Opruimen kernafval Petten flink duurder dan verwacht

Kernreactor Het kabinet maakt 117 miljoen euro vrij voor het opruimen van kernafval. Recent werd nog rekening gehouden met 80 miljoen.

De kernreactor in Petten. Foto Koen van Weel/ANP

Voor het opruimen van historisch kernafval bij de kernreactor in Petten trekt het huidige kabinet 117 miljoen euro uit. Dat meldde minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, CU) maandag aan de Tweede Kamer.

Een half jaar geleden schreef een ambtelijke werkgroep nog dat het kabinet rekening moest houden met 80 miljoen euro. „Elke keer als we ernaar kijken, wordt het duurder”, aldus een woordvoerder van het bedrijf NRG, de beheerder van de reactor.

NRG kwam in 2016 al eens in ernstige financiële problemen door het historische afval. Het kabinet maakt zich daar zorgen over, omdat Nederlandse patiënten afhankelijk zijn van NRG. Het bedrijf, dat historische banden met de overheid heeft, is een wereldwijd belangrijke producent van ‘medische isotopen’, voor de behandeling en diagnose van kanker en andere ziekten. Het opruimen van kernafval dat tot 2000 is geproduceerd bij nucleair onderzoek in Petten, is een stijgende kostenpost.

De 117 miljoen euro die Schouten nu noemt, is voor „hogere kosten” voor het opruimen van het afval en voor de toekomstige ontmanteling van laboratoria in Petten. Het geld komt uit een fonds voor regionale investeringen waar Schouten voor verantwoordelijk is. Sinds 1961 is in Petten radioactief afval geproduceerd en opgeslagen in een versterkte ondergrondse opslag. Later is besloten dat dit afval, nu nog bijna 1.650 vaten, moet worden verplaatst naar de nationale opslag bij Vlissingen. De vaten, voor een deel gevaarlijk hoog-radioactief afval, moeten worden gesorteerd, herverpakt en uiterlijk in 2027 naar Zeeland worden vervoerd. Omdat de inhoud deels onbekend is, moet elk vat in een beveiligd lab worden onderzocht.

In 2016 hield het ministerie van Economische Zaken (EZ) er serieus rekening mee dat NRG failliet zou gaan, mede door de hoge opruimkosten van het historische kernafval. „Iedere cent die we verdienen gaat in het afvalfonds”, zegt een woordvoerder van NRG. NRG is een dochter van Stichting Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). Dat beheerde tot nog toe de reactor en deed energieonderzoek. De stichting draaide van 2013 tot 2016 steeds verlies.

Vanwege de financiële problemen werd ECN in 2016 afgesplitst tot onderzoeksbureau. Stichting ECN leende de afgelopen jaren 122 miljoen euro van de staat. Daar komt nu dus de bijdrage van 117 miljoen euro bij.

EZ-minister Kamp zei in 2016 dat hij wil dat NRG in stand blijft. De medische isotopen zijn niet alleen van belang voor patiënten, maar met de opbrengst wordt ook het opruimen van het afval deels betaald. Bovendien zou een faillissement van NRG onwenselijk zijn omdat er in Petten een vervangende kernreactor gebouwd wordt, de Pallas-reactor.

Volgens NRG is een faillissement nu „niet aan de orde” en is de financiële situatie „stabiel”. Overigens bleek uit in november openbaargemaakte stukken uit de kabinetsformatie dat er ook nog 60 tot 100 miljoen overheidsgeld nodig lijkt als investering in de nieuwe Pallas-reactor.