De Plof van ’68

Het was net oorlog. Eerst een lichtstraal, daarna een enorme explosie. Vervolgens een reeks kleinere ontploffingen, als een mitrailleursalvo, wel anderhalf uur lang. Een oranje deken overdekte de bewoonde wereld. Henk en Mini Russchen, beiden 84, herinneren zich nog haarscherp hoe Hoogvliet er zaterdagochtend 20 januari 1968 bijlag.

Nu, een halve eeuw later, bezoeken ze de expositie die Historisch Hoogvliet heeft gewijd aan de explosie bij Shell Pernis. Als ze de tentoongestelde krantenknipsels bekijken, lijkt de ramp gisteren gebeurd: twee Shell-werknemers dood, 85 collega’s gewond. Pernis zelf bleef door zijn gunstige ligging grotendeels gespaard, maar in Hoogvliet vielen, naar schatting, tientallen gewonden en barstten ontelbare ruiten.

Henk: „Het serviesgoed op ons aanrecht was twee deuren door gevlogen en lag in scherven op de trap. Na de knal renden we meteen naar de kinderkamers. Onze Ricky had een voorhoofd vol glassplinters. En geen arts te krijgen, natuurlijk. Die zaten allemaal op het Shell-terrein. „Mini: „Gelukkig was er in het recreatiegebouw een inderhaast ingerichte EHBO-post, waar we Ricky, bloedend en wel, naar toe hebben gebracht. Ik heb als verpleegkundige ook andere mensen kunnen helpen.”

„Iedereen stond voor elkaar klaar”, herinnert Historisch Hoogvliet-voorzitter Hans van der Boom zich. Zelf spoedde hij zich die vroege zaterdagochtend, als elfjarige jongen, met veger en blik naar de bejaardenwoningen om glas te ruimen. Ook Shell was zeer genereus, geen Groningse toestanden. Hans: „Ze kwamen bij je langs om te vragen of je schade werd vergoed. Zo niet, dan betaalde Shell. Eén familie wilde na de explosie verhuizen en kreeg daarbij alle hulp. En de weduwe van een van de omgekomen werknemers kreeg bij Shell een baan aangeboden.”

Maatschappelijke gevolgen waren er ook: de regio richtte een gezamenlijke brandweer op en de ambulancediensten werden beter georganiseerd. Mini: „Onze Ricky is later naar het Noorden verhuisd.” Henk: „Die vertrouwde het volgens mij niet meer in Hoogvliet.”

De expositie ‘De Plof van ’68’ is nog te zien op 24 februari en 10 en 24 maart op het adres Overwolde 48 in Hoogvliet.
    • Willem Pekelder