Vrij zijn is…even alle angst verliezen door te schilderen

Vrij en fotograaf laten zien hoe we uit de sleur breken. Deze week: hoe elke dag schilderen de wereld verandert.

Foto Peter de Krom

Het huis van Rosa van Loon (71) is gevuld met kunst. Een Nederlands landschap in zachtgeel en frisgroen in de stijl van Monet. De baai van San Francisco in de primaire kleuren van Van Gogh. Een zelfportret van Rosa en haar kleindochter in de stijl van Cézanne. „Ik ben als een feniks”, lacht ze. Zes jaar geleden begon ze met niets, behalve wat passie en geduld, vandaag is haar leven vol met kleuren.

Rosa werd geboren in Colombia. Als meisje van 8 maakte ze een tekening van een clown, die geselecteerd werd voor een tekenwedstrijd. Als meisje van 14 werd ze apart genomen door een van de nonnen op haar middelbare school. „Ze vertelde me dat ik talent had en vroeg me te beloven dat ik naar de kunstacademie zou gaan.” Maar de kunstacademie was een risico, vonden Rosa’s ouders. Ze werd biologielerares en kwam in 1977 voor de liefde naar Nederland.

Tien jaar geleden overleed haar echtgenoot. Haar kinderen waren volwassen, zijzelf was 61 en ze begon aan het laatste hoofdstuk van haar leven. „Ik had iets nodig”, zegt ze „om vorm te geven aan de leegte.” Het was haar dochter die op het idee kwam van een schildercursus.

Overal waar ze komt, vindt ze inspiratie. In de lucht, de trams, de gebouwen, de mensen

Tijdens de eerste les maakte Rosa een portret van Máxima, in een spijkerjack, met een baret. „Puur realisme, maar alle schilders begonnen zo, zelfs Van Gogh.” In de weken daarna leerde ze kijken naar licht en perspectief en ze dook in de kunstgeschiedenis. „Ik kocht boeken, maakte tripjes naar Amsterdam en liep uren in mijn eentje door musea. Het vuur ging aan, in mijn hart brandde een vulkaan en die is nooit meer gedoofd.”

Rosa ontdekte de impressionisten en werd verliefd op de wereld die zij haar toonden. Ze bestudeerde hun technieken en ontwikkelde haar eigen stijl. In 2013 bereikte ze haar eerste hoogtepunt: een impressionistisch schilderij van een jongen en een meisje op de fiets. „Het was alsof ik had gevlogen en de maan had aangeraakt.” Daarna was het hek van de dam. Nu schildert ze elke dag; plaatjes die ze vindt op internet, vrienden en familie, jeugdherinneringen en dromen. Door het schilderen is de wereld om haar heen veranderd. Overal waar ze komt, vindt ze inspiratie. In de lucht, de trams, de gebouwen, de mensen.

„Het is moeilijk om me voor te stellen dat ik het ooit zónder schilderen heb gedaan. De hele dag thuis zitten en koekjes bakken, dat zou mijn dood zijn.” Het schilderen geeft haar leven. Als ze schildert verdwijnen alle angsten en voelt ze alleen maar liefde voor de mensen om zich heen. Haar kinderen en kleinkinderen, die, ooit, als zij er niet meer is, volwassen zullen zijn. Het maakt haar gelukkig om te denken dat zij door de schilderijen van hun oma ooit iets zullen ontdekken van het vuur in zichzelf.