Column

Struisvogelpolitiek

Het was een impulsactie. Ik liet mijzelf masseren. Ik moest alvast gaan liggen op een massagebank met zo’n gat erin, waardoor je je hoofd niet opzij hoeft te draaien, maar naar de grond kijkt. Ik vind dat een wat fatalistische houding. De masseuse was er nog niet, dus ik wachtte hulpeloos op wat komen ging. Ik voelde mij een struisvogel.

Omdat ik verder toch niets te doen had, dacht ik na over de struisvogel. Dat hij zijn hoofd in het zand steekt omdat hij denkt dat anderen hem dan niet zien. Dat klonk me ineens vanuit evolutionair oogpunt wel erg raar in de oren.

Na de massage kon ik lekker gaan googlen op dit onderwerp, en inderdaad, het blijkt een mythe. Struisvogels doen dit helemaal niet, want onder de grond kun je niet ademen. Ze hebben alleen een klein hoofd, en als je ze vanuit de verte ziet kan het zijn alsof dat hoofd er helemaal niet is. Soms moeten ze ook hun eieren keren, en die liggen in een kuiltje. Dan lijkt het van een afstandje ook alsof dat hoofd in de grond zit.

Als kleine kinderen hun handen voor hun ogen doen, dan denken ze dat ze onzichtbaar zijn.

Goed, opgelost, maar hoe is het mogelijk dat ik dit altijd voor waar had aangenomen? Wat heeft de struisvogel uitgestraald waardoor er toch massaal wordt gedacht: tja, dat doen ze nu eenmaal? Van een leeuw hadden we dit toch nooit aangenomen? Maar de struisvogel met z’n paniekerige blik – ja, waarom niet? Wij hebben de waarheid omtrent de struisvogel niet willen zien, en dat is op zichzelf een soort struisvogelpolitiek.

Deze ontdekking deed mij ook ineens twijfelen aan het volgende. Als kleine kinderen hun handen voor hun ogen doen, dan denken ze dat ze onzichtbaar zijn. Dat is het geloof, maar wat ik in praktijk vooral vaak meemaak is dat een kind haar handen voor haar ogen doet, en dat de volwassenen in de omgeving dan roepen: „Waar is Marietje nou?” Als de handen weer weggehaald worden: „Haaa, dáár is Marietje!” Dan ga je, kind zijnde, je conclusies inderdaad wel trekken. Maar zou een kind ook van nature geloven in het ‘ik zie niks, dus ik ben onzichtbaar’-principe?

Zijn kinderen de struisvogels der mensheid?

Tijdens het googlen ontdekte ik wel dat giraffes hun oren schoonmaken met hun tong. En dat is wel echt waar.

Paulien Cornelisse is cabaretier en schrijver.