nederlandse media is hun reputatie onterecht beschadigd en bezondigt de EU zich op ontoelaatbare wijze aan inperking van de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid. „Het is in een vrije samenleving aan de rechter om uitingen te beoordelen, en niet aan de overheid, laat staan aan de supranationale overheid”, aldus de dagvaarding. De advocaat eist prominente rectificaties van East Stratcom, onder meer op de website euvsdisinfo.eu. Het kort geding dient op woensdag 14 maart bij de rechtbank Amsterdam.

    • Wilmer Heck