Erdogans ‘terrorist’ krijgt heldenontvangst in Duitsland

Grote opluchting in Duitsland over de vrijlating van de journalist Deniz Yücel uit deTurkse cel. In gevangenschap werd hij een nationale bekendheid.

Deniz Yücel en zijn vrouw in de auto na zijn vrijlating. Foto Reuters

Denis Yücel (44) is altijd een geëngageerde journalist geweest, die zijn eigen plan trekt en niet bang is autoriteiten tegen de haren in te strijken. Voor hij in 2015 correspondent in Turkije werd voor de rechts-liberale krant Die Welt, was hij acht jaar redacteur voor de kleine linkse taz.

Beide kranten hebben het afgelopen jaar intensief campagne gevoerd voor zijn vrijlating, net als veel andere Duitse kranten die onder het motto #FreeDeniz voortdurend hun solidariteit toonden. Daarmee werd de journalist een nationale bekendheid in Duitsland.

Toen vrijdag het nieuws kwam dat hij na een jaar en twee dagen uit zijn Turkse cel werd vrijgelaten, verliet minister van Buitenlandse Zaken Sigmar Gabriel meteen een veiligheidsconferentie in München, om op de redactie van Die Welt in Berlijn een persconferentie te kunnen geven met de hoofdredacteur van de krant en de topman van moederbedrijf Axel Springer.

Lees ook: Turkse journalist kan maar beter een dubbel paspoort hebben

Yücel, in Duitsland geboren, heeft zowel de Duitse als de Turkse nationaliteit, kent Turkije goed en reisde veel door het land – ook naar de Koerdische gebieden in het zuidoosten. In januari 2015 schreef hij dat er begin jaren negentig goede redenen waren de Koerdische afscheidingsbeweging PKK als terreurbeweging te verbieden, maar dat het intussen tijd was dit verbod op te heffen.

Hij besefte dat hij met zijn vaak kritische stukken de woede van de regering-Erdogan over zich afriep, maar liet zich daardoor niet intimideren. Op 14 februari 2017 gaf hij gehoor aan een verzoek van de Turkse politie langs te komen en enkele vragen te beantwoorden, en werd hij ter plekke vastgezet. Negen maanden heeft hij in eenzame opsluiting gezeten. Een jaar lang is er geen formele aanklacht tegen hem ingediend.

Wel noemde de Turkse president Erdogan hem een ‘Duitse agent’ en ‘een terrorist’. Dit zou blijken uit het feit dat hij in 2016 een PKK-commandant heeft geïnterviewd, waarmee hij propaganda zou hebben gemaakt voor een terreurorganisatie. In de aanklacht die deze vrijdag alsnog tegen hem werd uitgebracht, wordt hem „propaganda voor een terreurorganisatie” en bovendien „ophitsing van het volk” ten last gelegd, met een strafeis van tussen vier en 18 jaar gevangenisstraf. De rechtbank besloot meteen daarop hem vrij te laten.

Verstoorde relaties

Hoewel Duitsland en Turkije de afgelopen maanden probeerden te ernstig verstoorde relaties weer enigszins te verbeteren, maakte Berlijn steeds duidelijk dat dit zonder de vrijlating van Yücel niet mogelijk was. Via intensieve, en deels geheime diplomatie van niet alleen minister van Buitenlandse Zaken Gabriel maar ook oud-bondskanselier Gerhard Schröder, lukte het vrijdag uiteindelijk de journalist uit de gevangenis te krijgen met toestemming het land te verlaten. Met een door de uitgever van zijn krant gecharterd vliegtuig vloog hij meteen naar Berlijn.

In de Duitse politiek is meteen de vraag opgeworpen welke prijs de regering-Merkel heeft betaald voor Yücels vrijlating. Na de Turkse inval in Syrië heeft Duitsland besloten het opknappen van tanks van het Turkse leger op te schorten. Zullen de tanks nu toch weer worden gerenoveerd, of is er een andere deal, wil Die Linke nu van de regering weten. De regering ontkent stellig dat van enige uitruil sprake is. Overigens zitten er nog vijf Duitsers in Turkije op politieke gronden gevangen.

De vrijlating werd in Duitse media groot gevierd, met op vrijwel alle voorpagina’s dezelfde foto van Yücel die voor de gevangenis door zijn vrouw wordt omhelsd, en met grote koppen als ‘Hij is vrij’ en ‘Deniz is vrij’. Maar de taz onderscheidde zich met de kop ‘Eén is er vrij’ – met daaronder de namen van meer dan 100 journalisten die nog steeds gevangenzitten in Turkije.

    • Juurd Eijsvoogel