Nieuwe president Ramaphosa wil grond witte boeren onteigenen

“Het land moet teruggegeven worden aan degenen van wie het is afgepakt”, zei Ramaphosa tijdens zijn State of the Nation-toespraak.

Cyril Ramaphosa voorafgaand aan de State of the Nation, zijn eerste belangrijke toespraak als president. Foto: Gianluigi Guercia/Reuters

Een dag na zijn aantreden heeft de nieuwe Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa gezegd desnoods zonder compensatie land af te willen nemen van witte boeren. Hij zei vrijdagavond in zijn State of the Nation-toespraak dat het land terug moet naar de mensen van wie het is afgepakt ten tijde van het kolonialisme en de apartheid:

“We zullen ons herverdelinsprogramma voor landbouwgrond versnellen, niet alleen om een historische onrechtvaardigheid recht te zetten, maar ook om te zorgen voor meer producenten in de landbouwsector en meer land beschikbaar te maken om te bewerken”

Ramaphosa kondigde aan daarbij gebruik te maken van alle middelen die tot zijn beschikking staan: “Bij deze aanpak hoort ook onteigening van land zonder compensatie.” De nieuwe president zei dat zijn regering nog advies gaat inwinnen over het onteigenen, maar gaf geen verdere details over hoe dat in zijn werk moet gaan.

Ten tijde van de apartheid mochten alleen witte mensen land bezitten. Zwarte boeren konden hun grond alleen terugkrijgen als ze konden bewijzen dat het illegaal van hun was afgepakt. Critici vrezen toestanden zoals in Zimbabwe waar de economie is ingestort, mede omdat witte boeren jarenlang massaal weggejaagd werden van hun land.

Voormalig vicepresident Ramaphosa trad donderdag aan als nieuwe president van Zuid-Afrika nadat zijn voorganger Jacob Zuma onder druk van zijn eigen regeringspartij ANC was gedwongen op te stappen.

Lees ook: Gedroomde opvolger van Mandela nu dan president

Strijd tegen corruptie

Ook beloofde Ramaphosa de strijd aan te gaan tegen corruptie in de publieke sector. Hij zei een maatschappij te willen opbouwen “die wordt gekenmerkt door fatsoen en integriteit en die het plunderen van overheidsmiddelen niet tolereert”. Hij prees ook uitgebreid Nelson Mandela, zijn meest bekende voorganger:

“Er komt een nieuwe dageraad die is geïnspireerd op onze collectieve herinnering aan Nelson Mandela en de veranderingen die gaande zijn… We zullen een nieuw land opbouwen en de strijd aangaan met onrechtvaardigheid uit het verleden en ongelijkheid in het heden.”

Om die ongelijkheid te bestrijden kondigde hij de invoering van een wettelijk minimumloon aan. Verder zei Ramaphosa met maatregelen te komen om de economie te stimuleren en banen te creëren.

    • Arjan Meesterburrie