Federer is in Rotterdam een beetje van iedereen

ABN Amro-toernooi Ahoy was in de ban van Roger Federer, de nieuwe nummer één van de wereld en winnaar van het toernooi. „Mensen worden wild natuurlijk.”

Roger Federer op weg naar zijn derde toernooizege in Rotterdam (2005, 2012, 2018). Foto Koen Suyk/ANP

Dick Smits staat naast sportpaleis Ahoy bij zijn grijze Peugeot Traveller-busje, met automatische schuifdeuren aan beide zijden. Het is zondag, de dag voor het begin van het ABN Amro-toernooi. Smits (63) is de vaste chauffeur van Roger Federer. Straks moet hij hem ophalen bij Rotterdam The Hague Airport.

„De wagen moet nog wel even door de wasstraat”, zegt Smits. Uit ervaring weet hij dat Federer vaak zelf de kofferbak opent om zijn spullen te pakken. Smits: „Dan moet de klep wel schoon zijn natuurlijk.”

Een week lang volgen we Roger Federer in Rotterdam. De week waarin hij met 36 jaar de oudste nummer één van de wereld zou worden, waarin hij zijn 97ste titel zou winnen, waarin het ABN Amro-toernooi door zijn deelname het record zou breken met in totaal bijna 123.000 bezoekers. „Deze gekte heb ik nog niet eerder meegemaakt”, zei toernooidirecteur Richard Krajicek, nog voor het evenement moest beginnen.

Federer vertrekt de middag voor het toernooi met een gehuurde privéjet van het Zwitserse vliegveld St. Gallen-Altenrhein, op ruim een uur rijden van zijn woonplaats Wollerau, dicht bij Zürich. Hij arriveert kort voor het toernooi, zodat hij nog een dag langer bij zijn gezin kan zijn.

Regen en hagel wisselen elkaar af als Federer zondagavond landt in Rotterdam. Tegen zeven uur loopt hij Ahoy binnen. Pas ophalen bij Wilma van de spelersbalie, daarna trainen met Thiemo de Bakker op het centercourt. „Je ziet dat hij de lijnen aan het zoeken is”, zegt De Bakker. „Kijken wat de baan doet, wat zijn slice doet, wat zijn spinballen doen.”

8.500 tickets op één avond

Vijf dagen voor het toernooi wordt bekend dat Federer komt. Die avond worden meteen 8.500 tickets verkocht, vertelt Jolanda Jansen, directeur van Ahoy. Extra kassamedewerkers worden ingezet, drie in plaats van één. Alle partijen waar Federer waarschijnlijk zou spelen raken uitverkocht, ook staanplaatsen.

Jansen en Krajicek kregen de dag na Federers titel op de Australian Open een mail van zijn manager, Tony Godsick. Of er te praten viel over deelname in Rotterdam. Jansen: „We hingen meteen aan de telefoon: zie je de mail? Oké, wauw.” Doel van zijn komst: nummer één van de wereld worden, het bereiken van de halve finales is daarvoor genoeg.

Het spelersbudget van het toernooi waaruit de startpremies worden betaald, is al besteed. Maar Krajicek en Jansen zien dit als een „buitenkans”. Binnen een week is Krajicek eruit met Godsick. Ahoy, licentiehouder en daarmee ‘eigenaar’ van het toernooi, betaalt Federers startgeld.

Hoeveel dat is, wil Jansen niet zeggen. Vijf jaar terug zou Federer voor 1 miljoen euro naar Rotterdam zijn gekomen. Nu stond Krajicek sterker in de onderhandelingen omdat Federer het initiatief nam en doordat zijn komst pas laat kon worden aangekondigd waardoor het toernooi in de aanloop geen pr-campagne rond hem kon organiseren.

Als een popster wordt hij onthaald, avond na avond. Staande ovatie, partij na partij. „Zo’n opkomst hebben we sinds Tom Okker niet meer gezien”, knikken twee ervaren tennisverslaggevers, als Federer woensdag de baan oploopt voor zijn eerste duel.

De ster is groter dan het toernooi. De zindering trekt door Ahoy, als hij speelt. De verwondering is voelbaar, als hij een toverbal slaat. Ingehouden stilte klinkt, als hij aanlegt voor zijn enkelhandige backhand. Het is de combinatie die zijn optreden in Rotterdam zo historisch maakt; de nummer-1-race die hier tot een toppunt komt, de drie grandslamtitels in een jaar tijd en het is waarschijnlijk de laatste keer dat hij in Nederland speelt.

Federer is een beetje van iedereen. Collega-tennissers, coaches en journalisten gaan met hem op de foto. Als Federer maandag door Ahoy loopt, spreekt hij een groepje ballenkinderen aan. „Hé jongens, sorry ik moet eerst de pers doen, ik kom zo bij jullie.” Waarop een van de jongens roept: „Hij heeft tegen ons gepraat.”

Lees ook: De wedergeboorte van Roger Federer

De perszaal zit vol, iedere keer als Federer praat. Het toernooi krijgt honderd extra aanvragen voor persaccreditaties, als zijn komst bekend wordt. Sky, CNN, L’Équipe – ze zijn er allemaal bij als hij vrijdag voor de nummer-1-positie speelt.

Speciale eisen heeft Federer niet, zegt Krajicek. Hij heeft meer bewaking dan anderen, drie beveiligers schaduwen hem. Krajicek: „Hij heeft de grootste kamer in het hotel. Ook al zou hij er niet om vragen, zou hij die krijgen, als hoogst gerangschikte speler.”

En hij heeft als enige een privéchauffeur. Smits, voor de 34ste keer chauffeur bij het toernooi: „Niemand heeft dat hier ooit gehad. John McEnroe niet, Jimmy Connors niet, Rafael Nadal ook niet.” Bij Federer is dat zo gegroeid toen hij in 2012 met zijn gezin als enige speler in een ander hotel zat voor wat meer privacy, waarop besloten werd een chauffeur stand-by te zetten. Smits werd aangewezen. „Het toernooi wil dat hij niks tekortkomt en een vertrouwd gezicht ziet. Dat als hij in de auto stapt achterover kan leunen, en denkt: met hem heb ik meer gereden, dat zit wel goed.”

Smits en de twaalf andere chauffeurs moeten door de stad kronkelen, het spelershotel zit in het centrum, Ahoy op Rotterdam-Zuid. Er zijn veel files doordat de Maastunnel van noord naar zuid gesloten is. Woensdag staat het volledig vast, het duurt bijna een uur voordat Smits Federer bij Ahoy heeft afgezet. Smits: „Ik zat peentjes te zweten.” Alexander Zverev deed er woensdag anderhalf uur over. Krajicek: „Die was niet happy.”

De volgende dag worden twee chauffeurs als verkenner vooruit gestuurd voor de snelste route voor het vervoer van Federer. Smits: „We moesten een plan hebben.”

Wilde taferelen op Kids Day

Federer-mania heerst in Ahoy. Op woensdag, Kids Day, staan er honderden kinderen bij zijn training op een kleine baan. Bijna klapt de boarding om als Federer handtekeningen uitdeelt. „Ik vroeg of ze naar achteren konden stappen, zodat ze zich niet zouden verwonden”, vertelt Federer die avond. „Met mijn ervaring voel ik wanneer er iets kan gebeuren.”

Een dag later gaat het mis na zijn tweede partij: een jongen valt bij de spelersuitgang van het centercourt naar beneden als hij om een handtekening vraagt, en bezeert zich. Federer slaat een arm om de jongen en werkt mee aan een selfie.

„Mensen worden wild natuurlijk”, zegt Krajicek. Het toernooi organiseert geen handtekeningensessies meer met Federer, sinds het in 2012 uit de hand liep. „Ouders gooiden letterlijk hun kind op het podium”, vertelt woordvoerder Dimitri Bonthuis.

Federers week eindigt zondag met een zege (tweemaal 6-2) in de finale op de zieke Grigor Dimitrov. „Ik vergeet deze week nooit.” De week waarin Ahoy even de Roger Federer Arena werd.

    • Steven Verseput