Premier Ethiopië weg na aanhoudende onrust

Politieke spanningen

In Ethiopië worden politieke gevangenen vrijgelaten. Maar de autoriteiten krijgen geen grip op het aanhoudende protest.

Haile Mariam Desalegn in 2011 Foto Eric Miller

Na een nieuwe golf van demonstraties en stakingen is donderdag premier Haile Mariam Desalegn van Ethiopië afgetreden. De premier voerde een relatief gematigd beleid en liet onlangs honderden politieke gevangen vrij.

In Ethiopië is de premier de hoogste gezagsdrager en zijn vertrek kan grote schokbewegingen teweegbrengen in de regeringspartij, het Ethiopische Revolutionaire Democratische Volksfront (EPRDF). Zijn handreiking naar de oppositie door oppositieleiders vrij te laten kan niet op algehele steun in het EPRDF rekenen en de betogingen tegen de regering gingen de afgelopen dagen door.

De groeiende onvrede in Ethiopië, met ruim 105 miljoen inwoners het volkrijkste land van Afrika na Nigeria, begon twee jaar geleden na een controverse in de regio Oromia over het afstaan van gebied aan de hoofdstad Addis Abeba. De Oromo’s zijn de grootste bevolkingsgroep, terwijl de minderheid van de Tigreeërs de dienst uitmaakt in het bestuur en het leger. De Oromo’s eisen nu steeds nadrukkelijker invloed op.

Onlusten

De omstreden grenswijziging werd ingetrokken, maar de onlusten bleven zich als een bosbrand verspreiden. Talrijke bedrijven, waaronder Nederlandse tuinbouwbedrijven, werden aangevallen en geplunderd. Ook in de regio waar de Amharen wonen, ’s lands tweede bevolkingsgroep, braken op grote schaal maandenlang onlusten uit.

Premier Haile Mariam Desalegn probeerde de onrust te keren door ruim vijfhonderd politieke gevangen vrij te laten, onder wie de prominente Oromo-leider Merea Gudina, voorzitter van het Oromo Federalistische Congres. Hij werd eind 2016 in de beruchte gevangenis Makelawi in de hoofdstad Addis Abeba opgesloten. Journalisten, bloggers en andere schrijvers die een kritische noot laten vallen, wacht een lot in de martelkamers van Makelawi. In weinig landen op het continent bestaat zulke grote politieke intolerantie als in Ethiopië. In het parlement zit geen enkele oppositiepoliticus en de geheime diensten zijn er oppermachtig.

Wie heeft het voor het zeggen

Schijnbaar omdat de premier met de vrijlatingen de golf van onvrede niet heeft kunnen stoppen, moest hij aftreden. De vraag is nu wie het voor het zeggen heeft in Ethiopië. De groep Tigreeërs, een kleine stam in Ethiopië, is dominant, maar haar positie wordt ondermijnd door de Oromo’s en de Amharen. Hoewel de kern van het probleem in Ethiopië draait om democratie, speelt in het volksverzet tegen de dictatuur de afkeer tegen de Tigreeërs een belangrijke rol.