Een trollenfabriek, ‘geleid’ door een Kremlin-kok

Russische beïnvloeding

Speciaal aanklager Mueller stelt bewijs te hebben dat Russische internettrollen de Amerikaanse wet hebben overtreden.

Vladimir Poetin op bezoek in een restaurant van Jevgeni Prigozjin in 2011. Prigozjin is de man links. Foto Misha Japaridze / AP

Ze deden zich online voor als Amerikanen, stuurden grote hoeveelheden desinformatie en laster de wereld in en reisden zelfs naar de VS om politieke bijeenkomsten te organiseren. De dertien Russen en drie bedrijven die vrijdag door de Amerikaanse speciaal aanklager Robert Mueller in staat van beschuldiging werden gesteld, lieten geen middel onbeproefd om Amerikaanse kiezers om de tuin te leiden.

Alle dertien werkten in sleutelfuncties voor de Internet Research Agency (IRA) in Sint-Petersburg – ook wel bekend als de ‘trollenfabriek’. De IRA wordt gezien als het zenuwcentrum van de Russische beïnvloedingscampagne ten tijde van de verkiezingen in de VS. De financiering en leiding zou in handen zijn van de Petersburgse restaurateur Jevgeni Prigozjin, ook bekend als de ‘kok van Poetin’. Onder de overige Russen zijn IT-specialisten, vertalers en adjunct-directeur Michaïl Boertsjik.

Het doel van de eenvoudige maar doeltreffende mediacampagne, aldus Mueller: onenigheid zaaien in het Amerikaanse politieke systeem, inclusief de verkiezingen van 2016.

Via Facebookgroepen en Twitteraccounts werden de Republikeinse kandidaat Trump en zijn Democratische tegenhanger Bernie Sanders gesteund, en werd Clinton in diskrediet gebracht. Nauwkeurig analyseerden IRA-medewerkers het effect van hun activiteiten. Om hun achtergrond te verhullen huurde de IRA servers in de VS. Vanaf 2016 reisden enkele medewerkers naar de VS om daar, zich uitgevend voor Amerikaanse activisten, bijeenkomsten te organiseren over controversiële politieke thema’s.

Lees meer over de vermeende Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen: Trumps Rusland-affaire in tien vragen

Inhoudelijk bevatte Muellers aanklacht weinig nieuws. Het 37 pagina’s tellende document moet volgens experts dan ook vooral worden gezien als een signaal dat Mueller denkt te kunnen bewijzen dat Amerikaanse wetten zijn overtreden. „Natuurlijk is dit alles zeer politiek, maar de opdracht van Muellers onderzoek gaat niet over of de Russen ondeugend, immoreel of wat dan ook waren (…) maar of er misdaden zijn gepleegd volgens de Amerikaanse wet”, aldus Rusland-deskundige Mark Galeotti op zijn blog.

Dat de Russen, indien schuldig bevonden, ooit voor een Amerikaanse rechter zullen verschijnen, lijkt onwaarschijnlijk. Net als de Russen die figureren in het MH17-onderzoek genieten zij bescherming van hun regering, die de ‘misdaad’ in kwestie ontkent. Minister Lavrov van Buitenlandse Zaken noemde de aanklacht vrijdag in München „kletspraat”.

Ook president Trump heeft moeite bewijs van Russische bemoeienis bij zijn verkiezingswinst te accepteren. Terwijl nationale veiligheidsadviseur McMaster het bewijs zaterdag in München ‘onbetwistbaar’ noemde, probeerde Trump in een serie tweets afstand te scheppen tot de onderzoeken naar de contacten van zijn campagneteam met Rusland.

Zondag verklaarde Trump ten slotte dat de onderzoeken naar hem en zijn entourage de Russen in de kaart spelen: „Als het DOEL was van Rusland om tweedracht, onrust en chaos in de VS te zaaien dan is het daar, met alle hoorzittingen in commissies, onderzoeken en partijhaat, beter in geslaagd dan het ooit heeft durven dromen!”

Met medewerking van Maartje Somers
    • Eva Cukier