Tientallen fouten in belastingdeals met multinationals

Het zijn er zoveel, dat staatssecretaris Snel de manier waarop de fiscus belastingafspraken maakt met multinationals, wil aanpassen.

Luchtfoto van de Zuidas in Amsterdam. Foto John Gundlach/ANP

Bij belastingafspraken met internationale bedrijven zijn tientallen fouten gemaakt. Het zijn er zoveel, dat staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) de manier waarop de Belastingdienst fiscale deals maakt met multinationals wil aanpassen, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Snel liet onderzoek doen naar 4.462 zogeheten ‘rulings’, waarin fiscale afspraken met bedrijven zijn vastgelegd, die geheim zijn. In 78 van de gevallen bleek hierin een fout te zijn gemaakt.

Bij veruit de meeste fouten (72) ging het om een ruling die was afgegeven door een lokale inspecteur van de Belastingdienst. Dat is opvallend, omdat zij slechts een derde van de rulings afgeven. In de overige zes gevallen door een speciaal team (‘APR/ATR-team’) van de fiscus.

Rulings beëindigen of aanpassen

In 63 gevallen had de lokale inspectie de ruling moeten voorleggen aan het speciale rulingteam van de Belastingdienst. Om die fout in de toekomst te voorkomen wil Snel dat vanaf 2019 alle belastingafspraken met “een internationaal karakter” door het APR/ATR-team worden afgegeven.

In twee gevallen ging het ook echt om een inhoudelijke fout. In nog eens drie waren de afspraken “waarschijnlijk onjuist” en moeten die verder worden onderzocht. De Belastingdienst zal deze afspraken beëindigen of aanpassen, schrijft Snel:

“Hierdoor zal meer grip worden gekregen op het proces van afgifte van rulings waardoor de kwaliteit verder zal worden geborgd en eenheid van beleid en uitvoering beter kan worden gegarandeerd.”

Bij de zes fouten die door het specialistenteam werden gemaakt, ontbrak in één geval de vereiste tweede handtekening. Inhoudelijk is deze ruling juist. In twee andere gevallen tekende de tweede handtekeningzetter ook voor de eerste behandelaar. Drie andere gevallen konden nog niet gecontroleerd worden, bijvoorbeeld omdat de scan niet goed leesbaar was.

Procter & Gamble

De aanleiding van het onderzoek van Snel is een onderzoek van Trouw en Het Financieele Dagblad van begin november, waaruit bleek dat in een ruling met de multinational Procter & Gamble fouten stonden. Daarbij had een lokale inspecteur goedgekeurd dat het levensmiddelenconcern 676 miljoen dollar naar de Kaaimaneilanden kon doorsluizen en daarbij 169 miljoen dollar aan belastingen in Nederland bespaarde. Deze deal had echter langs het speciale rulingteam moeten gaan.

Een verklaring voor deze procedurefout had de Belastingdienst niet. Zij wist ook niet of dit soort fouten vaker voorkomen. Uit het onderzoek van de staatssecretaris blijkt nu dus dat dit tientallen keren vaker gebeurt.

Snel acht de rulings overigens nog een “belangrijke pijler van ons vestigingsklimaat”, omdat ze zekerheid bieden. Dat bedrijven vooraf weten welke belastingen ze moeten afdragen zou een belangrijke reden zijn om zich in Nederland te vestigen. Hij wil echter in het kader van het tegengaan van belastingontwijking en brievenbusconstructies “bekijken in hoeverre het geven van zekerheid vooraf over de fiscale gevolgen in alle situaties nog steeds passend is”.