Volgens Erdogan ‘een terrorist’, in Duitsland groots onthaald

Deniz Yücel

Opluchting in Duitsland over de vrijlating van Deniz Yücel uit de Turkse cel. In gevangenschap werd hij een nationale bekendheid.

Deniz Yücel (44) is altijd een geëngageerde journalist geweest, die zijn eigen plan trekt en niet bang is autoriteiten tegen de haren in te strijken. Voor hij in 2015 correspondent in Turkije werd voor de rechts-liberale Die Welt, was hij acht jaar redacteur bij de kleine linkse taz.

Beide kranten voerden het voorbije jaar intensief campagne voor zijn vrijlating, net als veel andere Duitse kranten die onder het motto #FreeDeniz hun solidariteit toonden. Zo werd hij een nationale bekendheid.

Toen vrijdag bekend werd dat hij na een jaar en twee dagen werd vrijgelaten, verliet minister van Buitenlandse Zaken Gabriel meteen een conferentie in München, om op de redactie van Die Welt in Berlijn een persconferentie te geven met de hoofdredacteur en de topman van moederbedrijf Axel Springer.

Yücel, in Duitsland geboren, heeft de Duitse én Turkse nationaliteit, hij reisde veel door Turkije, ook naar de Koerdische gebieden. In januari 2015 schreef hij dat er begin jaren negentig goede redenen waren PKK als terreurbeweging te verbieden, maar dat het tijd was dit verbod op te heffen.

Eenzame opsluiting

Hij riep de woede van de regering- Erdogan over zich af, maar liet zich niet intimideren. Op 14 februari vorig jaar gaf hij gehoor aan een verzoek van de politie langs te komen en vragen te beantwoorden; hij werd ter plekke vastgezet. Negen maanden zat hij in eenzame opsluiting. Een jaar lang is geen formele aanklacht ingediend.

Wel noemde Erdogan hem een „Duitse agent” en „een terrorist”. Dit zou blijken uit het feit dat hij in 2016 een PKK-commandant interviewde, waarmee hij propaganda zou hebben gemaakt voor een terreurorganisatie. In de aanklacht die nu alsnog werd uitgebracht, wordt hem „propaganda voor een terreurorganisatie” én „ophitsing van het volk” ten laste gelegd, met een strafeis van tussen 4 en 18 jaar cel. De rechtbank besloot hem meteen daarop vrij te laten.

Hoewel Duitsland en Turkije probeerden de ernstig verstoorde relaties te verbeteren, maakte Berlijn duidelijk dat dit zonder Yücels vrijlating onmogelijk was. Via intensieve, en deels geheime diplomatie van minister Gabriel én ex-bondskanselier Schröder, lukte het vrijdag de journalist uit de cel te krijgen met toestemming het land te verlaten. Met een door de krantenuitgever gecharterd vliegtuig vloog hij naar Berlijn.

In de Duitse politiek werd meteen de vraag opgeworpen welke prijs de regering-Merkel betaalde voor Yücels vrijlating. Na de Turkse inval in Syrië besloot Duitsland het opknappen van Turkse tanks op te schorten. Worden die toch weer gerenoveerd, of is er een andere deal, wil Die Linke nu van de regering weten. Die ontkent stellig dat van enige uitruil sprake is. Overigens zitten er nog vijf Duitsers in Turkije op politieke gronden gevangen.

De vrijlating werd in Duitse media groot gevierd, met op bijna alle voorpagina’s dezelfde foto van Yücel die voor de gevangenis door zijn vrouw wordt omhelsd, en met grote koppen als ‘Hij is vrij’ en ‘Deniz is vrij’. De taz onderscheidde zich met de kop ‘Eén is er vrij’ – met eronder de namen van meer dan 100 journalisten die nog steeds gevangenzitten in Turkije.

    • Juurd Eijsvoogel