Kamer steunt voorstel D66 voor ‘migratietribunaal’

Mensensmokkel

Een internationaal tribunaal moet een einde maken aan de „straffeloosheid” van geweld door criminele bendes tegen migranten.

Spullen van migranten op een rubberboot. De vluchtelingen probeerden de oversteek te maken vanuit Libië en zijn gered door de Spaanse ngo Proactiva Open Arms. Foto Olmo Calvo / AP

Er moet een internationaal tribunaal komen om daders van geweld tegen migranten te berechten. Zo moeten mensensmokkelaars en criminele bendes die migranten uitbuiten harder aangepakt kunnen worden. Een Kamermeerderheid lijkt een voorstel van D66 daarvoor te gaan steunen deze woensdag.

Nederland moet tijdens zijn voorzitterschap van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) in maart pleiten voor zo’n tribunaal, vindt D66-Kamerlid Maarten Groothuizen, die het plan woensdag indient in de Tweede Kamer tijdens een debat over criminele organisaties. Naast de oprichting van een tribunaal moet het ook makkelijker worden om sancties op te leggen aan criminele bendes die migranten uitbuiten.

Van de coalitiegenoten krijgt D66 al op voorhand steun. Het CDA staat „welwillend” tegenover het plan, zegt Kamerlid Madeleine van Toorenburg. „Het is zeer zware criminaliteit.”

Sancties en een tribunaal worden in het regeerakkoord als opties genoemd om „migratiecriminaliteit” te bestrijden. Maar het kabinet moet die opties nog uitwerken.

Het gaat om bijvoorbeeld criminelen die migranten tot slaaf maken in Libië, Nigeriaanse meisjes seksueel uitbuiten in Italië, en migranten in bootjes over de Middellandse Zee naar Europa smokkelen. Zij zijn vaak lid van bendes die volgens Europol ook binnen de Europese Unie (EU) actief zijn.

De VN-Veiligheidsraad nam eind vorig jaar al een resolutie aan om de daders van de slavenhandel in Libië te onderzoeken. Nederland is dit jaar lid van de raad, en zit hem in maart voor. Of Nederland dan ook voor een tribunaal gaat pleiten, is nog onduidelijk. Wel is het agenderen van „samenwerking op het gebied van de aanpak van mensensmokkel vanuit Libië” onderdeel van de inzet van Nederland in de Veiligheidsraad.

Het Internationaal Strafhof onderzoekt momenteel of geweld tegen migranten in Libië onder zijn rechtsmacht valt. D66 wil daar niet op wachten. Het kabinet kan beter meteen gaan pleiten voor een speciaal tribunaal voor geweld tegen migranten, om een einde maken aan de „straffeloosheid”, zegt Groothuizen.

Geen functionerende rechtsstaat

In landen als bijvoorbeeld Libië is geen functionerende rechtsstaat, waardoor mensensmokkelaars en daders van andere uitbuitingen hun gang kunnen gaan. Dat bleek eind vorig jaar nog, toen CNN beelden uitzond van een markt in Libië waar tot slaaf gemaakte migranten verhandeld werden.

Het aanpakken van criminele bendes en mensensmokkelaars moet ook leiden tot een afname van illegale migratie, bijvoorbeeld over de Middellandse Zee. Op die manier kwamen vorig jaar 120.000 mensen naar Europa, vaak op gammele bootjes die door mensensmokkelaars het water op gestuurd werden.

Behalve een tribunaal wil D66 ook dat de EU en de VN makkelijker sancties kunnen opleggen aan criminele bendes.

    • Mark Lievisse Adriaanse